De softwarecode, architectuur en organisatie van het politiesysteem Basisvoorziening Handhaving (BVH) rammelen. Dat deden ze al voordat het centrale informatiesysteem vanaf begin 2009 stapsgewijs landelijk werd ingevoerd. Dat blijkt uit een software-analyse die vtsPN, de ict-dienst van de politie, halverwege 2008 liet uitvoeren. Na de invoering van het systeem regende het klachten, waaruit blijkt dat weinig met de aanbevelingen is gedaan. Actualiteitenprogramma EenVandaag dook een oud onderzoeksrapport op, dat ook in het bezit van Computable is.
Het politiesysteem wordt sinds eind 2009 door alle 26 politiekorpsen gebruikt als centraal informatiesysteem voor het melden van incidenten en het maken van processen-verbaal en persoonsdossiers. Voor aanvang van de landelijke uitrol, voerde SIG (Software Improvement Group) een onderzoek uit naar de kwaliteit van de softwareontwikkeling.
Verouderd en divers
‘Het systeem als geheel is van zeer lage kwaliteit en slecht onderhoudbaar’, staat in het document. De algehele architectuur is zwak, vooral door verouderde technologie van de kern van het systeem en de grote diversiteit in de daaraan gekoppelde applicaties (‘satellietonderdelen’). Bovendien zou de kwaliteit van de ontwikkelde software ‘matig’ zijn.
De diversiteit aan technologie uit zich volgens de onderzoekers op alle niveaus: hardware, besturingssystemen, programmeertalen, communicatieprotocollen en gebruiksinterfaces. BVH bestaat uit twaalf applicaties die in totaal ook twaalf talen en protocollen gebruiken (zoals Java, C#, ASP.Net en SQL). De verscheidenheid komt ook tot uitdrukking in de documentatie van het systeem. ‘Die is per systeemonderdeel uitgewerkt, terwijl overzichtsdocumentatie over het gehele systeem ontbreekt’, meldt het rapport.
Softwarearchitect
De onderzoekers verbazen zich over het ontbreken van een echte softwarearchitect. ‘De huidige organisatiestructuur, inclusief softwarebouwteam, is voornamelijk gericht op ontwikkeling van de verscheidene deelsystemen. De taak van het bewaken van de algehele softwarearchitectuur, alsmede het ontwikkelen, harmoniseren en testen van de installatieprocedures, zijn onvoldoende belegd’, aldus het rapport.
‘In principe zijn dergelijke negatieve conclusies niet heel ongebruikelijk na een software risk assessment’, vertelt onafhankelijk ict-architect en Computable-expert Gershon Janssen. ‘Het is wel schokkend als blijkt dat met de aanbevelingen vervolgens niets is gedaan.’ Janssen had inzage in het onderzoeksrapport en publiceert binnenkort daarover een opiniestuk op Computable.nl.
Rompslomp
Sinds de eerste regiokorpsen in het voorjaar van 2009 overstapten op BVH, klagen gebruikers over de toegenomen ‘administratieve rompslomp’. Zo moet informatie vaak dubbel worden ingevoerd in verschillende applicaties die aan BVH zijn gekoppeld. Een woordvoerder van politievakbond ACP meende destijds dat de invoering te voortvarend is ingezet en dat de veiligheid van agenten op straat daardoor in het geding is.
Naar aanleiding van de onthullingen door actualiteitenprogramma EenVandaag en Computable heeft de Tweede Kamerfractie van de SP inmiddels een spoeddebat met minister Opstelten van Veiligheid en Justitie aangevraagd. De vtsPN wil dit debat eerst afwachten voor de organisatie met een verklaring komt. ‘De bal ligt bij de politiek en niet bij ons’, aldus vtsPN-woordvoerder Fred Kluit.`
Begin 2010 kampten acht politiekorpsen in Noord-Oost Nederland maandenlang met een computerstoring. De storing, die ook betrekking had op het functioneren van het BVH-systeem, werd veroorzaakt door een missende softwarepatch op de gecentraliseerde servers. Meerdere onderzoeken wezen uit dat de slechte bedrijfscultuur binnen vtsPN de duur van de storing verergerde en verlengde. Sinds september 2010 heeft de organisatie daarom een eigen chief information officer en werd er een interventieteam opgezet.
Conclusies uit het rapport
1: Kwaliteit
De kwaliteit van de softwareontwikkeling van BVH is matig. De matige kwaliteit van oudere systeemonderdelen is niet verslechterd en soms zelfs verbeterd. De kwaliteit van enkele nieuw ontwikkelde onderdelen is ‘ook niet bijzonder hoog’.
2: Documentatie
De ontwerpdocumentatie is aanwezig en per onderdeel uitgewerkt, maar overzichtsdocumentatie voor het systeem ontbreekt.
3: Architect
De rol van softwarearchitect is onvoldoende ingevuld en er is onvoldoende nadruk op integratie- en installatie-activiteiten.
4: Coördinatie
Wat betreft de personele bezetting is voldoende kwaliteit en capaciteit aanwezig om hoogwaardige systeemonderdelen op te leveren. De inspanningen behoeven echter betere coördinatie om de kwaliteit van het systeem als geheel te waarborgen.
5: Ontwikkelproces
De voorwaarden om het softwareontwikkelproces juist uit te voeren, zijn aanwezig. Wel ontbreken goed versiebeheer, geautomatiseerde regressietestsuites en centrale kwaliteitsbewaking van de softwarecode.
Bron: BVH – Software Risk Assessment Rapport (Software Improvement Group, 25 juni 2008)
