De inzet van ai-toepassingen bij het uitvoeren van audits en certificeringen is in opkomst. Auditors zetten steeds vaker beeldherkenning, natuurlijke taalverwerking en bijvoorbeeld robotic process automation (rpa) in. Dat stelt Suzanne Janse, bestuurslid van beroepsorganisatie Information Systems Audit and Control Association (ISACA). ‘We staan nog aan het begin, maar het gaat hard.’
Ze sprak tijdens de ict-vakbeurzen Infosecurity.nl, Data & Cloud Expo in de Jaarbeurs in Utrecht. Tijdens haar presentatie ‘Hoe kan AI ons helpen bij audits en certificeringen?’, ging ze in op de ontwikkelingen rondom ai binnen haar vakgebied.
Janse schetst de situatie waarin steeds meer bedrijven en organisaties steunen op data, nieuwe technologieën en nieuwe partners. Dat leidt vervolgens tot meer en andere risico’s. Daar komt een nieuwe behoefte uit voort. Janse: ‘Klanten vragen bijvoorbeeld vaker advies over potentiële procesverbeteringen, onderliggende systemen en risico’s, ook omdat veel processen continue veranderen als onderdeel van de digitale transformatie.’
De vraag naar evaluaties en advies over competenties en activiteiten groeit volgens haar snel. Auditors schieten vervolgens te hulp om risico’s te beheersen. ‘Ze helpen organisaties om hun doelen te bereiken met een gestructureerde aanpak om de effectiviteit van risicomanagement, controle en governance-processen te evalueren.’
Data-analyse
Om klanten beter te kunnen ondersteunen gaan auditors ook op zoek naar innovatie van hun eigen werk, legt Janse uit. Ze zetten bijvoorbeeld vaker data-analyse in om risico’s effectiever te onderzoeken. Dat leidt tot volledige samples, data-driven flow charting en het beter in kaart brengen van risico-marges, om maar eens wat termen uit de branche te noemen.
Ook processmining is in opkomst, vertelt ze. ‘Dit moet leiden tot meer inzichten doordat het gebruik van data om processen te begrijpen op een niveau dieper en eerder in de audit begint, zodat je weet waarom dingen fout gaan.’
Beeld- en spraakherkenning
Tools die steeds meer worden ingezet zijn bijvoorbeeld: virtuele audit assistenten (spraakherkenning) en beeldherkenning voor de analyse van grote hoeveelheden contracten of voorraad-tellingen. Ook wordt natuurlijke taal-analyse ingezet voor de opsporing van kwalitatieve data in jaarverslagen. ‘Door de inzet van machine learning ontstaan nieuwe inzichten. Het algoritme groepeert bijvoorbeeld elementen in datasets die auditors niet direct zien. Bijvoorbeeld bij een debiteuren-analyse’, licht Janse toe.
Ze verwacht dat de mate waarin die middelen worden ingezet de komende jaren zal toenemen. Ze verwijst onder meer naar een kennisgroep bij NOREA , dat ook een branchevereniging voor it-auditors is en waarmee ISACA nauwe banden onderhoudt. ISACA publiceerde op haar beurt een whitepaper over ai en auditors.
Janse haalt in haar presentatie ook een overzicht aan van het technologielandschap in het accountancyberoep van november 2018 (bekijk pdf via deze link ). Daarin staan voor de toekomst ook blockchain, cognitieve ai en voorspellende analytics ingetekend.
Op dit moment zijn auditors op innovatievlak vooral bezig met predictive analytics (voorspellende analyse), ai en machine learning, stelt de NBA (Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants) in een overzicht.
Suzanne Janse
Als dochter van een IBM’er maakte Suzanne begin jaren tachtig al kennis met de eerste personal computer. Vanaf 2000 werkt ze als (internationaal) adviseur op het gebied van (it) risicomanagement en audit, met een inhoudelijke focus op digitale procesverbetering en informatiebeveiliging.
Ze houdt ervan de ‘waarom’-vraag te stellen, te onderzoeken wat er beter (‘anders’) kan en daar actie aan te koppelen. Om bij te dragen aan het vakgebied, doceert ze de vakken Strategie en Advies aan de Erasmus Universiteit, is ze bestuurslid van de beroepsorganisatie ISACA en doet ze onderzoek aan de TU Delft.
