Het Landelijk Crisis Management Systeem (LCMS) wordt hét centrale ict-systeem binnen de Landelijke Voorziening Crisisbeheersing (LVCb). Dat schrijft minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) in een brief aan de Tweede Kamer. Tientallen partijen in de crisisbestrijding moeten aansluiten op het centrale ict-systeem dat een bewogen geschiedenis kent.
Volgens de minister heeft het LCMS tijdens de bestrijding van recente crises, zoals de corona-pandemie en watersnood in Limburg, zijn dienst bewezen. In de brief waarin hij het LCMS tot hét centrale, landelijke systeem verklaart, roept hij crisispartners ook op om ‘netcentrisch’ samen te werken. Daarmee bedoelt hij dat organisaties gezamenlijk een actueel beeld van de situatie vormgeven en onderhouden en op basis daarvan besluiten nemen over crisisbeheersing, inclusief digitale dreigingen.
Het doel van het aanduiden van LCMS als ‘landelijke voorziening’ is om een breed gebruik te bevorderen. Grapperhaus: ‘Met de term ‘landelijke voorziening’ geef ik aan dat LCMS dé centrale voorziening is die bij een ramp of crisis wordt gebruikt om de betrokken partijen bij hun informatievoorziening voor de gezamenlijke beeld-, oordeels- en besluitvorming te faciliteren. Het is tevens een oproep aan crisispartners om aansluiting op LCMS serieus te overwegen.’
Op dit moment maken zo’n zeventig organisaties, waaronder de 25 veiligheidsregio’s, waterschappen, Rijkswaterstaat, acute zorgregio’s (GHOR), drinkwaterbedrijven en de Koninklijke Marechaussee, gebruik van het ict-systeem. ‘In die zin is het aanduiden als landelijke voorziening een logische stap en een bevestiging van het belang dat LCMS op dit moment heeft binnen de crisisbeheersing.’
Vuil
De rijksoverheid maakt er in een persbericht geen woorden aan vuil, maar de keuze voor het LCMS is niet onomstreden. Het systeem werd in 2014 overgenomen van een marktpartij en ondergebracht bij het algemeen bestuur van het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV). Die overname was opmerkelijk omdat het systeem zou worden aanbesteed. Ook waren er na de landelijke invoering haperingen in het systeem.
In 2019 is in een Gateway Review onderzocht of het systeem wel als hét centrale ict-systeem voor crisisbeheersing kan fungeren. Daar kwam een aantal verbeterpunten uit. In samenwerking met crisispartners heeft eigenaar IFV het systeem toen aangepast. Ook zijn er nieuwe afspraken gemaakt over verantwoordelijkheden (governance) en de rolverdeling tussen de partijen die het systeem gebruiken. Zoals de genoemde afspraken over netcentrisch samenwerken.
Ruim zeven jaar nadat het systeem bij IFV werd ondergebracht, is de situatie rondom een mogelijke aanbesteding nog steeds hetzelfde. In de Kamerbrief staat dat een marktverkenning naar een alternatief systeem dat het LCMS zonder veel risico’s en inspanning kan vervangen, ‘gezien de snelle ontwikkelingen op het terrein van de crisisbeheersing op dit moment’, is ‘uitgesteld’.
