Ruim drieduizend cyberspecialisten uit 38 landen die in 24 teams samenwerkten, hebben deelgenomen aan een grootscheepse oefening van de Navo. Het Nato Cooperative Cyber Defense Center of Excellence (CCDCOE) houdt jaarlijks zo’n oefening onder de naam Locked Shields ter verdediging van de cyberspace. Het team van Zweden en IJslanders maakte de meeste indruk.
Bij de training neemt een aanvallend rood team het op tegen verdedigende blauwe teams, bestaande uit Navo CCDCOE-lidstaten en partnerlanden. Locked Shields wordt sinds 2010 in de Estse hoofdstad Tallinn georganiseerd. De teams moesten computers beschermen tegen realtime-aanvallen waarbij het aankomt op het nemen van tactische en strategische beslissingen in kritieke situaties. Naast het verdedigen van systemen moesten teams incidenten melden, strategische beslissingen uitvoeren en forensische, juridische en media-uitdagingen oplossen.
Hoewel de CCDCOE van de oefening geen wedstrijd wil maken, zijn wel de drie effectiefste teams aangewezen. Het beste team bestond uit Zweden en IJslanders. Tweede werd een Ests-Amerikaans team, terwijl Polen de derde plaats behaalde.
Strategische besluitvorming
De oefening onderstreept het belang van niet alleen technische expertise, maar ook strategie en samenwerking. Om alle elementen van een grootschalige cyberaanval te kunnen aanpakken, is de samenwerking tussen technische experts en teamleden die zich bezighouden met de strategische besluitvorming, cruciaal.
‘Het afgelopen jaar heeft ons laten zien hoe belangrijk kracht in cyberdefensie is’, stelt de Estse minister van Defensie Hanno Pevkur. ‘Cyberoorlogvoering is niet zo zichtbaar als kinetische oorlogsvoering, maar het is geïntegreerd in oorlogsactiviteiten. Oekraïne heeft sterke digitale competenties, en dat heeft ertoe geleid dat hun staat zelfs in oorlogstijd essentiële digitale diensten kan blijven leveren.’ Volgens Pevkur zijn oefeningen als deze, waarbij bondgenoten met gedeelde waarden ook knowhow uitwisselen en samen trainen, de sleutel tot blijvende veerkracht.
Volgens Mart Noorma, directeur van Navo CCDCOE, vereisen cybercrises een gecoördineerde inspanning van besluitvormers en experts van diverse overheidsinstanties en beroepen. ‘Locked Shields richt zich dus niet alleen op cyberdefensie, maar ook op strategiespellen, juridische kwesties en crisiscommunicatie. Bij een grote cyberaanval is snelle samenwerking cruciaal om een escalatie van een veiligheidscrisis te voorkomen.’
Cyberwar is tegenwoordig onlosmakelijk verbonden met conventionele oorlogsvoering op het slagveld en propaganda. Oleksandr Potii, plaatsvervangend voorzitter van de State Service of Special Communications and Information Protection of Ukraine, ging hier onlangs in een gesprek met Computable uitgebreid op in.
