Minister van Infrastructuur en Waterstaat, Mark Harbers, grijpt in op de aansturing van een groot ict-project binnen Rijkswaterstaat (RWS). Bij die operatie, waarbij 26 systemen van verkeerscentrales worden vervangen door twee systemen, schort er van alles aan de aansturing. De leiding is niet capabel en stuurt onvoldoende bij. RWS houdt de leverancier niet aan het contract en de verkeersveiligheid komt in gevaar doordat de ondersteuning van bestaande systemen afloopt en er geen terugvalscenario is.
Het gaat om Charm van Rijkswaterstaat, een prestigieus project om de ict van centrales voor verkeersmanagement van het hoofdwegennet te verbeteren en werkprocessen te standaardiseren. Dat gebeurt door de verschillende systemen te vervangen door twee nieuwe systemen: Dynac en DASB.
In 2015 werd na een marktverkenning in Engeland, waar een soortgelijk project liep, met Charm gestart. Het zou in eerste instantie in 2018 opgeleverd worden voor 34,5 miljoen euro. ‘Sindsdien zijn er verschillende heroriëntaties uitgevoerd en is het budget drie keer opgehoogd met gereduceerde functionaliteit’, schrijft het Adviescollege ICT-toetsing dat voor zijn onderzoek is uitgegaan van een budget van 169 miljoen euro dat medio 2022 bij de zoveelste ‘heroriëntatie’ werd genoemd.
Te ambitieus
De adviseurs stellen dat de organisatie van Charm niet is toegerust om de ambitie waar te maken. ‘Dit geldt voor de stuurgroep, die onvoldoende doordacht besluiten neemt en onvoldoende bijstuurt bij vertragingen. Het geldt ook voor het programmateam, dat onvoldoende is toegerust voor de bewaking van essentiële taken.’
De adviseurs zijn kritisch op RWS omdat het ‘onvoldoende stuurt’ op het contract met leverancier, het Oostenrijkse bedrijf Kapsch Traffic Com (KTC). ‘Daardoor wordt de naleving van contractuele afspraken niet afgedwongen en worden regelmatig mijlpalen gemist.’
Ook vormt het beheer van Dynac en DASB een risico voor het verkeersmanagement. ‘Ondanks de gezette stappen ontbreekt de focus om het beheer goed in te richten, terwijl de systemen al deels operationeel zijn.’ Verder waarschuwen de adviseurs dat er geen terugvalscenario is bij tegenvallende resultaten van Charm. ‘Omdat de oplevering nog lang gaat duren, is het van belang dat de huidige systemen blijven werken. Hun werking is na 2023 echter onzeker, onder meer door de bezuinigingen die RWS heeft doorgevoerd.’
‘Stevig ingrijpen’
Het Adviescollege adviseert de minister ‘stevig in te grijpen’. ‘Zorg voor betere balans tussen de ambitie van Charm en de capaciteit, kennis en kunde. Verstevig de regie op de leverancier. Geef het beheer van Dynac en DASB topprioriteit. Zorg voor een terugvalscenario.’
De minister schrijft in een Kamerbrief dat hij alle adviezen opvolgt. Zo wordt de cio van Rijkswaterstaat toegevoegd aan de stuurgroep. Ook is gestart met het inrichten van een ‘onafhankelijke kwaliteitsmonitoring’ door een externe partij en wordt een gedetailleerde ‘mijlpalenplanning’.
Over het advies op de regie op de leverancier te verstevigen schrijft hij: ‘Het Adviescollege ICT-toetsing constateert dat het contract uit 2015 niet past bij een ict-project van deze omvang en adviseert om alle mogelijkheden die er zijn te benutten om stevig op de leverancier te sturen. Dit is inmiddels in gang gezet. Onderzocht wordt op welke manier deze afspraken in het contract beter kunnen worden geborgd, zodat het mogelijk wordt de leverancier steviger aan te spreken op zijn verantwoordelijkheid.’
Om het beheer te verbeteren wordt d capaciteit van het beheerteam vergroot. ‘Verder wordt de benodigde support gecontracteerd. Het uitvoeren van updates is reeds onderdeel van het beheercontract’, schrijft de minister. Ook stelt hij dat er een terugvalscenario beschikbaar komt om in te kunnen zetten ‘indien dat nodig mocht blijken.’ Het is onduidelijk welke van die verbeteringen al zijn uitgevoerd, welke nog volgen en wat de meerkosten daarvan zijn.
