De Nederlandsche Bank (DNB) ziet in de recent flink opgelopen winsten geen reden voor banken om achterover te leunen. Financieel is er nu alle ruimte om door te pakken op het gebied van digitalisering, verduurzaming en de strijd tegen het witwassen. De centrale bank stelt dit in een nieuwe studie over de stand van zaken in de Nederlandse bankensector.
Volgens directeur Toezicht Steven Maijoor, die een toelichting gaf op het rapport Banken in beweging – Kansen en uitdagingen in tijden van hogere rente, digitalisering en verduurzaming, moeten de banken zich meer aanpassen aan de veranderende behoeften en voorkeuren van hun klanten, die snellere en gebruiksvriendelijkere diensten verwachten. Banken moeten ook de risico’s van cyberaanvallen en outsourcing beheersen en de toegankelijkheid van hun diensten voor alle klanten garanderen. Want één op de zes Nederlanders heeft grote moeite met digitaal bankieren en online betalingen. Naast de noodzaak verder te digitaliseren worden banken uitgedaagd om deze omvangrijke groep klanten te blijven bedienen. Dit vergt dat zij een goede balans weten te vinden tussen nog meer online dienstverlening en het borgen van de brede toegankelijkheid daarvan.
Op de lange termijn dreigt ook het spookbeeld dat Big Tech zijn vleugels uitslaat en zich meer op de spaar- en kredietmarkt gaat toeleggen. Dan neemt hun impact op het verdienmodel van het bankwezen toe. Nu is die invloed op de traditionele banken nog bescheiden hoewel sommige techbedrijven in delen van de betaalmarkt een dominante positie hebben ingenomen en voor deze activiteiten een afhankelijkheidsrelatie voor banken is ontstaan. Momenteel liggen hypotheken niet direct in het verlengde van de producten die grote techbedrijven in hun ecosystemen aanbieden. Bovendien is hypotheekverstrekking internationaal lastig schaalbaar, onder meer doordat wet- en regelgeving rondom woning-financiering in hoge mate nationaal wordt bepaald.
Op orde hebben
Financiële klantdata en de steeds geavanceerdere tools om deze te analyseren, bieden banken kansen om meer gepersonaliseerde diensten aan te bieden, het klantgemak te verhogen en risicobeoordelingen te verbeteren. Het verzilveren van deze kansen vereist dat banken de privacy en belangen van hun klanten blijven waarborgen. Ook zullen zij, tegen de achtergrond van groeiende cyberrisico’s, hun databeheer en -beveiliging op orde moeten hebben.
Tegen deze achtergrond van meer concurrentie van fintech-bedrijven in het betaalverkeer, investeren de meeste banken fors in digitale transformatie. Nederlandse banken richten zich hierbij voornamelijk op de verdere integratie van bewezen technologieën, zoals clouddiensten en application programming interfaces (api’s). De it-systemen van banken staan in de cloud en daarop ontwikkelen banken, samen met techbedrijven, nieuwe diensten. Overigens bleek onlangs uit een onderzoek van Capgemini dat ruim de helft van de banken en verzekeraars slechts een minimaal deel van hun kernapplicaties naar de cloud heeft verplaatst. Het ontbreekt aan ‘cloud native’-software (zie: Lees ook).
Deze integratie leidt volgens DNB tot afhankelijkheidsrelaties tussen banken en techbedrijven, wat met uitbestedingsrisico’s gepaard kan gaan. Het is belangrijk dat banken deze uitbestedingsrisico’s adequaat beheersen. DNB ziet hier als toezichthouder op toe en krijgt met de inwerkingtreding van Digital Operational Resilience Act (Dora) ook nieuwe bevoegdheden in handen. Zo worden ’threat led penetration’-testen die gericht zijn op het verhogen van de cyberweerbaarheid voor grote banken verplicht, waarbij tevens derde aanbieders van ict-diensten betrokken kunnen worden.
