De markt van elektronische patiëntendossiers (epd’s) voor Nederlandse ziekenhuizen kent nog drie spelers: Chipsoft, Epic en Nexus. ChipSoft wist het beste te profiteren van het per 2026 wegvallen van leverancier Cerner, dat na de overname door Oracle besloot te stoppen op de Nederlandse epd-markt. Dit blijkt uit een inventarisatie van adviesbureau M&I/Partners uit Zeist.
Op de epd-markt is Chipsoft de dominante leverancier met een marktaandeel van 71 procent, gevolgd door het Amerikaanse Epic (14 procent) en het Duitse Nexus (11 procent). Cerner heeft met zijn SAP-epd nog een aandeel van 3 procent. Dat komt omdat op peildatum 1 januari 2024 niet alle vervangingen van dit systeem zijn meegenomen, meldt M&I. Wel zijn de aanbestedingen voor de vervanging van het SAP/Cerner-epd achter de rug: Gelre Ziekenhuizen, Flevoziekenhuis en Zuyderland kozen voor Chipsoft; Maastricht UMC en Ziekenhuis Amstelland voor Epic.
Bestuursvoorzitter David Jongen van Zuyderland liet zich vorig jaar maart ontvallen het ‘verdomd jammer’ te vinden dat Cerner de stekker er uittrekt. Behalve dat de medische instelling 44 miljoen euro moest lenen voor een nieuw epd-traject was Zuyderland tevreden over het Cerner-systeem. En dat na een eerste instantie moeizame implementatie rond 2016.
Leveranciersklem
Ook hekelde Jongen de beperkte keuze in leveranciers, een conclusie die ook M&I trekt in de inventarisatie. ‘Met het verdwijnen van SAP/Cerner is de diversiteit op de Nederlandse epd-markt nog verder afgenomen. Gezien de enorme kosten van een epd-vervanging voorzien wij ook niet dat ziekenhuizen de komende jaren snel zullen overstappen naar een andere leverancier.’
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) deed eerder al onderzoek naar de ‘leveranciersklem’ van ict-bedrijven in de zorgsector. De toezichthouder vindt het verkeerd dat veel ziekenhuizen met handen en voeten zijn gebonden aan hun leverancier van zorginformatiesystemen, met name aan Chipsoft. De ACM publiceerde in 2022 de leidraad ‘Goedwerkende markten voor zorg-ICT’ die de concurrentieregels voor ict-leveranciers in de zorg moet verduidelijken. Tot veel beweging in de epd-markt heeft het vooralsnog niet geleid.
Mutaties
Mutaties zullen optreden door andere factoren, zoals fusies (of ontvlechtingen). Het adviesbureau wijst op de voorgenomen fusie tussen Ziekenhuis Tjongerschans en Medisch Centrum Leeuwarden. ‘Indien deze ziekenhuizen kiezen om over te gaan naar één epd zal dit de eerste directe ‘confrontatie’ betekenen tussen ChipSoft en Epic’, stelt M&I.
Ook noemt het bureau nog twee vervangingen die voor 2024 op stapel staan: Het Oogziekenhuis Rotterdam wil zijn Nexus-oplossing (een CSC Care Solutions-epd) vervangen door die van Chipsoft, en de Sint Maartenskliniek doet dit juist andersom: Chipsoft inwisselen door Nexus. Of beter gezegd: had de intentie dit te doen, want recent maakte de Nijmeegse kliniek bekend te stoppen met het project omdat het Nexus niet lukt om de implementatie tijdig en verantwoord te realiseren.
Consolidatie én diversiteit
M&I constateert dat de consolidatieslag ook op het gebied van deelsystemen doorzet, zoals het pdms (patiënt-datamanagementsysteem). Steeds vaker worden dit soort systemen onderdeel van de epd-suite waarbij ziekenhuizen in toenemende mate een ‘epd, tenzij’-beleid voeren. Deze consolidatieslag heeft veelal tot doel: een betere integratie voor de eindgebruiker (minder applicaties), een beter totaaloverzicht over de gegevens en een lagere beheerlast. Dit geldt met name voor ziekenhuizen met het epd van ChipSoft of Epic. Ook Nexus levert een pdms, maar op bescheidener schaal, net als de overige pdms-leveranciers Itémedical (MetaVision), Philips (Icca) en Carepartner (Anstat).
Tegelijkertijd ziet M&I aan de randen van epd meer verschillende systemen ontstaan, gericht op digitale samenwerking met de patiënt en netwerkpartners, zoals telemonitoring, communicatie met patiënten en met andere zorgverleners, multidisciplinair overleg en zelfmanagement voor patiënten. Deze diversiteit leidt bij ziekenhuizen tot de wens om voor hun zorgverleners en patiënten één digitale werkplek te creëren. Een voorbeeld hiervan is Digizorg, een initiatief van het Erasmus MC waarop zich ook andere Rotterdamse zorgverleners hebben aangesloten. Het gaat om een app waarmee een patiënt kan communiceren en samenwerken met het ziekenhuis én andere zorgverleners in regio Rijnmond.
