De rechtbank Amsterdam geeft haar goedkeuring aan een collectieve rechtszaak tegen Google. De procedure is in gang gezet door Stichting Massaschade & Consument. Die organisatie stelt dat Google stelselmatig data verzamelt van Android-gebruikers zonder dat zij daar toestemming voor hebben gegeven.
Omdat de rechtbank van mening is dat Stichting Massaschade & Consument voldoet aan de ontvankelijkheidsvereisten van de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (zie kader), ligt de weg vrij voor de inhoudelijke behandeling van de zaak. De stichting kondigde eind 2023 in een dagvaarding aan een zaak te willen starten tegen Google vanwege grootschalige privacyschendingen.
Uit onderzoek dat de stichting blijkt dat via achtergrondprocessen in betaaldiensten (Google Play Services) registratie van grote hoeveelheden informatie over het gebruik van Android-telefoons plaatsvindt. ‘Zo wordt met Google gedeeld welke apps iemand gebruikt, welke producten er besteld worden en zelfs of gebruikers wakker zijn of liggen te slapen’, stelt de stichting. De handelwijze van Google is volgens hen in strijd met Nederlandse en Europese regels die consumenten moeten beschermen tegen dit soort praktijken.
De stichting vordert namens alle Nederlandse Android-gebruikers een schadevergoeding en een verbod op dit misbruik van persoonsgegevens. Sinds de aankondiging van de collectieve actie hebben meer dan honderdduizend consumenten hun medewerking verleend aan de actie. Iedereen die sinds 2018 een Android-toestel in gebruik heeft (gehad), kan zich aanmelden. Als volgende stap in deze zaak moeten de procespartijen de rechtbank informeren hoe ze verder willen met de procedure.
Het zal, als het tot een rechtszaak komt, waarschijnlijk nog enkele jaren duren voordat er een uitspraak is. Google reageert:
Een woordvoerder van Google Nederland reageert: ‘De uitspraak van vandaag is een tussentijdse beslissing; de zaken gaan door en we zullen ons stevig blijven verdedigen.’ Volgens hem schetst de stichting een verkeerd beeld van hoe Android en andere systemen werken. ‘We hebben hoge eisen als het gaat om transparantie en zorgen voor gebruiksvriendelijke privacyinstellingen in onze producten’, is zijn reactie.
Wamca
Stichting Massaschade & Consument is opgericht in 2021. De organisatie maakt gebruik van de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (Wamca). Die wet is sinds 2020 van kracht en stelt organisaties in staat om om collectieve schadevergoeding te eisen namens groepen consumenten. De stichting werkt met externe financiers die als het tot een regeling komt een bepaald bedrag opstrijken.
Naast de rechtszaak tegen Google voert de stichting ook collectieve acties tegen techreuzen TikTok en Airbnb. De zaak die in 2021 tegen TikTok werd aangespannen is in 2024 ontvankelijk verklaard. Dat betekent dat de stichting door de rechtbank is aangewezen als belangenbehartiger van miljoenen Nederlandse TikTok-gebruikers.
