Met de aankondiging van nieuwe soevereine AWS local zones in Nederland en België zet Amazon Web Services (AWS) een volgende stap in zijn Europese strategie rond digitale soevereiniteit. De local zones worden rechtstreeks gekoppeld aan de pas gelanceerde AWS European Sovereign Cloud en moeten organisaties in beide landen extra garanties bieden rond dataresidentie, governance en operationele onafhankelijkheid. AWS maakte deze week bekend dat de AWS European Sovereign Cloud nu algemeen beschikbaar is, met een eerste regio in Brandenburg, Duitsland.
Die cloud is fysiek en logisch volledig gescheiden van andere AWS-regio’s en wordt exclusief beheerd vanuit de Europese Unie. Dit initiatief werd eerder al in grote lijnen aangekondigd. Nieuw is dat AWS die soevereine cloud de komende jaren uitbreidt met Local Zones in België, Nederland en Portugal.
Wat zijn local zones?
Local Zones zijn kleinschaligere AWS-infrastructuren die dichter bij de klant worden geplaatst, doorgaans in grootstedelijke gebieden. Ze bieden een subset van AWS-diensten, zoals compute, storage en databases, en worden gebruikt voor toepassingen met strenge latency- of dataresidentie-eisen. In dit geval krijgen ze een bijkomende rol binnen het soevereiniteitsverhaal.
‘Zo’n local zone is eigenlijk een mini-region met eigen infrastructuur’, zegt Barbara Baeyens, head of public sector Belux bij AWS. ‘In eerste instantie is dat voor low latency-gebruik, maar hier is het natuurlijk ook voor data residency en om ook die soevereiniteitsgaranties die we bieden binnen de European Sovereign Cloud, tot in die local zone te kunnen doortrekken.’
Wat AWS verstaat onder digitale soevereiniteit?
Bij AWS benadrukken ze dat digitale soevereiniteit verder gaat dan louter het fysiek opslaan van data binnen Europa. Volgens Baeyens bestaat hun aanpak uit een combinatie van technische, contractuele en organisatorische maatregelen. ‘Residency op zich is geen sovereignty’, stelt ze in ons interview. ‘Het gaat om een unieke constructie van onder meer een Europese holding en managing directors die verplicht zijn om de belangen van de European Sovereign Cloud te verdedigen.’
Concreet betekent dit dat alle operationele controle binnen de EU blijft. De European Sovereign Cloud heeft een eigen identity- en accessmanagement, een apart billing- en meteringsysteem en bewaart ook klantmetadata – zoals configuraties, rollen en permissies – volledig binnen Europa. De infrastructuur draait bovendien volledig op het AWS Nitro System, dat technisch afdwingt dat zelfs AWS-medewerkers geen toegang hebben tot klantdata. Dat laatste lijkt een belangrijk argument als een onvoorspelbare Amerikaanse overheid alsnog aan Amazon zou verzoeken om data van (Europese) klanten aan te leveren
Daarbovenop is er een aparte governancestructuur opgezet, met een Europese moedermaatschappij (GmbH), uitsluitend EU-burgers in het management en een advisory board met ook onafhankelijke leden. De cloud kan bovendien autonoom blijven functioneren bij internationale verstoringen. ‘Het is niet alleen een mentale geruststelling, maar ook wettelijke, technische en contractuele onafhankelijkheid’, aldus Baeyens.
Voor wie zijn de local zones bedoeld?
Voor Belgische en Nederlandse organisaties die vandaag al gebruikmaken van AWS-regio’s zoals Frankfurt, Dublin of Parijs, vormen de nieuwe Local Zones een extra optie voor specifieke workloads. Baeyens: ‘De European Sovereign Cloud is een bijkomende keuze. Klanten beslissen zelf of ze die extra governance en metadata-residentie nodig hebben, afhankelijk van hun dataclassificatie en regelgeving.’
AWS verwacht vooral interesse vanuit overheden, financiële instellingen en andere sterk gereguleerde sectoren. ‘Maar ook media- en latencygevoelige toepassingen blijven relevant’. De Local Zones zijn aangekondigd, maar nog niet operationeel; een exacte timing geeft AWS nog niet mee.
Daarnaast biedt AWS klanten ook een (lokaal) aanbod rond onder meer dedicated local zones en AI Factories.
Investeringen en economische impact
De Europese soevereine cloud vergt aanzienlijke investeringen. In Duitsland alleen al plant Amazon meer dan 7,8 miljard euro te investeren, goed voor gemiddeld 2.800 voltijdse jobs per jaar.
Voor Nederland en België gaat het om bijkomende investeringen in infrastructuur en werkgelegenheid, bovenop wat AWS en Amazon al realiseerden: 2,2 miljard euro in Nederland sinds 2018 en meer dan achthonderd miljoen euro in België sinds 2015. Al kan AWS niet zeggen om hoeveel extra investeringen en aanwervingen het gaat.
De European Sovereign Cloud start met meer dan negentig diensten, waaronder ai-platformen zoals SageMaker en Bedrock, en moet op termijn verder uitgroeien tot een volwaardig AWS-aanbod. ‘We willen dat klanten geen compromissen moeten maken tussen een beperkte soevereine oplossing en een volledig uitgeruste cloud’, besluit Baeyens. ‘Met deze aanpak proberen we beide te combineren.’
