Groot contrast met intern weerstand tegen reorganisatie
De Zuid-Koreaanse chipfabrikant SK Hynix gaat bij ASML voor bijna zeven miljard euro aan EUV-scanners aanschaffen. De aankopen worden uitgesmeerd over een periode van twee jaar.
Met deze order hoopt SK Hynix marktleider te kunnen blijven in de markt voor high-bandwidth-geheugenchips, gebruikt in ai. Deze markt waarop de Zuid-Koreaanse fabrikant een aandeel van 57 procent heeft, kent toenemende concurrentie. Anderzijds neemt de vraag naar dit soort chips toe door ai. SK Hynix levert veel geheugenchips aan Nvidia.
Grootste concurrent is landgenoot Samsung, dat naar eigen zeggen als eerste in staat is op grote schaal de meer geavanceerde HBM4-chips te vervaardigen. Met ASML’s zeer geavanceerde EUV-machines achter zich denkt SK Hynix zijn rivaal Samsung te kunnen aftroeven. De chipmachines moeten eind 2027 zijn afgeleverd.
Terwijl bij de verkoopafdeling van ASML de vlag uit kan, houdt het sentiment op de werkvloer bij Development & Engineering en IT & Data bepaald niet over. Stroef lopen de onderhandelingen tussen de bonden en ASML over de reorganisatie die duizenden banen kost. Afgelopen maandag uitten de bonden hun twijfels over de nieuwe werkwijze, Module Development Unit (MDU) genaamd. Gespecialiseerde ontwikkelafdelingen binnen ASML gaan zich richten op één technisch domein of één onderdeel (module) van een lithografiemachine.
Walk-out
Dinsdag hield het personeel in Veldhoven een zogeheten walk-out. De FNV telde 2.500 à drieduizend deelnemers. Peter Reniers (FNV Metaal): ‘Ondanks het historisch lage vertrouwensniveau onder het personeel, zet ASML de ingezette koers voort, zonder zichtbaar rekening te houden met dit sentiment.’ UWV neemt het collectief ontslag dat ASML heeft aangevraagd nu officieel in behandeling, zo deelde het bedrijf mee. Deze zomer komt er een stop voor het selecteren van kandidaten op vacatures. De bonden dringen aan op meer duidelijkheid over de zogenoemde farm-out constructies. Binnen ASML wordt op grote schaal gewerkt met een mix van detachering, outsourcing (zowel offsite als onsite), consultants en studenten. Deze vormen van externe inzet spelen een belangrijke rol in het opvangen van capaciteitsvraag, met name binnen engineering en software.
Tegelijkertijd constateert de FNV dat er beperkt inzicht is in de manier waarop deze constructies worden toegepast. Voor vakbonden blijft dit in belangrijke mate een ‘black box’. Met name bij werk dat langdurig door externen wordt uitgevoerd binnen reguliere teams, rijst de vraag in hoeverre nog sprake is van echte uitbesteding, of van structureel werk dat feitelijk onderdeel is van de organisatie.
Farm-out
De omvang is aanzienlijk: duizenden medewerkers werken via farm-out, waaronder een groot aandeel binnen software. Tegelijkertijd zien we dat een deel van dit werk mogelijk ook door eigen medewerkers uitgevoerd kan worden. Dit is extra relevant in het licht van de aangekondigde reorganisatie, waarbij banen onder druk staan.
De bonden vinden ook dat medewerkers bij een neerwaartse functiewijziging te weinig worden beschermd tegen directe inkomensval. Reniers: ‘Dit kan grote inkomensonzekerheid veroorzaken vooral voor oudere werknemers.’ Ook werknemers die door omstandigheden buiten hun invloed worden gedegradeerd, kunnen hiervan de dupe worden.
Zorgen zijn er eveneens over de indeling in nieuwe schalen op basis van het laatste formeel vastgelegde beoordelingsniveau. De FNV is bang dat subjectiviteit in beoordelingen het inkomen beïnvloedt. Medewerkers met een ‘kritische’ of ‘uitgesproken’ houding kunnen indirect inkomstenverlies oplopen, zo wordt gevreesd.
