In Berlijn is Euro-Office gepresenteerd, een open kantoorsoftwarepakket dat moet uitgroeien tot een Europees alternatief voor Microsoft Office. Het initiatief komt voort uit een samenwerking tussen Ionos, Nextcloud, OpenProject (Duits), XWiki SAS, Abilian (Frans), Btactic (Spaans), Soverin (Nederlands) en Eurostack, een industrieel beleidsinitiatief dat zich richt op het opbouwen van een soevereine digitale infrastructuur voor Europa.
De introductie volgt op toenemende zorgen binnen Europese overheden, bedrijven en onderwijsinstellingen over afhankelijkheid van niet‑Europese platforms voor productiviteitstools. Volgens de initiatiefnemers ontbreekt het in Europa aan een pakket dat open source is, volledig Microsoft-formaten ondersteunt en onder transparant Europees bestuur valt.
Euro-Office moet dat gat vullen. De deelnemers noemen het een poging om een volledig soevereine suite te bouwen zonder beperkingen in compatibiliteit of gebruiksgemak. De suite ondersteunt documenten, spreadsheets en presentaties en werkt volgens betrokken partijen zonder conversieproblemen met Microsoft-formaten. De interface is gericht op minimale overstapdrempels. De volledige broncode is vrij beschikbaar onder open‑sourcelicenties en wordt ontwikkeld via een publiek proces op GitHub. De tech-preview van de software is daar inmiddels te vinden. Een eerste stabiele versie staat gepland voor komende zomer.
Te weinig samenwerking
Volgens Ionos-directeur Achim Weiss is er door recente geopolitieke ontwikkelingen meer behoefte aan oplossingen die binnen Europese jurisdictie vallen. Ook Frank Karlitschek, topman van Nextcloud, benadrukt dat veel bouwstenen al bestonden, maar dat samenwerking ontbrak.
De deelnemers zien Euro-Office als het resultaat van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor cruciale digitale infrastructuur. De coalitie wil een ecosysteem opbouwen rondom de suite en nodigt andere bedrijven en publieke instellingen uit mee te ontwikkelen of bij te dragen. De governance moet volledig transparant zijn, zonder afhankelijkheid van individuele leveranciers.
Soverin
Het Nederlandse Soverin, gevestigd in Amsterdam, is een van de initiatiefnemers. Het bedrijf levert al meer dan tien jaar privacy-first e‑maildiensten vanaf eigen hardware in drie datacenters in Nederland. Volgens Soverin is Euro-Office een logische uitbreiding op de bestaande diensten en een voorbeeld van samenwerking op Europese schaal om een alternatief te bieden voor grote Amerikaanse techbedrijven.
Met de lancering van de tech-preview kunnen organisaties alvast testen, feedback geven en bijdragen aan de verdere ontwikkeling. De definitieve versie moet later dit jaar beschikbaar komen.
In Nederland is in alle overheids communicatie (ook onderling) het gebruik van open standaarden verplicht.
Hopelijk ondersteund dit ook de ODF formaten, zonder dat is het onmogelijk te gebruiken bij overheden en gesubsidieerde instellingen in Nederland.
De coalitie die een ecosysteem wil bouwen moet niet de belangrijkste bouwsteen van IdM vergeten want de gebruikerservaring wordt daardoor grotendeels bepaalt. Privacy-first e-mail diensten klinkt niet als een privacy-first samenwerking door unified communicatie. Europa wint niet van Microsoft door een oplossing na te bouwen maar door het anders te gaan doen.
Dit kan al door niet uit te gaan van encryptie maar door dataminimalisatie. Van dataminimalisatie naar metadata minimalisatie want juist de platformen Google Workspace en Microsoft 365 kiezen expliciet voor metadata maximalisatie om zodoende patronen te herkennen. Dus biedt een Europees alternatief minder of meer metadata?
Wat betreft het paradigma van metadata en gebruikerservaringen gaat het om andere een economische logica, andere dataprincipes en andere vertrouwensmodellen. Zolang Europa niet kan zeggen dat minder data om meer vertrouwen gaat is een Europees alternatief voor Microsoft 365 en Google Workspace de zoveelste mislukte poging om het echt ander te doen.