Hacktivistische aanvallen verschuiven van technische verstoring naar beeldvorming. Zoals recent in Noorwegen, waar op afstand een klep van een waterdam werd geopend met als doel publieke onrust te veroorzaken. Of zoals ddos-aanvallen die het vertrouwen in Europese instellingen moeten helpen ondermijnen.
Hacktivisme heeft een nieuwe gedaante aangenomen, en technische schade is niet langer het voornaamste doel. Dat is een van de centrale bevindingen uit de Security Navigator 2026 van Orange Cyberdefense.
Waar vroeger een gehackte homepage of platgelegde website het einddoel was, gaat het vandaag steeds vaker om zichtbaarheid, mediagenieke acties en maatschappelijke onrust.
Grijs gebied
Volgens de experts van Orange Cyberdefense opereert een nieuwe generatie hacktivisten in een grijs gebied tussen onafhankelijk activisme en staatsinvloed. Groepen als NoName057(16) en Killnet presenteren zichzelf als autonoom, maar hun acties sluiten opvallend nauw aan bij de geopolitieke agenda van specifieke landen. Een formele aansturing ontbreekt, maar de ruimte om te opereren wordt hen kennelijk gegund.
Eigenlijk is de term hacktivisme intussen achterhaald, vindt Charl van der Walt, head of security research bij Orange Cyberdefense. ‘Het draait niet om het maken van een statement, maar om het bewust aanwakkeren van angst en onzekerheid. Daarachter zit een duidelijke strategische agenda. Het heeft weinig meer met digitaal activisme te maken.’
Waterdruk gemanipuleerd in Canada
Uit het onderzoek blijkt dat hacktivistische groepen zich steeds vaker richten op industriële controlesystemen, met beperkte technische schade maar grote symbolische impact. In Noorwegen werd een waterklep op afstand geopend, in Canada werden waterdruk en landbouwsensoren gemanipuleerd. In Europa zetten groepen ddos-campagnes in tegen publieke diensten, niet om geld te verdienen, maar om vertrouwen in instellingen te ondermijnen.
Een opvallende tactiek: hacktivisten delen schermopnames van vermeend geslaagde aanvallen op systemen totdat duidelijk wordt het doelwit nep was. Maar juist dat creëert verwarring en onrust.
Van der Walt stelt dat alleen technische maatregelen niet volstaan. Samenwerking tussen overheden en vitale sectoren, en heldere communicatie richting burgers, worden even essentieel. ‘Het beveiligen van systemen en het beschermen van vertrouwen in de samenleving zijn niet meer los van elkaar te zien.’
Wat hier wordt beschreven is geen evolutie van hacktivisme maar een transformatie richting informatie- en beïnvloedingsoperaties. Want als acties structureel aansluiten bij geopolitieke agenda’s spreken we feitelijk over proxy-actoren in een hybride oorlogsvoering. De impact die ontstaat via media, framing en publieke perceptie ondermijnt het vertrouwen in partijen die een publiek vertrouwen als fundament hebben. Het gaat dus niet langer om systemen die uitvallen maar om vertrouwen dat erodeert en dat is moeilijker te herstellen dan een gehackte server of een datalek.
Geen financiële winst maar een politieke waarbij het probleem niet is dat we de herkomst van de informatie niet kennen maar dat we het gezag van die herkomst niet meer delen. Dat is per definitie niet slecht want gezonde twijfel is de basis van intelligentie. Zonder twijfel geen wetenschap, geen voortschrijdend inzicht en geen correctie van macht als we kijken naar het doel van hacktivisme. Never waste a good crisis want wie de verwarring weet te organiseren, hoeft geen systemen meer plat te leggen. Ik ben de lock-down nog niet vergeten want vertrouwen komt te voet en gaat te paard.