Digitale overheid moet sneller archiveren
De overheid krijgt per 1 januari 2027 een nieuwe Archiefwet die is toegesneden op het digitale tijdperk. De Eerste Kamer stemde afgelopen dinsdag in met de modernisering.
De belangrijkste verandering is dat overheden hun blijvend te bewaren informatie voortaan binnen tien jaar moeten overdragen aan een archiefdienst, in plaats van na twintig jaar. Dat moet zorgen voor meer openheid, beter behoud van digitaal erfgoed en snellere toegang voor onderzoekers en journalisten.
Minister Rianne Letschert (OCW) zegt dat de wet nodig is om digitale overheidsinformatie veilig te stellen. ‘Alleen als informatie vindbaar, betrouwbaar en leesbaar blijft, kunnen burgers, politici, journalisten en onderzoekers de overheid volgen en bevragen. Dat versterkt het vertrouwen in de overheid en de democratische rechtsstaat.’
Papier
De huidige Archiefwet stamt uit 1995, een tijd waarin overheden vooral met papier werkten. De nieuwe wet sluit aan op hoe informatie nu ontstaat: digitaal, versnipperd en in grote hoeveelheden.
Overheden worden daarom verplicht om digitale informatie ‘vanaf het moment van ontstaan’ goed te beheren. Dat geldt voor e-mails, chatberichten, videobeelden, websites en andere digitale bronnen. Ze moeten duurzaam worden opgeslagen, zodat ze niet verdwijnen bij systeemupdates of verouderde technologie. Achteraf ordenen werkt simpelweg niet meer.
Ook wordt het toezicht op informatiebeheer aangescherpt, met onder meer een meldplicht en de mogelijkheid tot boetes.
Vaak uitstel
De wet verduidelijkt verantwoordelijkheden, vertaalt oude begrippen naar de digitale praktijk en moderniseert de diploma‑eis voor archivarissen. Daarnaast komt er meer aandacht voor scholing en professionalisering. Zo moet de wet een stevige basis leggen voor toekomstbestendig beheer van overheidsinformatie.
De invoering van de nieuwe Archiefwet is meermaals uitgesteld. Begin 2022 werd nog aangenomen dat de wet begin 2024 van kracht kon zijn. Daarna werd 1 juli 2026 genoemd en uiteindelijk is de inwerkingtreding bepaald op 1 januari 2027.
