Nijmegen biedt haar ingezetenen alvast de mogelijkheid DigiD als identificatiemiddel voor gemeentelijke zaken te omzeilen. Nu het vrijwel zeker is dat de ondersteuning van het DigiD-platform binnen de Amerikaanse invloedssfeer komt, is in de oudste stad van Nederland al de alternatieve app voor identificatie Yivi beschikbaar.
Ontwikkelaar van Yivi is Bart Jacobs, hoogleraar cybersecurity en veiligheid aan de Radboud Universiteit. Volgens hem zijn er geen kwalijke consequenties als de Amerikanen de stekker uit DigiD trekken, verzekert hij omroep Gelderland.
Volgens Jacobs is zijn app ook privacyvriendelijker, nuttiger en breder inzetbaar dan DigiD. Waar DigiD uitsluitend het BSN gebruikt, werkt Yivi als een persoonlijke gegevenskluis op je telefoon. Je bepaalt zelf welke gegevens je toevoegt – naast je BSN kunnen dat bijvoorbeeld je adres, e-mail, telefoonnummer of zelfs je bloedgroep zijn. Bij het inloggen wordt vervolgens alleen die informatie gedeeld die op dat moment noodzakelijk is.
Meer regie
De app biedt ook meer grip en leidt tot minder administratie. Alle data staan uitsluitend op de telefoon van de gebruiker en niet bij een externe partij. Volgens een woordvoerder van de gemeente Nijmegen kan daardoor niemand anders zien welke gegevens je hebt gedeeld en met wie. Inwoners krijgen zo meer regie over hun eigen gegevens. Voor de gemeente levert het bovendien betrouwbare data op én minder administratieve lasten.
Daarnaast wilde Nijmegen voorbereid zijn op de nieuwe Europese wetgeving die eind dit jaar ingaat. Die verplicht overheden om, naast DigiD, ook dit soort digitale id-wallets te accepteren voor hun online dienstverlening.
Arnhem
GroenLinks-PvdA, D66 alsmede twee lokale fracties in Arnhem willen het Nijmeegse voorbeeld graag overnemen. Maar zij stuiten op verzet van wethouder Maurits van de Geijn. Die wijst erop dat DigiD het enige middel is dat wettelijk is erkend om inwoners digitaal te laten inloggen bij de overheid. Volgens Jacobs klopt dat op zich wel, maar de gemeente Nijmegen is tot nog toe niet op juridische bezwaren gestuit.
Anders dan veel commerciële identiteitsoplossingen is Yivi niet afhankelijk van buitenlandse investeerders of techgiganten. Yivi is volledig opensource, in Nederlandse handen, en contractueel beschermd tegen verkoop aan buitenlandse partijen.
Klinkt als een mooie en mogelijk nuttige applicatie maar moet niet verward met mogelijke alternatieven voor de verkeerd ontworpen DigiD-architectuur.
Het probleem is hoe je gedelegeerde authenticatie en identificatie op een robuuste, open en controleerbare manier organiseert voor apps zoals deze als je bijvoorbeeld je gegevens niet zelf wil onderhouden maar op een betrouwbare manier verzameld en onderhouden wilt hebben door een vertrouwde partij.
Overheden moeten oppassen dat ze niet opnieuw het bos ingaan door een applicatie als oplossing te presenteren voor niet gerealiseerde infrastructuur.
Eerst moet de onderliggende voorziening gestandaardiseerd, juridisch helder, technisch toetsbaar en geschikt om meerdere identificatiemiddelen te faciliteren.
Pas daarna kun je als overheid of private partij toepassingen als Yivi op een verantwoorde manier introduceren.
Doe gewoon alsnog wat de Googles, Microsofts, Facebooks e.d. twintig jaar geleden al hebben gedaan. Gedelegeerde authenticatie is volkomen robuust en wordt door vrijwel iedereen al jaren dagelijks gebruikt. Meer mag een authenticatievoorziening niet doen en de techniek is in iedere ontwikkelomgeving gratis voorhanden.
(Open) standaards moet je niet belijden maar fysiek uitgevoerd toepassen als voorziening. Dat werkt veel beter dan iedereen een variantje van je pas-toe-of-leg-uit-aanbevelingen laten bouwen want dan heb je het nuttig effect van standaardisatie al grotendeels bij voorbaat als kindje met het badwater weggegooid. Je zit in dat geval nog steeds 84 instanties van ongeveer hetzelfde te deployen.
De overheid is als iemand die iedere keer weer met z’n frites in een emmer yuppie-saus, volgestort met bereklauwen en patatje oorlog rundvlees inclusief duur warmhoud-contract de cafetaria uitkomt.
Rob is lekker met zichzelf in discussie vanuit de techniek terwijl identificatie begint bij het ‘zijn’ van unieke kenmerken, meer het wat dan het wie ben ik. Het hoe ben ik gaat tenslotte om de digitale invulling van identiteit terwijl het waarom draait om proportionaliteit. Per definitie was DigiD daarom een zwak ontwerp omdat het nooit werkelijk vanuit privacy-by-design is gedacht.
Door het BSN als universele sleutel aan dossiers te koppelen ontsluit authenticatie veel meer context dan noodzakelijk is voor het doel van een handeling. Het probleem zit dan niet aan het loket zelf maar in de machtsstructuur daarachter. De koppelingen tussen registraties, dossiers en systemen. Discussie over meekijkende Amerikanen vergeet de meekijkende ambtenaar die vanuit nieuwsgierigheid soms gevaarlijker is dan een spionerende inlichtingendienst.
Het oude dilemma van Juvenalis, wie controleert de controleur verlegd de focus want niet voor niets is logging de afgelopen tien jaar steeds centraler komen te staan binnen overheid, zorg en uitvoeringsinstanties. Dit omdat ongeoorloofde inzage geen theoretisch risico bleek te zijn maar een praktische realiteit. Maar logging lost het fundamentele architectuurprobleem niet op want zolang één BSN als universele correlatiesleutel blijft functioneren, blijven contexten technisch eenvoudig aan elkaar te breien.
Het gebruik van een BSN werkt daardoor steeds meer als: “One Ring to rule them all.” maar het debat hierover wordt politiek nauwelijks gevoerd. Discussie wordt verlegd naar het eigendom van een infrastructuur omdat het debat over een gesloten bestuursarchitectuur om het schieten in eigen voet gaat. Want het probleem zit namelijk niet primair in waar data staat maar in het vermogen om contexten samen te voegen tot één bestuurlijk totaalbeeld van burgers. Daardoor verschuift de overheid langzaam van administreren naar observeren en profileren.
Ik las laatst ergens dat uitbesteden van complexiteit (een populair argument voor cloud) een goede sterke soevereiniteitsdiscussie in de weg staat..
Al is identificatie met BSN wat anders dan autorisatie, one ring to rule them all is nog net begrijpelijk en trouwens misschien juist precies wat een overheid wil.
En als het dragen van die verantwoordelijkheid zo zwaar is, wil ik wel ff ring bearer zijn 😉
Helaas geen pasklare oplossing.
Remove complexity lukt niet als er geen ei van columbus is.
Voorlopig dus geen privacy met pas toe en leg uit, maar corrumpeer en en kijk mee.