Organisaties staan vandaag voor de uitdaging om hun dienstverlening continu te verbeteren, terwijl de druk op wendbaarheid, veiligheid en snelheid toeneemt. Middelgrote en grote organisaties hebben dagelijks te maken met incidenten, variërend van kleine verstoringen tot structurele problemen die bedrijfsprocessen raken. Hoewel veel organisaties investeren in het verlagen van de impact van incidenten, blijkt het lastig om structureel grip te krijgen op kwaliteit en voorspelbaarheid.
Een veelvoorkomende oorzaak ligt aan de start van verandertrajecten. Projecten worden vaak gestart met impliciete aannames over doelstellingen, scope en vereiste kwaliteit, zonder dat betrokken partijen een expliciet gezamenlijk beeld ontwikkelen van wat nodig is om verantwoord op te leveren. Hierdoor ontbreekt een gedeelde kwaliteitsbasis, wat zich later vertaalt in misverstanden, herstelwerk en onverwachte risico’s.
Een effectief traject begint bij het expliciet maken van businesswaarde. Die businesswaarde bestaat uit meer dan alleen functionele wensen. Het vraagt inzicht in de essentiële data, afhankelijkheden binnen processen en de wijze waarop de organisatie haar dienstverlening wil inrichten. Ook speelt de vraag of de huidige manier van werken wel aansluit bij de gewenste waarde creatie. Door deze aspecten expliciet uit te werken, stuurt een bedrijf beter op businesskwaliteit.
Daarbij komt dat kwaliteit geen statisch begrip is. Nieuwe inzichten, veranderende regelgeving of voortschrijdende technische mogelijkheden zorgen ervoor dat uitgangspunten tijdens een traject kunnen verschuiven. Wat eerder als acceptabel werd gezien, kan later onvoldoende blijken. Dit maakt het noodzakelijk om kwaliteit continu te evalueren en bewust bij te stellen, in plaats van deze uitsluitend vast te leggen aan het begin van een project.
Binnen deze context vervult businessanalyse een sleutelrol. De businessanalist zorgt ervoor dat behoeften, risico’s en randvoorwaarden vroegtijdig worden onderzocht en vastgelegd. Door samen met stakeholders te bepalen welke minimale kwaliteit nodig is om verantwoord live te gaan, ontstaat een stabiel fundament voor ontwerp en realisatie. Acceptatiecriteria, risicoafwegingen en afhankelijkheden worden expliciet gemaakt, waardoor teams beter weten waarop ze worden gestuurd.
Tijdens de uitvoering bewaakt businessanalyse dat de gekozen oplossingsrichting blijft aansluiten bij de beoogde businesswaarde. Nieuwe inzichten worden verwerkt in aangescherpte eisen of aangepaste kwaliteitsafspraken. Hierdoor worden afwijkingen eerder zichtbaar en kan bijsturing plaatsvinden voordat problemen zich opstapelen aan het einde van een traject, waar herstel vaak kostbaar en complex is.
Organisaties die businessanalyse structureel inzetten, verschuiven van een reactieve naar een meer voorspelbare werkwijze. Incidenten worden minder verrassend, omdat onderliggende oorzaken eerder worden herkend. De aandacht verschuift van het oplossen van verstoringen naar het structureel verbeteren van processen en systemen, op basis van onderbouwde keuzes.
De meerwaarde van businessanalyse reikt verder dan IT alleen. Ook besluitvorming binnen de business wordt beter gefundeerd, processen sluiten consistenter aan op gebruikersbehoeften en innovaties worden doelgerichter ingezet. Dit draagt bij aan stabielere dienstverlening en een organisatie die beter is voorbereid op toekomstige veranderingen.
Zoals aangegeven in dit artikel:
- Impliciete aannames zorgen voor structurele risico’s
- Businesswaarde is pas duidelijk wanneer deze bij de start expliciet en datagedreven wordt gemaakt
- Stuur proactief op kwaliteit via businessanalyse en requirements; stop met het achteraf ‘repareren’ van kwaliteit
Advies- en kennispartijen die actief zijn op het gebied van Business Analyse, zoals Polteq, ondersteunen organisaties bij het versterken van deze basis. Niet door het aanbieden van kant-en-klare oplossingen, maar door expertise te leveren op het snijvlak van analyse, requirements en kwaliteitsborging. Daarmee wordt businessanalyse zichtbaar als wat het in de praktijk is: geen luxe, maar een noodzakelijke voorwaarde voor duurzame software- en businesskwaliteit.
Auteur: Ard Vialle werkt bij Polteq als Test Architect | sr. Business Analist | Quality Lead en helpt organisaties op het raakvlak van Business en ICT.
