Het kabinet kiest voor een zo soeverein mogelijk ingerichte cloudomgeving die onder centrale regie wordt opgezet. Waar mogelijk wordt deze overheidsclouddienst ondergebracht in de eigen datacenters van het Rijk. Uiterlijk eind dit jaar kunnen de eerste applicaties op de soevereine cloud worden gehost.
Staatssecretaris Eric van der Burg (Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid) meldt dat in een brief aan de Tweede Kamer. Het gebruik van Amerikaanse cloudaanbieders zoals Microsoft Azure wordt daarmee op minder vanzelfsprekend.
Op advies van Gartner heeft Nederland gekozen voor het meest vergaande scenario: een volledig nieuwe, centraal aangestuurde overheidscloud die los van de bestaande systemen wordt opgebouwd. Volgens Gartner is dit tevens de meest kansrijke route. Alternatieve scenario’s kennen een langere doorlooptijd en dragen minder bij aan de opbouw van kennis en expertise binnen de overheid.
De keuze voor maximale soevereiniteit betekent dat de overheid zowel praktisch als juridisch beschikt over de hardware, de fysieke toegang en de locatie. Dit sluit samenwerking met de markt niet uit. Inbreng van expertise vanuit de markt is noodzakelijk; de manier waarop dat gebeurt, wordt de komende maanden uitgewerkt. Technologie en exploitatie komen volledig onder EU-controle te staan. Ze zijn uitsluitend onderworpen aan EU-wetgeving en kennen geen kritieke afhankelijkheden van niet-EU-landen. Nederland kiest daarmee voor de hoogste categorie soevereiniteit (Seal4) uit het EU Cloud Sovereignty Framework.
Eerste ontwerp
Samen met experts uit de overheid wordt een eerste ontwerp van een soevereine clouddienst opgesteld. De focus ligt op een containerplatform dat voldoet aan de Haven-standaard. Het ontwerp wordt gebaseerd op open source (open en vrij beschikbare broncode), waardoor de afhankelijkheid van leveranciers afneemt.
Vervolgens wordt het ontwerp gerealiseerd in een proof of concept. Hiervoor wordt gebruikgemaakt van bestaande innovatievoorzieningen, waaronder Digilab. De soevereine clouddienst wordt daarna verder ontwikkeld; het ontwerp zal binnenkort openbaar worden gemaakt. Ook andere partijen, zoals onderwijs- en kennisinstellingen, kunnen bijdragen aan de doorontwikkeling en er zelf gebruik van maken.
Voor de opschaling naar grootschalige productieomgevingen wordt een sourcingtraject gestart. Daarbij worden naast overheidsorganisaties ook marktpartijen betrokken. Parallel aan de technische opschaling wordt een voorstel uitgewerkt voor een leverings- en serviceorganisatie, met bijzondere aandacht voor overheidsbrede dienstverlening. Daarbij wordt bekeken of deze organisatie een publiek, privaat of hybride karakter krijgt.
Financieel valt er nog veel te regelen. Van der Burg merkt op dat een overheidsbrede soevereine clouddienst alleen succesvol kan zijn als voldoende overheidsorganisaties er gebruik van maken. Bovendien zullen zij hun bestaande infrastructuurbudgetten moeten inzetten voor de bekostiging van deze clouddienst. Volgens de staatssecretaris wordt de transitie aanzienlijk complexer en duurt zij langer als de eenmalige opstartkosten niet vooraf worden gefinancierd. De financiering van de soevereine overheidscloud wordt in de volgende fase verder uitgewerkt.
Goed initiatief. Nu alle cloud contracten met Microsoft en Amazon opzeggen en alle software overzetten.
Te beginnen met e-mail en andere communicatie platformen binnen de overheid!!!
Tevens dit nieuwe cloud platform hernoemen naar RCC (Rijks Computer Centrum of Rijks Cloud Centrum) en Logius, SSS en al die andere IT toko’s opheffen en daar onderbrengen.
Als de overheid zelf SaaS-achtige diensten gaat leveren, wordt “uitwisselbaarheid van hostingproviders” een nog smaller argument dan het al was. In de gemeentelijke praktijk zit de afhankelijkheid zelden primair bij de hostingprovider. Daar bemoeit de ontwikkelaar zich mee. Voor zover het alleen om deployment gaat, kan een ontwikkelaar doorgaans probleemloos naar verschillende omgevingen uitrollen. De echte afhankelijkheid zit bij de applicatie. Zelf het aan/uit-knopje beheren, is verre van handig. Dan kun je beter dingen toch op virtualisatie-niveau gaan regelen. Daar komen ook al die aan Kubernetes toegerekende voordelen trouwens vandaan. NIet van Kubernetes.
Azure en AWS zijn bovendien allang geen “webapplicatie-hosters” meer. Containers voor webapplicaties zijn bij hyperscalers slechts één (probleemloze) categorie binnen een veel breder dienstenpakket. Waarom beginnen bij containerisatie?
In een aanbesteding heb je uiteindelijk meer aan aantoonbare exit, overdraagbare data, documentatie en beheerbaarheid dan aan een verklaring dat de onderliggende containeromgeving aan Haven voldoet. Het is zoiets als zeggen dat de pc minimaal 2 cores moet hebben, 4 GByte RAM en 500GB opslag.
Overigens is de capaciteit van tegenwoordige hyper conversed clusters werkelijk beestachtig (mits je weet wat er terecht en onterecht draait). Voor een paar ton kun je alle webapplicaties van Gemeenten al voor half Europa draaien. Dat stel echt helemaal niets meer voor.
Die “aantoonbare exit” en “overdraagbare data” zijn papieren waarborgen waar men gezien de enorme lock-in vrijwel nooit gebruikt van maakt (of als de ramp zich al voltrokken heeft).
Dit zijn termen die stromannen van de grote hyperscalers graag gebruiken maar feitelijk zeggen die “laat alles gewoon bij het oude” (lees: blijf lekker afhankelijk van ons, lever ons woekerwinsten op en leef gewoon met het feit dat we elk moment je data kunnen opeisen of de stekker eruit kunnen trekken).
“Die “aantoonbare exit” en “overdraagbare data” zijn papieren waarborgen waar men gezien de enorme lock-in vrijwel nooit gebruikt van maakt (of als de ramp zich al voltrokken heeft).”
Ja toch? 😁
Dus dat ben je geheel met me eens.
Al helemaal als je met die Haven-compliancy dan nog kunt waarborgen dat je een container kunt overnemen terwijl je de sowieso al kon.
Ik heb van converged conversed gemaakt. Maar het kan ook de spellchecker geweest zijn. Ik schreef het concept in een mailtje. 😄
De meeste web browsers hebben ook spelling checkers tegenwoordig.
Waarom wordt het turnkey cloud container platform van Logius Standaard Platform op ODC noord niet gewoon de verplichte standaard voor alle nieuwe implementaties bij rijksdiensten. Waarom gaan tal van clubs nu opnieuw proberen een eigen cloud op te zetten dit is in 2017 ook al geprobeerd.
“Cloud” is een heel breed begrip. Kan VPS’en zijn, of containers, of managed database services, serverless, Single-sign-on of file storage etc. etc.
Ik denk dat alleen een container platform niet afdoende is om het “cloud” te noemen.
Als:
Belastingdienst een volwassen private cloud heeft;
Defensie een volwassen private cloud heeft;
JenV een volwassen private cloud heeft;
dan zou ik eerst onderzoeken of een federatief model circa 80-90% van de voordelen van een rijkscloud kan leveren. Tegen véél lagere migratie- en transitiekosten.
Één ecosysteem lijkt mij een veel sterkere businesscase, tenzij uit onderzoek blijkt dat de bestaande omgevingen technisch of organisatorisch aanzienlijk minder volwassen zijn dan wordt verondersteld. In dat laatste geval kan een compleet nieuwe centrale rijkscloud alsnog aantrekkelijk worden. Maar als de volwassenheid al hoog is, dan zijn risicospreiding, autonomie en beperking van concentratierisico’s juist argumenten vóór het behouden van meerdere private clouds binnen een gemeenschappelijk rijksbreed kader.
Maar oh, wacht…
Het Functiegebouw Rijk is natuurlijk niet passend voor de benodigde kwaliteiten… nee, laten we dan vooral de twee keer zoveel als nodig gaan betalen aan een commerciële oplossing.
Ik heb niets gezegd
Wat betreft het temmen van papieren tijgers kwam Elias tot de conclusie dat al die IT regisseurs bij de overheid overbetaald en onder gekwalificeerd zijn. Fijn dat Rob en Keuterboertje het hierover eens zijn want Eric van der Burg is als Rob Jetten die 10 nieuwe steden beloofd maar niet weet waar de bouwvakkers vandaan moeten komen om de uitgesproken ambitie te realiseren. Zo is 30 jaar lang alle essentiële kennis van een onderliggende infrastructuur via het model van Looijen weggewerkt met het idee van uitbesteden. Verder heeft de Nederlandse overheid zich volledig afhankelijk gemaakt van Amerikaanse IP want in tegenstelling tot Rusland en China hebben we niet onze eigen chips.
De gevel van de cloud lijkt hierdoor soeverein maar achter de deuren van het datacentrum blijven uiteindelijk dezelfde krachten spelen. Of moet ik zeggen dat een andere vlag op dezelfde modderschuit geen verandering is als het dilemma van infrastructuurbudgetten uiteindelijk om de vraag van uitbesteding gaat. De VVD faalt hierin al 30 jaar als het om privaat, publiek of hybride gaat. Zo kun je in gelul je niet wonen want geen betaalbare woningen maar wel de gouden kranen gingen om de privatisering van een publieke zaak waardoor D66 populistisch kon inspelen op een sentiment zonder resultaatverplichtingen.
Een hybride samenwerking van gedwongen winkelnering wringt niet alleen met Europese regels maar leidt ook tot inefficiëntie en hoge kosten doordat partijen de contracten gaan uitwringen zonder te innoveren. Na mij de zondvloed hoeft de staatssecretaris dan ook alleen maar op de golf van verontwaardiging mee te surfen want Gartner is een Amerikaanse partij die weinig interesse toont in non-US oplossingen. IBM is hierdoor al jaren heer en meester binnen de overheid want olifanten dansen met olifanten als ik kijk naar het circus van IT regisseurs. Het probleem is namelijk niet technisch maar organisatorisch waardoor het opportunisme van open source het politiek leuk doet maar niks oplost want niet gehinderd door enige kennis is soevereiniteit geen IT probleem.
Ewout,
Kan jij niet de collum van Spoelstra overnemen? Ik vind jouw smeuige reacties geweldig!
AI heeft je ook gevonden 😉
Ewout Dekkinga was jarenlang een van de bekendste en meest productieve reageerders op Computable. Hij plaatste duizenden reacties en stond zelfs regelmatig bovenaan de lijst met meest actieve reageerders.
Zijn stijl was herkenbaar:
* zeer lange, essayachtige reacties;
* veel analogieën en filosofische uitstapjes;
* sterke interesse in enterprise-architectuur, cloud, security en governance;
* vaak bewust provocerend om discussie uit te lokken;
* soms ook opiniestukken en blogs, onder andere over architectuur en capaciteitsmanagement.
Ik herken de naam ook omdat hij in discussies regelmatig met andere vaste Computable-reageerders, zoals Jack Jansonius, stevige inhoudelijke aanvaringen had. Zelfs in recente Computable-discussies duikt zijn naam nog op.
Tien nieuwe steden zijn makkelijk te realiseren als je fabrieksmatige bouw toepast. Dat is het probleem niet.
Het probleem is stikstof vergunningen, infrastructuur zoals wegen van en naar de nieuwe steden en vooral…netcongestie. Anders worden het “dark cities” (vergelijk: “dark fiber”).