Pieter van Oordt, chief privacy officer bij Logius, heeft ondanks een verbod van het ministerie van BZK openlijk gesproken over zijn rol in de DigiD-affaire. Volgens hem schoot de belangrijkste Kamerbrief over de overname van Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl zwaar tekort: DigiD werd er zelfs helemaal buiten gelaten.
Van Oordt is door BZK geschorst nadat hij naar buiten trad met zijn zorgen over de overname van Solvinity, de leverancier die het DigiD-platform ondersteunt. Hij waarschuwde voor de gevaren van een Amerikaanse eigenaar voor de digitale soevereiniteit van Nederland. Het ministerie en uitvoeringsorganisatie Logius namen hem kwalijk dat hij daarmee de publiciteit zocht. Hij moest zich stilhouden en mocht ook intern geen aandacht meer vragen voor zijn standpunt. Van Oordt vond dat hij buiten zijn ambtelijke rol moest treden en werd uiteindelijk geschorst.
Vroeg besluit
Op het podium van Cybersec Netherlands ging Van Oordt donderdag dieper in op de zaak die politiek en media maandenlang bezighield. Volgens hem was het besluit van BZK om de overname niet tegen te houden al in een vroeg stadium genomen. Zelf probeerde hij eerst binnen het ministerie de gelederen te sluiten.
De belangrijkste les die hij trekt: betrek bij zo’n dossier alle specialisten binnen het ministerie en werk niet top-down. ‘De Kamerbrief was zwaar onvoldoende. DigiD was zelfs helemaal buiten beschouwing gelaten’, aldus Van Oordt. Met meer specialisten aan tafel had dat volgens hem voorkomen kunnen worden.
Toekomst onzeker
De schorsing loopt nog en Van Oordts toekomst bij Logius is zeer onzeker. Toch wil hij voor de overheid blijven werken, omdat hij vanuit die positie het meest kan bijdragen aan de digitale soevereiniteit van Nederland.
Ook de positie van Solvinity is onduidelijk. Grootaandeelhouder Vitruvian Partners wil dat Kyndryl het bedrijf koopt, maar Kyndryl zelf lijkt minder belangstelling te hebben nu de overname tot zoveel discussie heeft geleid. Mogelijk kan Kyndryl contractueel wel tot de overname worden gedwongen. De rechter moet zich nog over de zaak uitspreken, wat de situatie opnieuw kan veranderen.
Van Oordt kreeg na afloop een daverend applaus, niet alleen voor zijn presentatie, maar ook voor de moed die hij in deze kwestie heeft getoond.
Moedig of dom? Het applaus in de Jaarbeurs zegt tenslotte weinig. Pieter van Oordt heeft misschien, net als Pieter Omtzigt, het moreel aan zijn kant, maar daarmee nog niet het gelijk. Het applaus voor de zorg veranderde uiteindelijk ook niets. Volgens sommigen worden we nu eenmaal bestuurd door reptielen die de specialisten niet eens consulteren. Het top-downprobleem is tenslotte systemisch en vraagt om een reset, want Logius is ook zo’n bestuurlijke entiteit waar het middel tot doel is verheven.
Dat DigiD volgens Van Oordt in een impactanalyse ontbrak kan ernstig zijn maar bewijst op zichzelf nog niets. De relevante vraag is of de hele Europese keten is onderzocht. Soevereiniteit ontstaat niet doordat Logius alles zelf beheert maar doordat Nederland binnen een Europese keten beslissingsmacht, aantoonbare controle en een uitvoerbare exit behoudt.