Als monopolist op het gebied van de meest geavanceerde chipmachines is voor ASML de verleiding groot om de prijzen te verhogen, maar Nederlands grootste hightechbedrijf wil zijn dominante positie niet uitbuiten. Dat zegt ASML-topman Christophe Fouquet in een interview met de Britse Financial Times.
De Fransman, die wars is van een kortetermijnvisie gericht op het snel maximaliseren van financiële resultaten, zegt: ‘Onze winst zal meegroeien met die van de sector, maar we zullen de situatie niet misbruiken.’
De natuurkundige, die ASML inmiddels twee jaar leidt, erkent dat deze opstelling af en toe tot frictie met beleggers leidt. Zij zien graag dat de winstmarges maximaal stijgen en dat meer geleend geld wordt ingezet om groei en rendement verder te verhogen. Ook vanuit logistiek oogpunt is een verdere uitbreiding van de productie nauwelijks mogelijk.
‘Die vraag krijgen we elke dag… Maar het gaat niet om het geld. Als ik een paar miljard kon neerleggen om twintig procent extra capaciteit te krijgen, zou ik dat doen. Maar door de aard van de toeleveringsketen ligt het veel ingewikkelder’, aldus Fouquet. De supplychain van ASML is uniek. Een EUV-machine bestaat uit ruim honderdduizend afzonderlijke componenten, afkomstig van ongeveer tweehonderd directe hoofdleveranciers en een netwerk van in totaal zo’n tweeduizend toeleveranciers. Volgens Fouquet beperkt die complexe structuur misschien de mogelijkheid om snel op te schalen, maar was zij essentieel voor het succes van ASML naarmate de technologie complexer werd.
ASML’s succes is mede gebaseerd op samenwerking met klanten en de hele toeleveringsketen. ‘We hadden echt de beste merken ter wereld nodig om dit voor elkaar te krijgen. Ik kan u verzekeren: als we hadden geprobeerd alles rond EUV in eigen beheer te doen, dan was het ons nooit gelukt.’
China
Fouquet signaleert daarnaast een groot probleem: de Amerikaanse overheid. Onder druk van Washington mag ASML de meest geavanceerde en winstgevende machines niet naar China exporteren. Volgens Fouquet zouden Nederland en de EU in eerste instantie zelf moeten beslissen over de export naar China. Hij waarschuwt dat China niet achterover zal leunen. ASML houdt er rekening mee dat het land uiteindelijk kan uitgroeien tot een geduchte concurrent, nu het werkt aan de ontwikkeling van minder geavanceerde DUV-machines.
Over de ai-revolutie zegt Fouquet dat die nog tien tot vijftien jaar kan voortduren. Ook verwacht hij dat mensachtige robots over enkele jaren beschikbaar kunnen zijn voor alledaagse taken, zoals tuinieren en het uitruimen van de vaatwasser. Daarnaast ziet hij veel potentie in ruimtetechnologie voor een revolutie in telecom en energieproductie.
