HAARLEM – Richard Stallman, aanvoerder van de Free Software Foundation, hamert tijdens de Linux Expo in Amsterdam op de ethische implicaties van ’opensource’-software.
Stallman is een voorvechter van de principes die veel leden van de opensource-gemeenschap in het algemeen en Linux-mensen in het bijzonder beweegt. De ooit aan de prestigieuze universiteit Harvard verbonden programmeur vergelijkt gratis beschikbare software het liefst met de vrijheid van meningsuiting. De associatie met gratis bier is in zijn ogen minder gelukkig, omdat dit de essentie van vrij beschikbare software verdoezelt. "De interesse die veel mensen tonen in Linux is terug te voeren op het feit dat het een goedkoop alternatief is voor software, waarvoor anders betaald moet worden. Het is jammer dat veel programmeurs bij dit oppervlakkige aspect van ’opensource’-software blijven steken, terwijl de essentie van vrij beschikbare software juist over iets heel anders gaat."
Volgens Stallman draait het bij ’opensource’-software om het recht kennis te delen met je medemens. Het delen van softwareprogramma’s is een daad van vriendschap die onder de huidige licentievormen wordt bestempeld als piraterij, aldus Stallman. "Toen ik als jongetje naar de lagere school ging, kreeg ik van de meester te horen dat het goed was snoep met mijn klasgenootjes te delen. Kinderen die nu naar school gaan krijgen toegesnauwd dat ze piraten zijn, als ze software delen door het te kopiëren."
Zelf heeft Stallman vanaf 1984 gewerkt aan de totstandkoming van een vrij beschikbaar besturingssysteem. Het Gnu-project, een recursief acroniem voor Gnu is not Unix (in het Engels spreek je de G van nature niet uit), moest leiden tot een met Unix vergelijkbaar besturingssysteem, maar dan zonder de gebruikelijke licentiebepalingen. De enige bepaling die gebruikers van Gnu-software moeten ondertekenen, is het feit dat veranderingen aan de broncode altijd vrij beschikbaar moeten zijn voor de programmeurgemeenschap. Dit om te voorkomen dat een persoon of bedrijf met de software aan de haal gaat en het te koop aanbiedt in een gesloten licentie-vorm.
Het was Linus Thorvalds die precies onder deze bepaling van de Free Software Foundation in 1992 de kernel van zijn besturingssysteem vrijgaf. Volgens Stallman zijn zoveel softwareprogramma’s uit het Gnu-project geschikt gemaakt voor Linux, dat het besturingssysteem eigenlijk Gnu/Linux zou moeten heten. De tijd zal uitwijzen of de historie inderdaad zo terecht komt in de geschiedenisboeken.
Sytse van der Schaaf
