Mijn vader had geluk. Op advies van de kapelaan mocht hij als een van de dertien kinderen naar het Klein-Seminarie bij de broeders van Huijbergen, ergens ver in Brabant. Twaalf jaar was hij en hij zou priester of onderwijzer worden. Dat was zijn bestemming.
Op negentienjarige leeftijd koos mijn vader voor een carrière in het onderwijs. Daarmee lag zijn toekomst vast. Inclusief waardevast pensioen. Er werd een gezin gesticht en het huis met een lineaire hypotheek zou in dertig jaar zijn afgelost.
De moderne mens moet van meer markten thuis zijn. Wie nu als starter op de arbeidsmarkt in de glazen bol kijkt, treft de volgende trefwoorden aan: permanente educatie, learning on the job, mobiliteit, opties, beleggingshypotheken, job rotation en personeelsaandelenplan. Wie op zoek is naar houvast en stabiliteit had in een andere tijd geboren moeten worden.
Opvallend is dat er een constante is: naast het hebben van een diploma van een universiteit of hbo, moet je tegenwoordig om te overleven ook kaas hebben gegeten van de aandelenmarkt. Je huis is gekoppeld aan een beleggingshypotheek, je pensioen aan een koopsompolis (je mag zelf een leuk aandelenmandje uitkiezen om het rendement te bepalen) en je inkomen is voor een groot deel afhankelijk van de waarde van de opties op bedrijfsaandelen die je bij indiensttreding of bij het realiseren van targets mocht ontvangen. En voor de kinderen heb je natuurlijk een spaarbelegging geregeld.
Het is dan ook niet verbazingwekkend dat werkgevers nu beginnen te klagen dat hun employees de godganse dag op het internet zitten om te kijken hoe hun aandelen er voor staan. Internet is een perfect medium om deze nerveuze behoefte aan informatie van uur tot uur te leveren. Je zou wel gek zijn als je niet drie keer je vinger aan je eigen financiële pols legt. Wat de grillen op de beurs zijn, heeft meer impact op je leven dan de klusjes die je die dag op je werk had willen verrichten. Immers kucht de Nasdaq dan staat de financiering van je huis en je pensioen ogenblikkelijk op losse schroeven. Onmiddellijke actie is gewenst: kopen, verkopen of houden. Haute finance op de werkplek. En de vakbond? Zelf die gaat met zijn tijd mee. Die bel je tegenwoordig niet meer voor een conflict met je werkgever, maar voor een beleggingsadvies.
Mijn vader snapt er niets meer van.
Mark Plekker
