Bij de bestrijding en voorkoming van rsi (repetitive strain injuries) zijn pauzes belangrijker dan het terugdringen van het aantal uren dat mensen beeldschermwerk verrichten. Het verbeteren van de werkhouding lijkt eveneens minder relevant bij de preventie van klachten aan armen, schouders en nek.
|
Dat stelt Paulien Bongers, bijzonder hoogleraar ‘Preventie klachten bewegingsapparaat bij intensivering van arbeid’ aan het Vrije Universiteit Medische Centrum in Amsterdam, in haar oratie ‘Maak werk van rsi!". "In Nederland heeft één op de vijf mensen rsi-klachten", zegt Bongers. Die klachten zijn de laatste jaren gestegen. Klaagde in 1998 nog 20 procent van de werknemers over pijn aan armen, schouders of nek, vorig jaar was dat al 28 procent. Het percentage werknemers dat in de wao terechtkomt als gevolg van rsi lag in 2001 op 6 (ongeveer zesduizend mensen). In 2002 was dat nog 5,7 procent.
Europa
In Scandinavië loopt het aantal klachten het hoogst op. Nederland scoort gemiddeld ten opzichte van de rest van Europa. Ook is er weinig verschil in klachten van de totale werkende populatie vergeleken met kantoormedewerkers. In Spanje zijn er het minste klachten. In vergelijking met andere Europese landen kent Nederland de minste arbeidsuren per jaar, maar de arbeidsproductiviteit per uur ligt wel hoog. Door die werkdruk en het vele computerwerk lopen Nederlanders relatief veel kans op rsi-klachten. De aandacht voor rsi is in Nederland groter dan in België en Duitsland. Volgens Bongers zal deze aandacht in de toekomst ook groot blijven. "De arbeidsproductiviteit en de hoeveelheid beeldschermwerk in Nederland blijven de komende jaren hoog. Onderzoekscentrum Body@Work ontwikkelt kennis over hoe om te gaan met rsi-klachten en wat eraan te doen valt", aldus Bongers.
In 1992 gaf 30 procent van de Nederlandse beroepsbevolking aan meer dan de helft van de werktijd met een computer te werken. In 2000 was dat 47 procent. Daarmee is Nederland koploper in Europa; 30 procent geeft aan alleen maar met een computer te werken.
Stress
Een repeterende beweging in combinatie met krachtuitoefening verhoogt de kans op rsi aanzienlijk. In vergelijking met sommige andere beroepen komt rsi relatief weinig voor bij beeldschermwerkers. In absolute aantallen zijn er echter veel beeldschermwerkers met rsi. Beeldschermwerkers gebruiken in tegenstelling tot bijvoorbeeld bouwvakkers en uitbeners nauwelijks dynamische spierkracht, maar ze spannen bepaalde spieren wel voortdurend een klein beetje aan (statische belasting). Daardoor vermindert de doorbloeding en krijgen mensen last van pijn. "Door de duur te beperken, maar beter nog, door genoeg pauzes te nemen, kan rsi voorkomen worden", aldus Bongers. Uit eerder onderzoek concludeerde zij dat geen sprake is van een direct zichtbare positieve ontwikkeling wanneer in die pauzes oefeningen worden gedaan. Stress doet de pauzes teniet en draagt op meerdere manieren bij aan een verhoogd rsi-risico.
Kennis bundelen
Om de kennis van TNO (waar Bongers werkzaam is – red.) en het Instituut voor Extramuraal Geneeskundig Onderzoek van het VU Medisch Centrum te bundelen is vorig jaar het onderzoekscentrum Body@Work opgericht, waar Bongers als bijzonder hoogleraar aan verbonden is. Het doel is de kennis op het gebied van preventie van klachten aan het bewegingsapparaat door arbeid en het stimuleren van bewegen te versterken en uit te breiden. In de periode 2002-2007 investeren de ondernemingen in totaal 3,63 miljoen euro in Body@Work, met de intentie om na afloop van die periode de samenwerking nog vijf jaar voort te zetten.< BR>
