Internetaanbieders moeten auteursrechtelijk beschermde documenten van het web verwijderen, als zij op de hoogte zijn gebracht van de schendingen. Dit bepaalde de Haagse rechtbank in de rechtszaak tussen kerkgenootschap Scientology en provider Xs4all. Specialisten zijn over het algemeen tevreden met de uitspraak, maar uiten ook kritiek.
De service providers moeten volgens de uitspraak pas in actie komen als iemand hen op de hoogte heeft gesteld van de auteursrechtinbreuk. Zij hoeven dus vooraf geen controle uit te voeren. Bovendien dienen de dienstverleners pas maatregelen te treffen als zij niet hoeven te twijfelen aan de juistheid van de kennisgeving.
Volgens Fred Eisner, voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Internet Providers (Nlip), verandert deze uitspraak weinig aan het vastgestelde beleid van de dienstverleners. "Als er een klacht binnenkomt, dan brengen wij rechthebbenden in contact met de vermeende overtreder. Wij gaan er niet tussen zitten en zeker niet meteen de informatie van Internet halen."
Overwegen
Bernt Hugenholtz, hoogleraar Informatierecht aan de Universiteit van Amsterdam, vindt dat de providers wel iedere claim serieus moeten overwegen. De rechtbank laat namelijk in het midden wanneer zij precies kunnen twijfelen aan de kennisgeving. "Providers moeten zich juridisch goed laten voorlichten. Dit wil overigens niet zeggen dat ze bij iedere aanmaning moeten toegeven."
Maurice Wessling van Internetaanbieder Xs4all denkt dat deze uitspraak tot strakkere procedures leidt bij de providers. "Veel van deze bedrijven beoordelen de claims nu nog uit de losse pols." Hij acht het waarschijnlijk dat providers door deze procedures minder snel documenten van Internet zullen verwijderen. "Als rechthebbenden bij ons klagen en niet tot overeenstemming komen met de overtreder, dan zullen providers documentatie vragen waaruit de rechten van de klager blijken. Veel mensen haken dan af."
Advocaat Gijsbert Brunt van het Amsterdamse kantoor Höcker, Rueb en Doeleman, vreest wel dat kleinere providers, zonder juridische staf, sneller de informatie van het web halen, uit angst voor represailles. "Terwijl het misschien helemaal niet nodig is. Maar dan zijn ze gezwicht voor intimidatie."
Kritiek
Hoewel het oordeel van de Haagse rechters in grote lijnen aansluit op de uitspraak in het kort geding tussen dezelfde partijen in 1996, de literatuur en internationaalrechtelijke ontwikkelingen, uiten specialisten toch enige punten van kritiek.
Zo vindt Theodoor Richard van het juridisch adviesbureau At Law, dat de rechters te gemakkelijk stellen dat providers ook snelkoppelingen naar de omstreden informatie moeten verwijderen. "De discussie over de auteursrechtelijke relevantie van hyperlinks is nog niet voorbij. De rechtbank heeft dit zonder nadere toelichting vastgesteld." Volgens Eisner kan dit leiden tot zelfcensuur bij providers, waardoor ze geen links opnemen uit angst voor eventuele gevolgen. Eisner acht verder de bepaling dat providers op verzoek van rechthebbenden naam en adres van de overtreder bekend moeten maken, in strijd met de privacyregels.
Toch overheerst vooral tevredenheid met deze eerste uitspraak in een bodemprocedure. "Ik vind het een uitgebalanceerd oordeel, acceptabel voor alle partijen", zegt Hugenholtz. "Nu is er rechtspraak en dat heeft meer waarde dan wetenschappelijke luchtfietserij", aldus Brunt. Xs4all gaat waarschijnlijk in hoger beroep, maar wil niet zeggen op welke punten.
