We hebben allemaal de schok ervaren van de eerste politieke moord in ons democratisch bestel. Pim is niet meer, en desondanks is de LPF de tweede partij geworden. De LPF lijkt zich te ontpoppen als een tweede VVD met een conservatiever profiel als het om veiligheid, binnenlands bestuur en begrotingsbeleid gaat. Welke rol speelt ict in het gedachtegoed van Pim Fortuyn, er van uit gaande dat Herben c.s. dit als leidraad blijven gebruiken?
Het gedachtegoed van Pim Fortuyn kende ik tot voor kort slechts van zijn columns in Elsevier. En dat las ik sporadisch als ik in de trein eens wat leesvoer wilde. De eentonigheid van zijn boodschap maakte dat ik zijn columns meestal oversloeg, hoewel ik het als ondernemer wel grotendeels eens was met de aanvallen op de bureaucratie en de verspilzucht van sommige ministers. Net als bij de gewezen journalist Van Mierloo vonden journalisten het maar wat interessant dat één van hen (ok, een columnist is niet echt een journalist maar toch lid van het schrijversgilde) de gevestigde politieke orde uitdaagde. Door aandacht te schenken aan een collega uiten journalisten, bewust of onbewust, hun verlangen om óók op een dag een Grote Uitdager te worden van de Gevestigde Orde. En waar kan dat mooier dan in Den Haag?
Terug naar LPF, en dan even beperkt tot ict-aandachtspunten. In het ‘verkiezingsprogramma’ ‘Puinhopen van acht jaar Paars’, snijdt Fortuyn ook een aantal ict-thema’s aan. Eén van zijn pijlen richt hij op de enorme overhead, schaalvergroting, en bureaucratisering van de zorgsector. Zijn ideaal ziet er heel anders uit: een ict-gedreven ‘zorg’, waarbij dankzij ict kleinschaligheid en lokale zorg gecombineerd wordt met het benutten van de beste nationale en internationale medische expertise. Op die manier wil hij de menselijke maat weer terugbrengen in de zorg. Op zich heeft dat met ict niet zo heel veel te doen, hoewel internet het opzoeken van goede medische bronnen makkelijker heeft gemaakt. Het is, mijns inziens, vooral een kwestie van organisatie.
Ook voor het onderwijs pleit LPF tegen schaalvergroting, en ook hier weer juist voor kleinere scholen en faculteiten. Ook was er een fel pleidooi tegen de voortdurende experimenten met nieuwe onderwijsstelsels: middenschool, studiehuis, en dergelijke. Publiekelijk liet Pim Fortuyn eens vallen dat de pc beter de schoolklas uit kan, omdat kinderen thuis wel met een pc leren omgaan. Als het gaat om effectief iets leren, dan heeft de pc inderdaad nooit overtuigend bewezen effectiever te zijn dan traditionele leermethoden. Frans leer je bijvoorbeeld goed met behulp van cassettes, een goede onderwijzer(es), leesboeken en de bekende grammatica- en rijtjesboekjes. Multimedia voegt hier niet veel aan toe. Anderzijds is het opdoen van pc-vaardigheden in onze ict-maatschappij zeker geen overbodige luxe. En het is te gemakkelijk om te veronderstellen dat deze vaardigheden thuis wel aangeleerd worden. Dat is misschien in 60 procent van de gevallen zo.
Met betrekking tot veiligheid deed Pim Fortuyn stevige uitspraken: het uittrekken van een miljard euro voor een nieuw landelijk recherchesysteem, waar PvdA-burgemeester Opstelten van Rotterdam voor pleitte, vond Pim Fortuyn volstrekt weggegooid geld. Hij stelde zich al het legertje consultants en it’ers voor, dat het budget zonder blikken of blozen gaat verorberen. Een veel goedkopere oplossing, vindt LPF, is het koppelen van de bestaande regionale recherchesystemen. Ik ben het ermee eens dat dit waarschijnlijk veel kosteneffectiever is.
Bij filebestrijding speelt ict een hoofdrol. LPF vindt het van de zotte dat we in het ict-tijdperk nog steeds tweemaal daags in de file staan. Sinds ik zelfstandig ben, veelal vanuit huis werk, en mijn afspraken altijd om files heen plan, zit ik inderdaad nog maar heel erg weinig in de file. Met de komst van de mobiele telefoon is het in de file staan overigens allang omgetoverd tot een nuttige commerciële bezigheid. LPF ziet een oplossing in ict-paviljoens in de woonwijken waar veel forensen wonen. Telewerken. Pff, wat een sleets begrip! Ik vind het volstrekt onnozel van
De LPF, die veronderstelt dat er voor kinderen thuis genoeg pc’s staan, meent dat ‘forensen’ zich naar dergelijke ict-paviljoens gaan begeven. Dat vind ik onnozel. Gewoon thuis een pc, internet (liefst adsl) en telefoon! Dat is voldoende om 95 procent van het informatie- en communicatiewerk te doen. Ik ken maar erg weinig werknemers die er bezwaar tegen hebben om soms thuis te werken. Het is vooral een organisatieprobleem: af en toe niet je neus laten zien, kan nog steeds desastreus uitpakken voor je carrière. Gelukkig heb je daar als zelfstandig ondernemer geen last van! Overheden zullen als eersten het thuiswerken moeten bevorderen. Als mensen op hun resultaten, en niet op hun aanwezigheid worden afgerekend, dan voorzie ik geen enkel probleem bij de invoering ervan. Overigens is het merkwaardig maar begrijpelijk dat tijdens de formatie naar buiten kwam dat de combinatie CDA-LPF-VVD vooral gaat inzetten op verbreding van het wegennet.
Martijn Hoogeveen is hoogleraar e-business aan de Open Universiteit en directeur van TakeitNow.com.
