De risico’s van cyberaanvallen worden vaak te laag ingeschat. Te veel organisaties die de dupe zijn van een datalek, laten na om derden te waarschuwen dat hun gegevens in verkeerde handen zijn gevallen. Dat signaleert de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) verzuim in zijn jaarlijkse overzicht van datalekmeldingen in Nederland.
Bedrijven en instellingen schatten de risico’s van een cyberaanval in zeventig procent van de gevallen te laag in. Met als kwalijk gevolg dat iemand van wie persoonlijke gegevens zijn gelekt, zich niet kan wapenen tegen mogelijke oplichting of andere misdrijven van cybercriminelen. En dat terwijl organisaties wettelijk verplicht zijn om een waarschuwing uit te laten gaan wanneer er sprake is van een hoog risico na een datalek. AP-voorzitter Aleid Wolfsen waarschuwt voor deze stelselmatige onderschatting: ‘Met jouw telefoonnummer of e-mailadres kunnen ze je betaalverzoekjes sturen waarop je per ongeluk klikt. Met een kopie van je paspoort kan iemand anders een lening afsluiten op jouw naam. Je gegevens zijn voor criminelen goud waard.’
In totaal ontving de AP vorig jaar meer dan 25.000 meldingen van een datalek. Alles bij elkaar werden circa twintig miljoen mensen slachtoffer, zowel in binnen- als in buitenland. In 2023 ging het bij datalekken ruim 1.300 keer om een cyberaanval, vaak gericht op it-leveranciers. Organisaties huren die in om vaak grote hoeveelheden persoonsgegevens te beheren. Deze inhurende organisaties blijven doorgaans zelf verantwoordelijk als er iets gebeurt met deze gegevens. Zij moeten mensen dan ook zelf informeren als hun persoonsgegevens bij de it-leverancier in verkeerde handen zijn gevallen.
Omvangrijk
De AP houdt in de gaten of organisaties die slachtoffers moeten informeren, dat ook daadwerkelijk doen. Dat betekent ook dat de AP kan ingrijpen. In 2023 gebeurde dat bijvoorbeeld na een omvangrijk datalek dat volgde op een cyberaanval op de it-leverancier Nebu. Bij die digitale aanval zijn gegevens buitgemaakt van mogelijk miljoenen Nederlanders die via marktonderzoek namens klanten van Blauw in de systemen van Nebu terecht zijn gekomen. Er moest een kort geding aan te pas komen waarbij de gehackte softwareleverancier Nebu werd veroordeeld tot het delen van informatie met diens klant Blauw over de hack.
De AP maande meer dan dertig betrokken klanten om de slachtoffers te informeren. Dit deed de AP nadat was gebleken dat deze organisaties zelf in eerste instantie hadden besloten om dat niet te doen. Ongeveer vijftigduizend personen konden zich door deze interventie van de AP teweerstellen tegen mogelijke cybercriminelen.
