Analyse: De vanzelfsprekendheid van Windows in het bedrijfsleven brokkelt af onder NIS2-druk
De discussie over het besturingssysteem op de zakelijke werkplek was jarenlang een gepasseerd station. Windows was de standaard, Linux was voor de hobbyist of de serverroom. In 2026 kantelt dit beeld echter drastisch. Gedreven door strenge Europese handhaving, de invoering van NIS2 en de prestatievoordelen op moderne hardware, heroverwegen steeds meer EU organisaties hun afhankelijkheid van Microsoft.
Nederlandse en Belgische bedrijven overwegen massaal de overstap naar Ubuntu Linux na botsen met EU privacy regels. Kostenbesparing en compliance-risico’s drijven de trend.
Wijchen, 28 januari 2026 – De golf van GDPR-boetes tegen Microsoft zorgt voor een kentering in de Nederlandse en Belgische zakelijke IT-markt. Waar Windows 11 Pro lange tijd de standaard was voor zakelijke laptops, zien leveranciers nu een sterke groei in vraag naar systemen met Ubuntu Linux voorgeïnstalleerd.
€310 Miljoen Boete Schokt Markt
De Ierse privacytoezichthouder legde Microsoft’s LinkedIn in oktober 2024 een boete op van €310 miljoen voor GDPR-overtredingen rond data processing en targeted advertising. Microsoft reserveerde naar eigen zeggen $425 miljoen om deze en mogelijk toekomstige boetes te dekken. Nog ernstiger was het besluit van de European Data Protection Supervisor (EDPS) in december 2024 om de Europese Commissie te dwingen alle data flows via Microsoft 365 naar landen buiten de EU/EEA stop te zetten.
“We zien een directe impact op aanvragen”, volgens TechOutlet.eu, een Nederlandse B2B hardware leverancier die actief is in de Benelux en rest van de EU. “Bedrijven in regulated sectors zoals healthcare en financiële diensten vragen expliciet naar Lenovo ThinkBooks en HP ProBooks met Ubuntu voorgeïnstalleerd. De compliance-risico’s van Windows 11 Pro wegen steeds zwaarder.”
Ubuntu 15% Sneller Op Nieuwe Intel Processors
Naast privacy spelen ook performance-overwegingen een rol. Onafhankelijke benchmarks van Phoronix tonen aan dat Ubuntu 24.04 gemiddeld 15% sneller presteert dan Windows 11 Pro op de nieuwste Intel Core Ultra 7 processors. Bij CPU-intensieve taken zoals data-analyse en software development loopt dit verschil op tot 23%.
“Voor development teams is de business case helder”, aldus Heinst. “Ubuntu is niet alleen gratis – je krijgt ook betere prestaties, lagere RAM-gebruik en 10-20% langere batterijduur. Een bedrijf met 100 developers bespaart zo €12.000 over vijf jaar aan licentiekosten, plus aanzienlijke productiviteitswinst.”
Lenovo en HP Versterken Linux Support
Hardwareleveranciers reageren op de trend. Lenovo heeft officiële Ubuntu certificering voor de meeste ThinkBook, ThinkPad modellen en onderhoudt een dedicated support site voor Linux gebruikers. HP biedt vergelijkbare ondersteuning voor de ProBook, EliteBook en Z-series workstations, zij het met de kanttekening dat nieuwe firmware niet standaard op Linux getest wordt.
De Intel Core Ultra 7 255H processor, die massaal in nieuwe business laptops verschijnt, heeft volledige Linux kernel support sinds versie 6.8. Driver compatibiliteit is niet langer het obstakel dat het vijf jaar geleden was.
TCO-Voordeel Van 34%
Een studie onder 21 bedrijven toonde aan dat Linux infrastructuur 34% lagere Total Cost of Ownership heeft vergeleken met Windows Server, met name door lagere licentiekosten (29% reductie) en IT-personeelskosten (41% reductie). Voor desktop deployments zijn de besparingen vergelijkbaar.
“Een organisatie met 1000 werkplekken bespaart €100.000 over vijf jaar aan OS-licenties alleen al”, rekent Heinst voor. “Tel daar de productiviteitswinst en lagere compliance-risico’s bij op, en je begrijpt waarom finance directors interesse tonen.”
Hybride Modellen Populairst
Volledige migratie naar Linux blijft zeldzaam. De meeste bedrijven kiezen voor een hybride aanpak: Ubuntu voor technische teams (developers, data scientists, DevOps) en Windows 11 Pro voor business users die afhankelijk zijn van Microsoft-specifieke software zoals Excel macro’s of Adobe Creative Suite.
“Die pragmatische aanpak werkt”, concludeert TechOutlet. “Je plukt de voordelen waar het kan – kostenreductie en compliance bij technical teams – en houdt gebruiksgemak waar het moet bij administratief personeel.”
Juridische Druk Neemt Toe
De juridische druk op Microsoft in Europa neemt alleen maar toe. Brits advocatenkantoor Barings Law verzamelde in één maand 15.000 klagers voor een class action tegen Microsoft en Google, met als beschuldiging het ongeautoriseerd gebruik van persoonlijke data voor AI-training. Het Nederlandse Ministerie van Justitie publiceerde een rapport waarin Microsoft werd beschuldigd van “grote schaal heimelijke data verzameling” via Office applicaties.
Met GDPR-boetes die kunnen oplopen tot 4% van wereldwijde omzet – voor Microsoft zou dat theoretisch tientallen miljarden kunnen zijn – lijkt de zakelijke voorkeur voor Windows 11 Pro minder vanzelfsprekend dan ooit.
Voor bedrijven die overwegen om (deels) over te stappen naar Ubuntu, adviseren beginnen met een pilot van 5-10 gebruikers op gecertificeerde Lenovo ThinkBooks of HP ProBooks hardware, alvorens bredere deployment te overwegen.
Over Ubuntu Linux Ubuntu is een open-source Linux distributie ontwikkeld door Canonical. De Long Term Support (LTS) versies krijgen vijf jaar beveiligingsupdates. Ubuntu Pro biedt enterprise support en compliance tooling voor zakelijke gebruikers.
Conclusie: Windows niet langer vanzelfsprekend
De vanzelfsprekendheid van Windows als standaard in het bedrijfsleven staat onder druk. Niet alleen vanwege licentiekosten, maar ook onder invloed van wetgeving, cybersecurity en toenemende bezorgdheid over datasoevereiniteit. Ubuntu /FreeDos Linux is al lang geen hobbyproject meer, maar een serieus alternatief voor bedrijven die willen besparen, moderniseren en voldoen aan wet- en regelgeving.
Meer weten over Linux-oplossingen voor bedrijven? Bekijk het aanbod op techoutlet.eu.
Meer lezen
