Van datamodellen tot digital twins
Het programma Werk aan Uitvoering (WaU) dat de overheid vijf jaar geleden is gestart met als doel om de publieke dienstverlening flink te verbeteren, begint resultaten op te leveren.
Staatssecretaris Eric van der Burg (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) meldt in de voortgangsrapportage 2025 dat de impact steeds beter zichtbaar is: dienstverlening wordt sneller, begrijpelijker en beter uitvoerbaar. Een aantal voorbeelden:
- Het Kadaster kon een nieuw datamodel ontwikkelen waarmee onder- en bovengrondse obstakels in kaart worden gebracht. Het model houdt daarbij ook rekening met factoren als toekomstig overstromingsgevaar. Dit helpt overheden en bedrijven om realistischer te plannen. Daarmee besparen ze kosten en tijd. Het 3d-basismodel van de Nederlandse leefomgeving vormt de basis voor ‘digital twins’ (digitale replica’s). Die kunnen gebruikt worden voor specifieke thema’s of gebieden. Bijvoorbeeld voor het analyseren van stikstofbelasting, woningbouw of infrastructuurprojecten. De 3D Basisvoorziening werkt met een verzameling van ruimtelijke bestanden met hoogte informatie. Door verschillende data te koppelen en te verrijken met onder meer beeldmateriaal en satellietbeelden, ontstaat een actueel en compleet 3d-beeld van Nederland. De data zijn open en gestandaardiseerd toegankelijk, zodat overheden, bedrijven en wetenschap er direct gebruik van kunnen maken.
- Om gebruikers beter te helpen, ontwikkelt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) digitale hulpmiddelen naast de reguliere website. Denk aan interactieve regel- en zoekhulpen die mensen stap voor stap door regels leiden. Veel mensen hebben een concrete vraag. Ze willen weten: wat moet ik doen in mijn situatie? Dan helpt een lange pagina met tekst niet altijd. Daarom ontwikkelde de NVWA toepassingen die direct helpen bij dat soort vragen, én breder inzetbaar zijn. De toepassingen zijn generiek. Daardoor kunnen ook andere overheidsorganisaties die oplossingen gebruiken en verder ontwikkelen.
- Door vernieuwing van de digitale infrastructuur zijn doorlooptijden bij de Raad voor Accreditatie verkort en administratieve lasten voor bedrijven verminderd. Ook blijft meer ruimte over voor maatwerk en inhoudelijk contact.
Ambities
Het programma Werk aan Uitvoering loopt van 2021 tot 2031 en sluit aan bij de ambities van het huidige kabinet voor een ‘slagvaardige overheid’ waarbij eenvoudigere regels, betere samenwerking en uitstekende dienstverlening centraal staan. Jaarlijks is zeshonderd miljoen beschikbaar voor ministeries en publieke dienstverleners om deze doelen te realiseren. Bij de overheid blijkt vooral samenwerking over organisatie- en domeingrenzen heen lastig. Juist daar worden hardnekkige belemmeringen in financiering, gegevensdeling en besluitvorming zichtbaar.
