Gluren achter de deuren van een digitale vesting

Reportage Nationale Datacenter Dag 2026

Tijdens de Nationale Datacenter Dag op 9 juni 2026 zetten elf Nederlandse datacenterlocaties hun deuren open voor publiek. Computable bezocht het datacenter van Eurofiber in Groenekan, door het bedrijf standaard aangeduid als Eurofiber Utrecht 1. Naast hekwerken, toegangssluizen en streng beveiligde serverzalen bood de rondleiding ook inzicht in hoe het datacenter zich positioneert op het gebied van digitale soevereiniteit, cloudgebruik en energievoorziening.

Een schuifhek waarvoor een toegangspas of code nodig is scheidt de parkeerplaats van de openbare weg. Gelukkig is er ook een bel. Een vriendelijke stem vraagt wie er bij het hek staat en adviseert een parkeerplek. De voordeur blijft gesloten totdat een medewerker deze opent en de identiteitskaart van de bezoeker scant bij een zuil waar gasten, medewerkers en klanten zich aanmelden. De eerste horden zijn genomen om de vesting van het Eurofiber-datacenter in Groenekan binnen te komen.

Na de toegangscontrole is er tijd voor een kop koffie en een gesprek over het speelschema van het wk-voetbal dat op tafel ligt. De persoon die vandaag de rondleiding verzorgt – Eurofiber wil uit veiligheidsoverwegingen niet dat die naam in het artikel komt – wacht tot stipt 13.00 uur. Op dat moment start de tweede excursie van de dag. In de ochtend werd een groep van acht bezoekers rondgeleid. Nu gaan er drie bezoekers op pad naar ruimten waar normaal geen externen welkom zijn.

Het gezelschap bestaat uit een Computable-verslaggever, een medewerker van een ministerie die liever anoniem blijft en Marco Koebbert van Rittal, een leverancier van kleinere serverruimten en patchkastoplossingen. Koebbert is vooral geïnteresseerd in de koeltechniek. Eerder die dag bezocht hij al een ander datacenter. Ook de locatiedirecteur sluit aan.

Tijdens deze twaalfde editie van de Nationale Datacenter Dag, een initiatief van brancheorganisatie Dutch Datacenter Association (DDA), is Eurofiber Utrecht een van de elf locaties waar bezoekers van dichtbij kunnen zien hoe de infrastructuur achter moderne communicatie- en digitale diensten functioneert. Naast techniek is er aandacht voor thema’s als digitale soevereiniteit, verantwoord energiegebruik en de positie van Nederland als digitaal knooppunt.

Soevereiniteit

Volgens de rondleider kiezen steeds meer organisaties ervoor om hun afhankelijkheid van grote publieke cloudplatforms te heroverwegen. ‘Wat dat betreft is het beleid van Trump goed voor onze business, ook al zorgen geopolitieke spanningen, zoals de onrust rond Iran, voor hogere energieprijzen.’ Daarnaast ziet de gids dat bedrijven om financiële redenen terugkeren naar Nederlandse datacenters. Contracten met grote cloudleveranciers zijn volgens de rondleider vaak minder voorspelbaar geworden, mede doordat intern dataverkeer steeds vaker afzonderlijk wordt doorberekend.

De open dag trekt in totaal ongeveer 170 bezoekers verdeeld over elf locaties. Daarmee blijft het evenement bescheiden vergeleken met publieksdagen als Kom in de Kas of Open Monumentendag, die overigens niet op een doordeweekse dag maar in het weekend worden georganiseerd. Toch nemen de deelnemende organisaties ruim de tijd om bezoekers rond te leiden en vragen te beantwoorden. Voor geïnteresseerden en omwonenden biedt het evenement een zeldzame kans om een sector te bekijken die normaal gesproken grotendeels aan het zicht is onttrokken.

Via de sluis naar de datavloer

Het gezelschap verplaatst zich naar de presentatieruimte. Om daar te komen, wordt een eenmanssluis geopend die de kantoor- en ontvangstruimte verbindt met de datavloer. In de sluis bevindt zich een weegschaal. Die moet voorkomen dat iemand ongezien met een stapel servers onder de arm het pand verlaat. Toegang tot de datavloeren wordt alleen verleend via een dubbele verificatie met zowel een persoonlijke toegangspas als een biometrisch kenmerk, zoals een scan van de vingerafdruk.

Tijdens de presentatie in een kamer met tafels in carré-opstelling en luxe bureaustoelen neemt Eurofiber ook wat ruimte om het eigen bedrijf voor te stellen. Volgens de rondleider onderscheidt Eurofiber zich van andere datacenteraanbieders doordat het volledige controle heeft over zijn infrastructuur. De gids wijst op het eigen glasvezelnetwerk, de datacenters, directe internetpeering en publieke en private cloudvoorzieningen. Ook wordt het energiegebruik van datacenters gunstig gepositioneerd. Op een sheet met cijfers van de DDA staat dat het watergebruik van datacenters in Nederland nog geen één procent is en de datacentersector voor nog geen half procent van het energiegebruik in Nederland zorgt.

Beveiliging tot op kastniveau

Wanneer de deur naar de datacenterzaal opengaat, klinkt direct het gezoem van servers en koelinstallaties. Eurofiber maakt gebruik van zogenoemde cold corridors. Koude lucht wordt via een verhoogde vloer aangevoerd, terwijl warme lucht in afgesloten gangen wordt afgevoerd. Hierdoor hoeft niet de volledige ruimte gekoeld te worden, maar alleen de directe omgeving van de apparatuur.

Klanten kunnen een half of volledig rack huren, eerder was een kwart ook mogelijk, maar die worden niet meer verhuurd. Waar vroeger apparatuur van verschillende klanten soms in hetzelfde rack stond, is dat tegenwoordig ondenkbaar. Iedere klant beschikt over een eigen afsluitbaar rack. Standaard zijn deze voorzien van een codeslot. Steeds vaker kiezen klanten voor een combinatie van biometrische toegang en een toegangscode. Daardoor wordt nauwkeurig vastgelegd wie wanneer toegang heeft gehad tot een serverkast. Sommige klanten laten bovendien een extra beveiligingskooi, die cage wordt genoemd, rond hun racks plaatsen. Ook camera’s worden steeds vaker ingezet, zodat klanten op afstand kunnen volgen wie werkzaamheden uitvoert. De vier serverzalen, technische ruimten en blusinstallatieruimte beschikken allemaal over afzonderlijke toegangscontrole.

Redundantie

Tijdens de rondleiding komen begrippen als redundantie uitgebreid aan bod. Iedere server beschikt over een dubbele stroomvoorziening. Valt stroomgroep A uit, dan neemt groep B de belasting over. Volgens contract levert Eurofiber honderd procent uptime. Om die beschikbaarheid te ondersteunen, beschikt het datacenter over meerdere noodstroomgeneratoren. Bij uitval van het elektriciteitsnet zorgen accu’s en ups-systemen ervoor dat de overgang naar noodstroom binnen enkele seconden plaatsvindt, zonder dat servers of diensten uitvallen.

Er is voldoende brandstof aanwezig om het datacenter minimaal 24 uur zelfstandig te laten functioneren. Daarnaast bestaan er afspraken met meerdere leveranciers voor aanvullende bevoorrading. Die wordt via verschillende routes aangevoerd. ‘Alles is hier redundant’. lacht de rondleider.

Eurofiber Utrecht 1

Het datacenter van Eurofiber in Groenekan is in 2012 gebouwd door Dataplace en in 2016 overgenomen door Eurofiber. Sindsdien worden doorlopend technische upgrades uitgevoerd. Tijdens het bezoek worden accu’s van de noodstroomvoorziening vervangen omdat deze het einde van hun levensduur hebben bereikt. Exacte aantallen en specificaties waren tijdens de rondleiding niet beschikbaar. ‘Dit is onze meterkast’, roept de gids terwijl de groep een ruimte met UPS-installaties binnenloopt.

In een andere ruimte bevindt zich de blusinstallatie. In geval van brand wordt een gas in de betreffende ruimte geïnjecteerd om de zuurstofconcentratie te verlagen en zo het vuur te doven. Water is vanwege de aanwezige elektrische installaties en de potentiële schade aan apparatuur geen wenselijke optie. ‘Het is altijd de bedoeling om apparatuur te redden’, legt de rondleider uit. Koebbert zou graag nog een kijkje nemen bij de chillers (koelsysteem) op het dak, maar dat onderdeel maakt geen deel uit van de rondleiding. Na ruim een uur wordt het gezelschap weer richting de uitgang geleid.

De Nationale Datacenter Dag trekt misschien geen honderdduizenden bezoekers, maar biedt wel iets wat zelden mogelijk is: een blik achter de gesloten deuren van een sector waarop vrijwel iedere digitale dienst dagelijks leunt.

Eurofiber Utrecht 1– kerngegevens

Wat betekent Tier III?
Een Tier III-datacenter is ontworpen om gelijktijdig onderhoud mogelijk te maken. Dat betekent dat onderdelen van de stroom- en koelvoorziening onderhouden of vervangen kunnen worden zonder dat de dienstverlening wordt onderbroken. Een Tier III-datacenter garandeert een beschikbaarheid van 99,982%. Dit betekent in de praktijk een maximale toegestane uitvaltijd (downtime) van 1,6 uur per jaar.

Belangrijke kenmerken zijn:

– Minimaal N+1 redundantie voor stroom- en koelsystemen.
– Onderhoud zonder geplande downtime.
– Hoge beschikbaarheid van de infrastructuur.
– Onafhankelijke noodstroomvoorzieningen voor continuïteit bij stroomuitval.