Computable.nl
  • Thema’s
    • Carrière
    • IT Strategy & Governance
    • Cloud & Infrastructure
    • Data & AI
    • Security & Risk
    • Software & Development
    • Digitale werkplek
  • Sectoren
    • Channel
    • Financiële dienstverlening
    • Logistiek
    • Onderwijs
    • Overheid
    • Zorg
  • Awards
    • Computable Awards
    • Nieuws
    • Winnaars
    • Partner worden
    • Inzendingen
    • De jury en experts
  • Vacatures
    • Vacatures bekijken
    • Vacatures plaatsen
  • Bedrijven
    • Profielen
    • Producten & Diensten
  • Kennisbank
  • Magazine
    • Magazine
    • Adverteren in het magazine
  • Nieuwsbrief

Home » Security & Risk

Defensie weerspreekt kritiek op aanschaf ‘Chinese’ 3d-printers

[Beeld: Shutterstock/Dan74]
21 augustus 2026 - 07:00ActueelSecurity & RiskCDAMinisterie van Defensie
Alfred Monterie
Alfred Monterie
Google logo initiaal icoon
Computable toevoegen als voorkeursbron

De drie metaal-3d-printers die Defensie aanschafte, worden in China in elkaar gezet. Ook sommige componenten komen uit China. Maar de kritieke onderdelen van dit systeem zijn van Europese en Japanse fabrikanten.

Staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie) stelt dit in antwoord op vragen van Tweede Kamerlid Maes van Lanschot. De CDA-parlementariër vroeg zich af waarom Defensie 3d-printers van Chinese makelij aanschaft, terwijl er ook Nederlandse producenten zijn die systemen van dezelfde of hogere kwaliteit aanbieden. De software is op een afgesloten netwerk te gebruiken, waardoor gegevens niet op externe of mogelijk onveilige servers hoeven te worden verwerkt. Volgens Boswijk klopt dit niet. ‘Defensie heeft een aanbesteding in concurrentie op de markt gezet met een waarde van zes miljoen euro voor drie metaalprinters, inclusief optieruimte, software, installatie, instructie, dienstverlening en onderhoud voor een periode van vijf jaar.’

Volgens de staatssecretaris is de opdracht conform de Aanbestedingswet met een Europese openbare aanbestedingsprocedure gegund aan de inschrijver met de economisch meest voordelige inschrijving. Eén van de geselecteerde producten is afkomstig van een Europese leverancier, maar wordt in China geassembleerd.

Het CDA vraagt zich af of deze aanschaf strijdig is met de kabinetsambitie om meer defensie-orders aan de Nederlandse maakindustrie te gunnen. Boswijk zegt dat Defensie zich aan de aanbestedingsregels moet houden. Inschrijvende partijen en de producten die zij aanbieden mogen niet worden uitgesloten op basis van nationaliteit of herkomst.

Defensie wil met deze printers onderzoek doen naar de potentiële operationele toepassingen van 3d-printtechnologie. Het doel is om ervaring en kennis op te doen met het ontwerpen en produceren van metalen reservedelen voor uiteenlopende machines en voertuigen. Deze techniek biedt nieuwe mogelijkheden om gevechtsschade snel te repareren. De aanbesteding betreft slechts enkele printers en geen productielijn, waardoor een eventuele overstap naar een ander systeem mogelijk blijft. Volgens Boswijk is de afhankelijkheid van deze specifieke printers laag en is Defensie er operationeel niet van afhankelijk.

Meer over

Printerssecurity

Deel

    Inschrijven nieuwsbrief Computable

    Door te klikken op inschrijven geef je toestemming aan Jaarbeurs B.V. om je naam en e-mailadres te verwerken voor het verzenden van een of meer mailings namens Computable. Je kunt je toestemming te allen tijde intrekken via de af­meld­func­tie in de nieuwsbrief.
    Wil je weten hoe Jaarbeurs B.V. omgaat met jouw per­soons­ge­ge­vens? Klik dan hier voor ons privacy statement.

    Whitepapers

    Computable.nl

    Governance die AI laat groeien

    Praktische governance voor Copilot en agents: grip op data, identiteit en verantwoordelijkheid

    Computable.nl

    Hoe blijft jouw cloud bereikbaar en beheers je risico’s?

    Cloudcontinuïteit in de praktijk. Ontdek hoe je digitale continuïteit beter organiseert en risico’s beperkt.

    Computable.nl

    Eén beveiligingsstrategie voor mens, device en netwerk

    Een gids met inzicht in hoe gebruiker, apparaat en verbinding samen de beveiliging bepalen. Endpoint en gebruiker veilig verbonden.

    2 reacties op “Defensie weerspreekt kritiek op aanschaf ‘Chinese’ 3d-printers”

    1. Een oudlid schreef:
      21 augustus 2026 om 13:07

      Als een Europese aanbieder wint met apparatuur die in China wordt geassembleerd, is de interessante vraag dus niet of de regels voor een aanbesteding wel goed zijn gevolgd. De interessantere vraag is of de uitvraag de strategische doelstellingen van Defensie om eigen industrie te versterken goed is vertaald naar toetsbare gunningscriteria. EMVI lost een slechte vraagstelling niet op want je kunt prachtig objectief de economisch meest voordelige inschrijving selecteren en toch strategisch de verkeerde uitkomst krijgen. Hierdoor kan de Europese aanbieder winnen met apparatuur die Europese en Japanse componenten omvat welke in China geassembleerd worden.

      Een onderneming kan juridisch Europees zijn, Europees intellectueel eigendom bezitten en Europese/Japanse componenten gebruiken. Maar wanneer assemblage, kritieke grondstoffen, onderdelen, firmware, productiemiddelen of reservedelen door een Chinese schakel moeten dan bepaalt uiteindelijk de logistieke werkelijkheid of Defensie het materieel kan krijgen, gebruiken en herstellen.

      Daarmee komen we aan leveringszekerheid, ketenafhankelijkheid, Europese productiecapaciteit en industriële participatie welke me doen denken aan een Europese chipmaker met Chinese eigenaar. Boswijk is dan ook abuis over de strategische waarde van 3D printers als uit het experiment blijkt dat operationele slagkracht met 40% is toegenomen omdat er minder logistieke afhankelijkheid is van reserveonderdelen.

      Login om te reageren
      • Rob Koelmans schreef:
        22 augustus 2026 om 10:38

        Dat is juist zo mooi van de aanbestedingswetgeving. Het levert een vrijbrief tot ambtelijke willekeur terwijl het als dekmantel zogenaamd juist beoogt daarvan zoveel mogelijk te vrijwaren. De ongemakkelijke details die je noemt, illustreren dat ook mooi.

        Login om te reageren

    Geef een reactie Reactie annuleren

    Je moet ingelogd zijn op om een reactie te plaatsen.

    Uitgelicht

    Partnerartikel
    Cloud & Infrastructure

    Floriday: hoe digitalisering een compl...

    De sierteelthandel draait op snelheid en samenwerking, maar kende lange tijd een versnipperd digitaal landschap. Telefoontjes, e-mails, Excel en uiteenlopende softwaresystemen zorgden voor handmatig werk en niet-uniforme data.

    Meer persberichten

    Meer lezen

    Security & Risk

    OM hackte computers van Tata Steel

    IT Strategy & Governance

    Kort: AP waarschuwt voor ai-bril, Defensie en Iceye intensiveren ‘space-samenwerking’ (en meer)

    Toetsenbord met security-icoontjes in de vorm van sloten die open en dicht zitten.
    Security & Risk

    Van CNN tot Ikea: hack via Optimizely treft 178 or­ga­ni­sa­ties wereldwijd

    Licentiewatch algemeen
    IT Financial Management

    De mega-Microsoft-storing: zo kun je een vergoeding terugkrijgen!

    ai cyclotron
    Cloud & Infrastructure

    Kort: Starfort Alliance opgericht voor vitale sector, cyberaanval treft krachtigste supercomputer van Japan (en meer)

    Cloud & Infrastructure

    NS: Europees alternatief voor Azure nog niet veilig genoeg

    ...

    Footer

    Direct naar

    • Carrièretests
    • Kennisbank
    • Computable Awards
    • Magazine
    • Ontvang Computable e-Magazine
    • Cybersec e-Magazine
    • Topics
    • Phishing
    • Ransomware
    • NEN 7510

    Producten

    • Adverteren en meer…
    • Jouw Producten en Bedrijfsprofiel
    • Whitepapers & Leads
    • Vacatures & Employer Branding
    • Persberichten
    • Persberichten bekijken
    • Blogwire

    Contact

    • Colofon
    • Computable en de AVG
    • Service & contact
    • Inschrijven nieuwsbrief
    • Inlog

    Social

    • Facebook
    • X
    • LinkedIn
    • YouTube
    • Instagram
    © 2026 Jaarbeurs
    • Disclaimer
    • Gebruikersvoorwaarden
    • Privacy statement
    Computable.nl is een product van Jaarbeurs