Het sociale mediaplatform TikTok gaat Nederlandse gebruikers helpen om ai-gegenereerde content te herkennen. Het heeft deze week de zogeheten AI Literacy Hub gelanceerd die ook informatie biedt om ai-tools verantwoord te gebruiken. Het platform ligt al langer onder vuur omdat het onvoldoende grip heeft op de explosie van ai-gegenereerde video’s die variëren van rommelcontent tot extremistische propaganda.
De AI Literacy Hub is inmiddels beschikbaar in honderd landen en verschijnt in de app wanneer gebruikers zoeken op ai-gerelateerde termen. De stap volgt op eerdere aankondigingen van het socialmediaplatform in juli van dit jaar. Toen beloofde het platform de inspanningen op het gebied van ai-geletterdheid uit te breiden en te blijven investeren in samenwerkingen met experts.
Ook werden tests aangekondigd met nieuwe detectiesystemen. Die moeten accounts aanpakken die zich richten op het verspreiden van ai-gegenereerde spam. Die posts zorgen er namelijk voor dat originele makers minder zichtbaar worden. Het bedrijf zegt ook technologieën en samenwerkingen rond ai-transparantie te willen versterken. Het is toegetreden tot het C2PA Steering Committee. Dat is een internationale standaardiseringsorganisatie die technische normen ontwikkelt om de herkomst, geschiedenis en eventuele ai‑bewerking van digitale content vast te leggen. Het comité bestaat uit grote bedrijven binnen het technologie- en medialandschap en de creatieve industrie, zoals Adobe, BBC, Google, Intel, Microsoft, Sony, Truepic, Publicis Groupe, OpenAI, Meta, Amazon en sinds 2026 dus ook TikTok.
Kritiek
Het klinkt als een nobele stap van TikTok om gebruikers te gaan leren door ai-gegenereerde content te herkennen. Maar TikTok zet die stap niet zomaar. Het bedrijf kreeg forse kritiek over hoe het omgaat met door ai-gegenereerde content.
Het TikTok AI Slop-report van Kapwing, maker van videocreatiesoftware, laat zien dat bijna 60 procent van de eerste video’s die nieuwe TikTok‑gebruikers zien, door ai is gegenereerd. Die zijn bovendien vaak van lage kwaliteit en puur bedoeld om aandacht te trekken. In kindercategorieën loopt dit zelfs op tot 97 procent synthetische content.
Maar de kritiek gaat verder dan de ophef over die betekenisloze video’s die de gebruikers overspoelen. Het platform doet volgens critici ook te weinig om te voorkomen dat kinderen extremistische en gewelddadige ai‑animaties te zien krijgen. Er is ook kritiek op nepaccounts. Sommige accounts posten tot zeventig keer per dag. Dat is duidelijk geautomatiseerde content die echte makers van het platform verdringt.
EU-wetgeving en verbod
In politieke campagnes bleek 90 procent van de ai‑gegenereerde content op TikTok niet gelabeld, ondanks verplichtingen onder de EU AI Act. Dit vergroot het risico op misleiding van kiezers en verspreiding van deepfakes, concludeerde de Universiteit van Amsterdam na onderzoek.
Het platform zet dus stappen, maar voor de critici is het niet genoeg. Onlangs werd bekend dat de EU het gebruik van sociale media tot de leeftijd van 15 jaar wil verbieden om een einde te maken aan de schadelijke effecten van online platforms.
Pas vanaf 13 jaar mogen kinderen dan onder toezicht van hun ouders een account hebben. Als ze 15 zijn kunnen ze dat omzetten naar een eigen account. Zo moet niet een AI Literacy Hub, maar Europese wetgeving gebruikers beschermen tegen door ai-gegenereerde content.
