Bij Microsoft groeit het verzet tegen de manier waarop ‘s werelds grootste techbedrijf ai implementeert. Dat blijkt uit een breed circulerende open brief waarin een groep huidige en voormalige medewerkers van Microsoft zijn verontrusting uitspreekt.
De ai-pionier wordt ervan beschuldigd de snelle ontwikkeling van ai boven het welzijn van het eigen personeel, klanten en klimaatdoelstellingen te stellen. Hun centrale boodschap is dat verdere ai-innovatie alleen verantwoord is wanneer werknemers inspraak houden, maatschappelijke gevolgen worden meegewogen en klimaatdoelstellingen niet uit het oog worden verloren.
De kritiek krijgt extra gewicht nu Microsoft circa zestigduizend werknemers – meer dan een kwart van het personeelsbestand – een vrijwillige vertrekregeling heeft aangeboden. Volgens betrokkenen gaat het om de grootste regeling in de geschiedenis van het bedrijf.
Werk vreugdeloos en demotiverend
De brief, ondertekend door een collectief dat zich ‘Bezorgde Microsoft-medewerkers’ noemt, schetst een somber beeld van de werksfeer binnen de onderneming. Werknemers spreken van een organisatie waarin het werk voor velen ‘vreugdeloos en demotiverend’ is geworden. Zo meldt de New York Times.
Betrokken medewerkers leggen een direct verband tussen die ontwikkeling en de periode waarin Microsoft miljarden investeerde in ai-technologie. Alleen al dit jaar steekt het bedrijf 175 miljard tot 190 miljard in ai-infrastructuur, datacenters en gpu-clusters.
Hun centrale boodschap is dat verdere ai-innovatie alleen verantwoord is wanneer werknemers inspraak houden, maatschappelijke gevolgen worden meegewogen en klimaatdoelstellingen niet uit het oog worden verloren.
Verplichte ai leidt tot frustratie
Volgens de ondertekenaars van de brief worden medewerkers steeds vaker verplicht ai-tools te gebruiken bij vrijwel alle werkzaamheden. Dat gebeurt naar eigen zeggen vaak zonder voldoende training of duidelijke onderbouwing, behalve de verwachting dat het werk sneller uitgevoerd kan worden.
In de praktijk pakt dat volgens hen anders uit. Werknemers beschrijven een voortdurende cyclus van het leren gebruiken van nieuwe ai-systemen, het herstellen van fouten in door ai gegenereerde output en het terugdraaien van functies die niet naar behoren functioneren. In de brief wordt gesteld dat het verplichte gebruik van ai-tools de productiviteit juist regelmatig onder druk zet.
Daarnaast vragen de medewerkers Microsoft om hen meer inspraak te geven bij beslissingen over de ontwikkeling en inzet van ai. Ook willen zij dat het gebruik van ai niet langer onderdeel uitmaakt van beoordelings- en beloningssystemen.
Beloning gekoppeld aan ai-gebruik
Dat laatste punt lijkt niet uit de lucht gegrepen. Eén van de medewerkers die in berichtgeving over de brief wordt genoemd, zag haar aandelenbeloning, traditioneel een belangrijk onderdeel van de compensatie bij Microsoft, verlaagd. Volgens een interne memo zou zij onvoldoende snelheid, urgentie en experimenteerdrang hebben getoond, onder meer op het gebied van ai.
Microsoft-woordvoerder Coleman wilde tegenover de New York Times niet ingaan op individuele gevallen, maar bevestigde wel dat het bedrijf medewerkers stimuleert om te experimenteren met de beschikbare hulpmiddelen. ‘Daar hoort uiteraard ook ai bij,’ aldus de woordvoerder.
Zorgen over veiligheid ai
De kritiek beperkt zich niet tot arbeidsomstandigheden. De ondertekenaars verwijzen naar intern onderzoek waaruit volgens hen zou blijken dat ai-systemen onvoldoende prioriteit geven aan gebruikersveiligheid. Ook stellen zij dat interne documenten beschrijven hoe gebruikers langdurig aan ai-producten kunnen worden gebonden. Verslaving ligt op de loer.
Verder uit de groep zorgen over projecten rond datacenters, contracten met de Amerikaanse immigratie- en douanedienst (ICE) en het Israëlische leger. Ook worden vraagtekens gezet bij wat de medewerkers omschrijven als een netwerk van ‘circulaire investeringen’ tussen een beperkte groep ai-bedrijven.
Klimaatbeloften onder druk
De eisen die in de brief worden gesteld, vallen onder drie noemers:
• geen ai zonder inbreng en bescherming van werknemers;
• geen ai zonder bescherming van de gemeenschap;
• geen opoffering van milieuafspraken ten gunste van ai.
Wat dat laatste punt betreft, eisen de kritische medewerkers dat Microsoft zijn duurzaamheidsambities niet afzwakt ten gunste van de groeiende ai-infrastructuur. Ze roepen hun werkgever op opnieuw onverkort vast te houden aan de doelstelling om in 2030 een negatieve CO2-voetafdruk en een positieve waterbalans te hebben. Ook moet het bedrijf ‘zero waste’ (afvalvrij) zijn.
