De drang naar digitale onafhankelijkheid was nog nooit zo groot als nu. Dat is te horen tijdens elk rondetafelgesprek en bij iedere klant. Organisaties willen weten welke gegevens waar staan en wie erbij kan. En of ze kunnen vertrekken als een leverancier de kosten ineens verhoogt.
Want wat blijkt? Ze willen digitaal onafhankelijk zijn, maar hun it-omgeving is zo ingericht dat vertrekken niet één-twee-drie geregeld is. Afgelopen september ondervroeg onderzoeksbureau Censuswide in onze opdracht achthoinderd directieleden in Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Van hun bedrijven zegt 89 procent de bedrijfskritische workloads niet binnen drie weken naar een andere cloud- of infrastructuurprovider te kunnen verhuizen. Van de Nederlandse bedrijven verwacht 65 procent daar meer dan drie maanden voor nodig te hebben of zegt dat overstappen op dit moment helemaal niet mogelijk is.
Ze willen dus wel, maar kunnen niet. En dat is een ongemakkelijke positie als je steeds afhankelijker wordt van een handjevol technologieaanbieders.
Bedrijven denken controle te hebben, maar hebben die niet
Het meest opvallend is het gat tussen wat bedrijven denken en wat ze echt kunnen. Ruim driekwart zegt volledige of vergaande controle te hebben over het overzetten van data naar een andere aanbieder. Toch denkt slechts elf procent bedrijfskritische workloads binnen drie weken te kunnen verhuizen.
Dat gat zie je vaker. Organisaties weten meestal wel waar hun gegevens staan en denken daardoor dat ze controle hebben. Maar zodra je verder kijkt dan de data alleen, wordt het ingewikkeld. Applicaties zijn gekoppeld aan specifieke platforms, processen zijn daarop ingericht en medewerkers werken dagelijks in die omgeving. Er zijn allerlei afhankelijkheden ontstaan die je niet zomaar loskoppelt.
Een migratie is daardoor al snel een project van maanden. En daar wringt het. Hoeveel vrijheid heb je als je maanden nodig hebt om ergens weg te komen?
Vrijheid mag wat kosten
Toch is er ook goed nieuws. Bedrijven begrijpen steeds beter wat digitale onafhankelijkheid waard is. Alle Nederlandse deelnemers aan het onderzoek zijn bereid meer te betalen voor controle en de vrijheid om over te stappen. En niet zo’n beetje ook: meer dan de helft wil elf tot twintig procent extra betalen, en meer dan een kwart zelfs nog meer dan dat. Nu nog de daad bij het woord voegen.
Hoeveel tijd kost het om te vertrekken?
Wat als je organisaties vraagt: stel dat je morgen weg wilt bij je cloudprovider, hoelang duurt dat dan? Is het antwoord vijf maanden, dan is er werk aan de winkel. De volgende prijsverhoging of wijziging in de leveringsvoorwaarden kondigt zich waarschijnlijk niet vijf maanden van tevoren aan. En op dat moment wil je niet voor het eerst ontdekken dat je nergens heen kunt.
Gelukkig komt er hulp uit Brussel. Sinds september 2025 geldt de Europese Data Act, die overstappen tussen cloudproviders makkelijker moet maken. Maar wetgeving bepaalt niet hoe een it-omgeving wordt gebouwd. De technische afhankelijkheden verdwijnen er niet vanzelf door. De nooduitgang moet je zelf vrijhouden. Dat begint met vier stappen.
Breng je afhankelijkheden in kaart
Kijk niet alleen naar waar je data staan, maar ook naar welke applicaties en processen leunen op diensten die alleen bij je huidige provider bestaan.Kies waar het kan voor open standaarden Containers, opensourcedatabases en gangbare api’s maken workloads draagbaar. Platformspecifieke diensten zijn soms handig, maar maak die keuze bewust.
Leg je exit vast in het contract
Spreek vooraf af hoe en in welk formaat je je data terugkrijgt, binnen welke termijn en tegen welke kosten.Schrijf een exitplan en test het
Een plan dat nooit is geoefend, is een aanname. Verhuis eens per jaar een niet-kritische workload als proef en meet hoelang het echt duurt.
Ook wij als aanbieder hebben hier een rol. Een goede provider houdt klanten vast met kwaliteit, niet met hoge drempels om te vertrekken. Uiteindelijk draait digitale onafhankelijkheid om één vraag: kan ik hier morgen weg als dat nodig is?
