De Tweede Kamer, van links tot rechts, maakt zich ernstige zorgen over de Amerikaanse Match Act en de gevolgen daarvan voor chipmachine-maker ASML. Republikeinse en Democratische politici stellen daarin voor om de exportbeperkingen voor chipfabricage-machines naar China verder aan te scherpen.
Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) stelt dat een verbod op de verkoop van immersie-DUV-lithografiemachines aan China de Nederlandse economie zwaar zou schaden. Een niet onbelangrijk deel van onze economische groei komt voor rekening van ASML. En China is een grote klant.
Dit bleek donderdag tijdens een Kamervergadering van de vaste commissie Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Sjoerdsma zegt er alles aan te doen om ervoor te zorgen dat de Match Act van tafel gaat. Als het zou helpen, dan is de bewindsman bereid om in december een halve maand in een tentje voor het Congres te gaan liggen. Met geen enkel dossier is zijn ministerie zo intensief bezig als dat van ASML en de exportvergunningen.
Onvriendelijke wet
Minister-president Jetten, de Nederlandse ambassadeur, minister Sjoerdsma zelf en zijn ambtgenoot van Buitenlandse Zaken zijn al vele maanden bezig om het Amerikaanse Congres af te houden van deze ‘onvriendelijke wet’.
De boodschap van Nederland in Washington is dat we zelf gaan over onze nationale veiligheid en dat Nederlandse bedrijven zelf bepalen met wie ze zaken doen. Bovendien is Nederland een van de landen met het strengste exportbeleid. Sjoerdsma: ‘De ontwikkelingen rond Nvidia hebben de temperatuur in de VS verder doen oplopen.’
Politici zijn hierdoor nog meer geneigd deze wet door te zetten. Volgens de minister speelt op de achtergrond mee dat in de VS geen onderscheid wordt gemaakt tussen wat ze zelf doen en wat hun bondgenoten moeten doen.
Geen strobreed
Tot zijn grote frustratie heeft het Amerikaanse Congres kritiek op het Nederlandse exportbeleid, terwijl Amerikaanse bedrijven zelf hoogwaardige ai-chips naar China exporteren. Ze worden daarbij bijna geen strobreed in de weg gelegd door de regering in Washington. Sjoerdsma: ‘Dit is niet uit te leggen.’ Volgens hem is in Washington een dynamiek ontstaan waar alles door elkaar loopt.
Overigens staat Nederland niet alleen in het verzet tegen de MATCH Act. Duitsland, Frankrijk, de Europese Commissie en ook andere landen steunen Den Haag. Want elders in de EU groeit het besef dat wetgeving zoals de MATCH Act zeer gevaarlijk is voor het hele tech-ecosysteem.
Ai-waardeketen
De komende maand staat in de EU ook de versterking van de onderlinge ai-waardeketen op de agenda. Volgens Sjoerdsma is er nu echte bereidheid om spijkers met koppen te slaan in plaats van alleen maar vage verklaringen af te leggen. Er komt een Europese top van regeringsleiders en ceo’s van vooraanstaande Europese techbedrijven om de ai-ontwikkeling te versnellen. ‘Ai vereist een grote schaal. Daarom is het nodig de samenwerking te verbreden’, aldus Sjoerdsma.
Ook komt er op 2 december overleg over de Pax Silica, een technologisch samenwerkingsverband om de wereldwijde toeleveringsketens voor halfgeleiders, ai en zeldzame metalen veilig te stellen.
