Sinds de malaise in de telecomsector wordt er niet meer met geld gesmeten. Maar de plannen van de Technische Universiteit Eindhoven, KPN en Lucent om supersnelle glasvezelnetwerken en een nieuwe generatie draadloze netwerken te ontwikkelen waren te mooi om te laten liggen.
Dat de deelnemers aan Brabant Breedband moeilijke tijden beleven, wordt maar al te duidelijk op het openingssymposium van het onderzoeksproject Brabant Breedband, dat donderdag 14 november plaatsvond bij de TU Eindhoven. KPN zit ‘zwaar in de patatten’, aldus Victor van Elsdoorn coo bij de onderzoeksafdeling van het telecombedrijf. Maar zware belasting over ip-netwerken (internet protocol) en symbiose van wlans (wireless lan) en nieuwe generaties telecommunicatie als umts vormen de toekomst. Dit kan het telecombedrijf niet laten liggen.
Brabant Breedband bestaat uit drie projecten: draadloze netwerktechnologie (Radio @hand), optische glasvezelnetwerken (Retina) en de ontwikkeling van een draadloos breedband campusnetwerk op de TU Eindhoven. Studenten experimenteren daar nu al mee door een trein draadloos te bedienen. Radio @hand en Retina kunnen in ieder geval rekenen op een aantal miljoenen uit de bts-pot (bedrijfsgerichte technologische samenwerking) van het ministerie van Economische Zaken.
Gebruikerseisen
In Radio @hand worden de inhoudelijke eisen van toekomstige draadloze technieken onderzocht onder leiding van KPN. Erik Fledderus, vanuit KPN Research projectleider voor Radio @hand, is veel minder positief over umts en omschrijft het als technology push. "Er is nog nauwelijks onderzocht hoe mobiel internet in de praktijk in te zetten is." Dit is dan ook de kern van het onderzoek. De vereisten van een nieuwe generatie telecommunicatie moeten afgestemd worden op de applicaties en de wensen van de toekomstige gebruiker. "Wat dat betreft moet de opvolger van umts-telefonie meer bieden dan een hogere bandbreedte alleen.
Fledderus ziet umts in de knel komen, omdat investeringen in de ontwikkeling van deze technologie uitblijven. Umts wordt links en rechts ingehaald door andere draadloze technieken als wlan en digitale video broadcasting-technieken. "Afgezien van een opgeschroefde bandbreedte zal 4G-integratie van hybride communicatietechnieken kennen op een voor de gebruiker transparante manier", voorspelt hij.
Glasvezeltelescoop
KPN speelt een minder prominente rol bij het onderzoek in het Retina-project. Doel bij Retina is om een gedistribueerde telescoop met een omtrek van ettelijke tientallen kilometers van de laatste optische glasvezeltechnologie te voorzien. De Lofar-telescoop (low frequency array), die het astronomisch kennisinstituut Astron voor ogen heeft, moet Nederland terug op de astronomiewereldkaart zetten en een ongekend ver en helder beeld van de ruimte geven.
In hetzelfde project onderzoekt Lucent samen met de Universiteit Eindhoven hoe de laatste ontwikkelingen op glasvezelgebied informatie uit de tientallen geplande radiostations zijn door te sluizen naar een centrale supercomputer in Drenthe. Ieder station bestaat uit tachtig dipoolantennes die elk continu 2 Gbps aan informatie afleveren. Het doorpompen van deze 160 Gbps is nu nog niet mogelijk.
Jack Verhoosel, vanuit Lucent projectleider voor Retina, omschrijft het opschroeven van de doorvoersnelheid als harde techniek. Op dit moment is 10 Gbps commercieel verkrijgbaar. Volgend jaar komen de eerste 40 Gbps-kaarten uit. Hoe deze 40 Gbps verhoogd wordt tot 160 Gbps is onderwerp van studie naast vervorming van het lichtsignaal over grote afstand. Verhoosel ziet voor het oplossen van het capaciteitsprobleem twee mogelijkheden. Vier pulsen kort achter elkaar van elk 40 Gbps worden aan het eind van de draad weer samengevoegd tot het oorspronkelijke 160 Gbps-signaal. Deze techniek heet tdm (time division multiplexing). Een andere mogelijkheid is om meerdere glasvezelkabels te gebruiken (symmetric division multiplexing). Het is nu nog niet duidelijk welk alternatief het meest kosteneffectief is. In 2003 moet het onderzoek afgerond zijn. KPN en Lucent azen beide op de aanleg van het netwerk.
