De onderzoeksbureaus zijn het er vrijwel unaniem over eens: eind 2003 wacht de it-markt een opleving. Waarschijnlijk zal de nu nog door een bijna recessie geplaagde Amerikaanse markt de motor vormen. Daarna zullen sommige Europese landen schoorvoetend volgend. Nederland profiteert in de ogen van sommige onderzoekers te weinig van de potentie van de Europese it-markt.
De boodschap tijdens IDC’s it-forum, medio vorig maand in Monaco, was helder: 2002 vormt een overgangsjaar na een desastreus verlopen 2001. Pas eind 2003 mogen we weer rekenen op een structurele groei van de Europese uitbestedingen van 7 tot 10 procent. Toenemende bestedingen aan systeemintegratie, mobiele en draadloze toepassingen en beveiliging, en een verdere opmars van internettoepassingen moedigen deze groei aan.
| Emea it-budgettrends (in percentages) IT budgetten eindgebruikers 2002 en 2003 (prognoses Gartner, april 2002). Groot-Brittannië valt terug, Benelux herstelt zich.
Bron: Gartner Dataquest End User IT Spending Survey (April 2002) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sociale en reguliere obstakels
Als het gaat om waar het herstel het eerst en nadrukkelijkst plaatsvindt, lopen de meningen uiteen. Het meningsverschil betreft niet zozeer de wedstrijd VS-Europa; die wordt volgens alle onderzoeksbureaus – waaronder Forrester, IDC en Gartner – vrijwel zeker in het voordeel van de eerste beslecht. Oneens zijn de analisten het over welke Europese landen het snelst het spoor van de Verenigde Staten kunnen volgen.
IDC’s president Emea Roberto Masiero: "De VS hebben in vergelijking met Europa te kampen met een diepere crisis in it-bestedingen. Ze kunnen echter vanwege de uniforme marktomstandigheden en de soepele regelgeving sneller van een optredend herstel profiteren." Europa is volgens Masiero ‘nog steeds een te rijk geschakeerd tafellaken’. "De terugslag in it-bestedingen was in Europa minder diep, maar de mogelijkheid tot snel herstel is ook minder aanwezig. Dit komt onder andere door de grotere sociale en reguliere obstakels, waaronder het naar verhouding strenge ontslagregime." Daarnaast noemt hij de torenhoge investeringen van Europese operators in umts ‘een kapitale fout’.
Masiero voorspelt voor Europa eind 2003 een ‘behoedzaam, progressief herstel’ in de it-bestedingen. Overigens houdt hij daarbij nog steeds rekening met een hernieuwde Amerikaanse depressie, een ‘dubbele dip’. "De gevolgen daarvan kunnen we nu niet voorspellen." In lijn met zijn ideeën over de beste voorwaarden voor herstel, waaronder een soepele regelgeving en een flexibele markt, geeft hij Groot-Brittannië de beste papieren. Uit onderzoek van concurrent Gartner blijkt dat juist hier over 2002 meer bedrijven hun it-budgetten zullen terugschroeven dan waar ook elders in Europa (zie tabel). De grote continentale it-markten in Europa, Frankrijk en Duitsland, krijgen het voordeel van de twijfel. Voor de eerste verwacht Masiero een gunstiger uitgangspositie omdat dit land het bruto nationaal product beter op peil heeft gehouden.
Remmende voorsprong
Voor de Zuid-Europese landen ziet de uitgangspositie er naar verhouding beter uit, omdat hier in de it een inhaalslag gaande is en de overheden – ‘met uitzondering misschien van Italië’ – duidelijk bezig zijn met een stimulerend beleid. Van de Noord-Europese landen kan dat niet worden gezegd. Hier geldt de wet van de remmende voorsprong. "Landen als Zweden en Finland hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de introductie en ontwikkeling van innovatieve technologie", aldus Masiero. "Ze zien zich nu echter als geen ander geconfronteerd met stagnatie van de vraag." Bovendien wijst hij op de obstakels in de regelgeving ‘die vooral voor de Scandinavische landen gelden’.
En de Benelux, waaronder Nederland? "Het voordeel van Nederland is de grote dynamiek binnen het bedrijfsleven en de aanwezigheid van een levendig midden- en kleinbedrijf. Tegelijkertijd heeft het te lang geleund op de globalisatietrend, waarbij vooral Amerikaanse it-bedrijven het land bijna als vanzelfsprekend als vestigingsplaats kozen. Nu in de VS de depressie heeft toegeslagen krijgt Nederland rake klappen, waarbij het de prijs betaalt voor het feit dat het teveel met de rug naar Europa heeft gestaan. Daarnaast lijkt het accent eerder op dienstverlening dan op innovatie te liggen, terwijl uit dat laatste juist meer toegevoegde waarde te halen valt. Tot slot zijn arbeidsmarkt en regelgeving nog steeds behoorlijk star." De Nederlandse it-sector mag dus nog wel wat meer op Amerikaanse leest worden geschoeid, maar ook weer niet té, wil hij eind volgend jaar meedeinen op de golven van herstel.
Marten Dijkstra
