Offline: IBM won met Watson niet de jackpot

Euforie onder marketeers is voorbij

Dit artikel delen:

Niet artificial intelligence (ai) zoals tien jaar geleden werd gedacht, maar de hybride cloud is momenteel de grote gangmaker bij IBM. Na een langdurige stagnatie van de concernomzet weten inkomsten uit clouddiensten Big Blue weer omhoog te tillen. Ai gaat zeker zijn bijdrage aan de resultaten leveren, zij het veel later en ook heel anders dan IBM bij de lancering van de 'wondermachine' Watson rond 2011 voorzag.

Offline

In de rubriek Offline wordt een profiel geschetst van personen, bedrijven, organisaties, gebeurtenissen of ontwikkelingen in de ict-industrie.

Begonnen als een cognitief supercomputer-platform raakte Watson in 2011 in de incubatorfase. Watson-toepassingen werden bij een beperkt aantal klanten getest. Bedrijven kregen cognitieve rekenkracht in de cloud. Ze betaalden naar gebruik. Van echte kunstmatige intelligentie was evenwel geen sprake, zei Marc Teerlink destijds tegenover Computable. De Nederlander behoorde tot de vijfentwintig onderzoekers die in de Verenigde Staten aan Watson werkten. Maar hij temperde - naar later bleek terecht - de hoge verwachtingen. Watson beredeneert niet zelfstandig, benadrukte hij. Het systeem vergelijkt een vraag met potentiële antwoorden. ‘Het begrijpt de vraag niet, wel de context van de zoekopdracht. 

Teerlink zag destijds vooral kansen in de medische wereld. In 2015 werd voor de zorg een zelfstandige divisie opgericht, Watson Health. Die opzet stond model voor het nieuwe IBM. In 2016 vertelde Teerlink aan Computable dat meer Watson-divisies toegespitst op specifieke sectoren zouden volgen. Maar Watson Health werd geen succes. Het lot van dit bedrijfsonderdeel is momenteel erg onzeker. IBM speelt met de gedachte om deze divisie die ai inzet voor het beheer van gezondheidsdata wegens tegenvallende resultaten van de hand te doen. 

Liefdesbaby

Niet alleen deze Health-divisie, maar eigenlijk heel Watson heeft de hoge verwachtingen (nog) niet kunnen waarmaken. De New York Times beschreef recent in een uitgebreide reportage hoe IBM miskleunde. Ginni Rometty, voorganger van de huidige ceo Arvind Krishna, omarmde Watson als haar liefdesbaby. Tien jaar geleden begon IBM een enorm marketingoffensief om de wereld ervan te overtuigen dat zijn artificial intelligence de industrie zou transformeren.

Voor IBM zou ai een melkkoe worden met een bijna onuitputtelijke stroom winsten. Watson, voor veel mensen synoniem met ai, zou de rol van de mainframe als decennialange winstmaker overnemen. Beide beloften zijn voor IBM tot nog toe niet uitgekomen. Hoewel ai nog steeds veel perspectief biedt, heeft IBM’s euforie plaats gemaakt voor zakelijke realisme. 

De Amerikaanse krant doet gedetailleerd uit de doeken hoe de marketingmachine rond 2011 op hol sloeg, terwijl de wetenschappers van IBM wel beter wisten. De krant sprak meer dan een dozijn (voormalige) IBM’ers en onderzoekers die klagen hoe de marketeers, niet gehinderd door veel kennis, met Watson aan de haal gingen. Ook in Nederland liet IBM een luxe touringcar langs redacties rijden om het Watson-evangelie te verkondigen. Een beeld werd geschetst van Watson als alleskunner, een panacee die de wereld op zijn kop zou zetten. De technologie had zeker zijn verdiensten, zij het op een beperkt terrein. 

In de wind geslagen

"Er zaten te weinig techneuten in de top"

Volgens voormalige managers waren de nagestreefde doelen weinig realistisch. Van begin af aan werd Watson losgelaten op grote en lastige problemen. De oplossingen zouden IBM’s imago enorm opvijzelen en veel geld opleveren. ‘De uitdagingen bleken echter veel moeilijker en tijdrovender dan was verwacht,’ stelt Manoj Saxena, ex-topman van Watson.

Een voormalig wetenschapper bij IBM Research, Martin Kohn, had het management nog geadviseerd om Watson voor beperkte demo’s te gebruiken zoals het nauwkeurig voorspellen van bijwerkingen van medicijnen. In plaats daarvan moest Watson complete kankerbehandelingen aanbevelen, een taak die later buitengewoon lastig bleek en nooit uit de verf kwam. Dr. Kohn kreeg destijds van de IBM-topleiding te horen dat hij het allemaal niet begreep. 

De NY Times sprak veel IBM-insiders die de veel te ambitieuze ai-strategie uit die tijd wijten aan het geringe aantal techneuten in de IBM-top. Bestuurders met een achtergrond in services en verkoop waren lange tijd dominant. Met de aanstelling van Arvind Krishna als topman is daar verandering in gekomen. Productexperts hadden, zeggen deze critici, wellicht begrepen dat Watson op maat was gemaakt voor een quizshow zoals ‘Jeopardy!’, een krachtige maar beperkte technologie. Ook schaken kon Watson als de beste. 

Leertraject

IBM omschrijft Watson thans als een ‘leertraject’. Productmensen trekken nu aan de touwtjes. Benadrukt wordt dat de herziene ai-strategie die minder wereldveranderende ambities kent, wel werkt. Veel ‘oude’ Ai-projecten rond kanker zijn stopgezet, zoals Watson for Genomics en Oncology Expert Advisor. Een ander project, Watson for Oncology is op pauze gezet.  

Big Blue stelt daar tegenover dat de zakelijke markt wel de eerste tekenen van succes laat zien. Ai-technologie boekt wel degelijk grote vooruitgang. IBM claimt 40.000 Watson-klanten in twintig bedrijfstakken wereldwijd. Dat aantal is het dubbele van vier jaar geleden. IBM legt zich momenteel vooral toe op de verdere ontwikkeling van softwaretools. Bedrijven gebruiken deze bouwstenen om op ai-gebaseerde applicaties mee te bouwen.

x

Om te kunnen beoordelen moet u ingelogd zijn:

Dit artikel delen:

Reacties

Ah.... daar hebben we ze weer: de te hoog betaalde managers die hun geinflateerde salaris nogmaals eens willen verhogen door KPIs te gaan stellen.

Niet luisteren naar mensen die er verstand van hebben: die staan tussen jou en die grote zak met geld die je jezelf hebt beloofd. Vertel dan ook nog eens aan de expert dat ze niet moeten komen met problemen maar met oplossingen en dat ze de materie waarin ze een groot gedeelte van hun carriere (en hun passie) gestopt hebben gewoon niet begrijpen. Computers werken met 1-en en 0-en en jij bent een 0 die het nog moet begrijpen.

Laat me raden: die managers zijn ondertussen met de bonus (en de opgepompte CV met daarin het succes afsluiten van een ingewikkeld AI dossier) onder de armen met gierende vaart met de noorderzon vertrokken naar de volgende job om daar de plank weer flink mis te kunnen slaan.

Uw reactie

LET OP: U bent niet ingelogd. U kunt als gast reageren maar dan wordt uw reactie pas zichtbaar na goedkeuring door de redactie. Om uw reactie direct geplaatst te krijgen moet u eerst rechtsboven inloggen of u registreren

Vul uw naam in
Vult u een geldig e-mailadres in
Vult u een reactie in
Jaarbeurs b.v. gaat zorgvuldig en veilig om met uw persoonsgegevens. Meer informatie over hoe we omgaan met je data lees je in het privacybeleid
Als u een reactie wilt plaatsen moet u akkoord gaan met de voorwaarden
Nieuwsbrief

Wil je dagelijks op de hoogte gehouden worden van het laatste ict-nieuws, trends en ontwikkelingen? Abonneer je dan op onze gratis nieuwsbrief.

Vul een geldig e-mailadres in

Stuur dit artikel door

Uw naam ontbreekt
Uw e-mailadres ontbreekt
De naam van de ontvanger ontbreekt
Het e-mailadres van de ontvanger ontbreekt

×
×
article 2021-07-21T09:48:00.000Z Alfred Monterie
Wilt u dagelijks op de hoogte worden gehouden van het laatste ict-nieuws, achtergronden en opinie?
Abonneer uzelf op onze gratis nieuwsbrief.