Grafische toepassingen krijgen een oppepper met de komst van de officiële specificatie voor OpenGL-opvolger Vulkan. Deze api brengt betere prestaties met lagere hardwarebelasting en is cross-platform.
De ontwikkelaar achter deze nieuwe grafische standaard, de Khronos Group, heeft de specificatie voor Vulkan 1.0 officieel goedgekeurd. Eigenlijk stond dat gepland voor eind vorig jaar, maar die zelfopgelegde deadline is toen niet gehaald. Op technisch niveau was Vulkan al wel gereed, maar er moest nog een goedkeuringsronde volgen. Daarnaast was het wachten op software-implementaties door partners en hun feedback daarover.
Breder dan het pc-platform
Onder de software-partners bevinden zich diverse bedrijven die bijvoorbeeld drivers voor hun grafische hardware maken. AMD is één van die bedrijven, maar vervult een aparte rol doordat Vulkan is afgeleid van zijn grafische technologie Mantle. Terwijl laatstgenoemde gericht is op pc’s met AMD-hardware en games daarvoor, is Vulkan veel breder. Khronos zet het neer als cross-platform fundament voor de komende jaren.
Sleutelkenmerken van de nieuwe grafische technologie is dat het zowel een hoger prestatieniveau brengt als ook een lagere systeembelasting. Dit is mogelijk doordat Vulkan dichter op de hardware draait en lagere api-overhead heeft dan het huidige OpenGL. Microsoft en Apple volgen elk met eigen technologie een soortgelijke ontwikkeling. Microsofts nieuwe DirectX 12 voor Windows 10 en de Xbox One is ook meer low-level en daarmee high-performance dan zijn voorganger (DX11). Apple’s nieuwe Metal voor iOS en later ook aangekondigd voor OS X doet in grote lijnen hetzelfde.
Geschiedenisherhaling?
Cruciaal verschil is dat DirectX gebonden is aan Windows en Metal aan iOS en OS X. Vulkan is juist – net als OpenGL – cross-platform. Daarbij ondersteunt Vulkan naast Windows 10, Android en Linux ook de oudere Windows-versies 7 en 8.1. Opvallend genoeg is Metal-maker Apple ook lid van de Khronos-bestuursraad. De huidige ontwikkelingen doen denken aan de opkomst van DirectX (en het grafische Direct3D-deel daarvan), toen Microsoft eind jaren negentig juist met werkstationspecialist SGI samenwerkte aan OpenGL.
De release nu van de Vulkan 1.0-specificatie gaat gepaard met de komst van software-ontwikkelpakketten voor Windows, Android en Linux. Android-maker Google heeft zijn lidmaatschap van de Khronos Group eind vorig jaar al opgewaardeerd naar lid van de Promoter-bestuursraad om de strategie van Vulkan voor Android verder te helpen. Het ontwikkelconsortium voorziet een breed ecosysteem rondom de opvolger van OpenGL (voorheen bekend als glNext of ook wel Next Generation OpenGL). Ook processorontwerper ARM werkt actief mee om Vulkan, de ‘broodnodige reboot van OpenGL’, te verheffen tot het platform voor high-performance graphics.
Sneller, zuiniger, beter
Chipmaker Intel heeft vorig jaar op de grafische vakbeurs SIGGRAPH al de prestatievoordelen van Vulkan getoond. Het bedrijf heeft de grafische demo Stardust live omgeschakeld van OpenGL naar de toen nog in ontwikkeling zijnde Vulkan-api. De visuele demonstratie, draaiend op een Windows-systeem met Intel quadcore-processor, wist bijna een verdubbeling van de framerates te halen. Daarbij is ook de belasting voor de processor drastisch verlaagd, wat zich vertaalt in een lager energieverbruik dat cruciaal is voor mobiele apparaten.
Vulkan lijkt qua nut beperkt tot games, gamedevelopers en gameconsolenieuwkomers, zoals de op Linux gebaseerde Steam Machine van Valve. In de praktijk is grafische versnelling allang ingebouwd in besturingssystemen waarmee toepassingen fraaier en vlotter kunnen ogen. Naast voordelen voor games en applicatieweergave brengt Vulkan echter ook grafische mogelijkheden voor hele andere platformen, zoals robotica, virtual reality (vr), augmented reality (ar) en zelfs toepassingen in auto’s.
Grote groeimarkten van de toekomst
Op die ontluikende gebieden is visuele weergave van informatie de basis. De hamvraag is nu welke grafische technologie die basisrol gaat vervullen. Microsoft is groot in pc’s en gaming, klein in mobiel en stort zich met zijn Hololens dit jaar ook op ar. PlayStation-maker Sony is groot in gaming en komt ook met vr. Apple is groot en lucratief op mobiel gebied en werkt naar verluidt aan een eigen Apple Car. Ondertussen is Google met Android de mobiele reus en heeft het een flinke voorsprong met ar, vr en computertechnologie voor auto’s. En dan is er nog de Oculus-cyberbril van Facebook.
