De PC en de mobiele telefonie zijn in 1981 geïntroduceerd. Beide hebben een indrukwekkende opmars gemaakt. Per maand komen er 5 miljoen GSM-gebruikers bij en is in de eerste helft van 1998 voor meer dan 25 miljard gulden in GSM-netwerken is geïnvesteerd. Men verwacht dat 25 jaar later bijna 90 procent van het welvarende deel van de mensheid een mobiel nummer heeft.
Het gaat de mensen dan niet om het ‘draadloos’ zijn van de telefoon – zeg maar de ‘radio interface’ – nee het gaat om de mobiliteit of de bereikbaarheid. Waar je ook bent, jij bent (als je dat wilt) bereikbaar en jij kunt altijd bellen. Dit is de ‘killer’-applicatie voor het succesvol zijn van mobiele telefonie. Je belt geen vast toestel in de hoop iemand te bereiken, maar je belt hem of haar direct.
Bereikbaarheid wordt gerealiseerd met database-technologie als HLR en VLR’s, de ‘home location register’ en ‘visitor location registers’ in de mobiele telefooncentrales. Zo zit mijn nummer in een HLR in Eindhoven. In die database wordt bijgehouden waar mijn toestel (met Sim-card) zich bevindt. Dit geschiedt doordat het toestel regelmatig met de dichtstbijzijnde VLR communiceert. Soms is gekraak op de autoradio te horen, dan wordt via de VLR de HLR-record geupdate. Stel ik ben in Utrecht en iemand uit Amsterdam belt me. De gespreksaanvraag gaat eerst naar de HLR in Eindhoven. Die kijkt waar ik zit en geeft de aanvraag door naar de VLR in Utrecht. Via de radiomast gaat mijn telefoon over. Omgekeerd als ik zelf vanuit Utrecht mobiel bel, worden in mijn HLR in Eindhoven netjes de gesprekskosten bijgehouden. En dit gebeurt dus 24 uur per dag met honderdduizenden mobiele telefoons tegelijk.
In 1981 waren mini-computer en datacommunicatie-technologie snel genoeg geworden om mobiele telefonie mogelijk te maken. De eerste generatie was de analoge auto-telefoon (NMT). GSM, de tweede generatie, werd 10 jaar later geïntroduceerd. De GSM-standaard vervangt de analoge door een digitale radio-interface en door nog snellere database- en datacommunicatie-technologie werd ‘international roaming’ mogelijk.
Vergaande digitalisering heeft PC en mobiele telefoon betaalbaar gemaakt. Rond 1991 was de 486-chip snel genoeg geworden om IP-stacks (Internet Protocol) en MS-Windows tegelijk uit te voeren. Toen in 1993 Trumpet Winsock en Mosaic beschikbaar kwamen, startte het Internet met world-wide-web en ontstond parallel aan de mobiele telefoon het invloedrijke Internet.
Ik voorspel dat rond 2001 beide ontwikkelingen samengevoegd een nieuwe hype creëren: mobiele data. Waarom? Rond die tijd heeft GSM zich ontwikkeld van 9600 bps voor data over één kanaal, via het combineren van enkele kanalen tot 57Kbps, naar ‘wide-band packet switching’. GSM zal dan via GPRS (general packet radio system) met 115Kbps en EDGE (evolved datarate for GSM evolution) met 384 Kbps migreren naar 2Mbps WCDMA (wideband-code division multiple access). Dit is de technologie voor UMTS (universal mobile telecommunication systems), de derde generatie mobiele telefonie die vanaf 2001 zal starten.
De fundamentele ontwikkeling is om spraaktelefonie met ‘narrow-band circuit switched’ om te zetten naar ‘wide-band packet-switched services’ voor data, maar ook voor video en spraak op basis van IP. In simpelere taal: in plaats van een kanaal de hele tijd, ook voor stilte, open te houden wordt bij ‘packet switched’ alleen bandbreedte gebruikt als er wat verzonden wordt. Maar dan kan er ook ineens veel data over alle kanalen tegelijk verzonden worden.
Waarom zou mobiele data met de overgang van ‘narrow-band’ naar ‘wide-band’ aanslaan? Client/server-computing was ook zo’n hype met veel technology-push en weinig invloed. Wat gaat mobiele data dan doen? Draadloos kunnen lezen van e-mail en web-site, of zelfs elkaar kunnen zien op een mobiel telefoon-horloge als James Bond is leuk, maar niet doorslaggevend. De echte ‘killer’ ligt net om de hoek: betrouwbaar identificeren en authentiseren. Any-where (mobile), any-time (real-time, direct) identificatie en authenticatie wordt de basis voor de e-handel. De smart-card van de banken wordt straks vervangen door een Sim-card in uw (pols-) telefoon annex portemonnee. Want die Sim-card wordt continu (mobiele data) gecontroleerd in de … HLR. En u weet al wat het toekomstige buzzword HLR is: een gewone, doch zeer snelle real-time database. Nu nog uitdokteren hoe moderne mobiele ‘operators’ met hun HLR de betalingsfunctie van traditionele banken gaan overnemen.
