Managed hosting door True
Deze opinie is van een externe deskundige. De inhoud vertegenwoordigt dus niet noodzakelijk het gedachtegoed van de redactie.

‘Wet- en regelgeving blijft achter bij technologie’

 

Marietje Schaake

Marietje Schaake

Om relevant, slim beleid te maken, moeten politici meer weten over technologie en mensen die zich met technologie bezig houden zouden er goed aan doen te weten hoe wetten en regels hen raken. ‘Het verbinden van politieke kringen en technologie-experts is een van mijn doelen’, aldus Europarlementariër Marietje Schaake.

Mede dankzij uw campagne ‘Stop Digitale Wapenhandel’ staat ‘intrusion software’ sinds december jl. op de Wassenaar-lijst van export-controlled dual-use goederen. Hierdoor kan intrusion software die niet vrij verkrijgbaar is, niet meer vrij worden verhandeld naar, zeg, autoritaire regimes. Was dit op voorhand een gewonnen race of is er tegenstand geweest?

Bepaalde technologieën en systemen worden over de hele wereld gebruikt om mensenrechten te schenden en mensen te onderdrukken, maar zijn ook een bedreiging voor onze eigen digitale infrastructuur. De maatregelen om de export van dit soort technologie te controleren waren zeker niet op voorhand een gelopen race; dat is nog steeds niet zo. Na allerlei voorstellen en meer bewustwording van de gevaren van het huidige vacuüm in regelgeving, is er in de context van het Wassenaar Arrangement een eerste stap gezet om de lijsten die bijvoorbeeld worden gebruikt bij wapenembargo’s uit te breiden met technologieën met een indringende impact. De Lidstaten en de Europese Commissie hebben zeer traag gehandeld, ook als reactie op eerdere voorstellen van het Europees Parlement om de Europese exportcontrole op technologie effectiever te maken. Hopelijk zijn ze daar nu wel toe bereid in de aankomende herziening van de exportcontrolewetgeving.

U heeft opgemerkt dat het plaatsen van intrusion software op de Wassenaar-lijst een ‘eerste stap’ is, maar dat het taalgebruik nog niet voldoende precies is, ruimte laat voor interpretatie . Kunt u dit toelichten?

Onder veel technologie-experts leeft nog een trauma van de ‘cryptowars’. We moeten natuurlijk altijd zorgen dat we precies de juiste technologie en software controleren, en geen onbedoelde negatieve gevolgen veroorzaken voor de markt of voor ethische hackers. Door te werken met licenties voor economische transacties ontstaat meer transparantie, en kan per geval worden beoordeeld of een deal (export) wel of niet kan plaatsvinden. Als liberaal vind ik dat we geen regels moeten creëren waar ze niet nodig zijn, zeker niet als het gaat om internet en technologie. Toch is de status quo niet houdbaar. De Europese Unie verliest aan geloofwaardigheid wanneer we aan de ene kant oproepen om digitale vrijheid, vrije meningsuiting, en toegang tot informatie in een land te respecteren, maar de regering in kwestie weet dat het technologie uit Europa gebruikt om haar bevolking te onderdrukken. Daarnaast moeten we het strategisch belang niet onderschatten, wil je landen die op vijandige voet staan zonder enige controle, technologie leveren die tegen Europese bedrijven, overheden, journalisten of burgers kunnen worden ingezet. Sommige technologiebedrijven gedragen zich als de wapenhandelaars van het internettijdperk. Er is nog een heleboel te doen voordat we van slimme, passende wetgeving kunnen spreken.

Wat is de volgende stap, en hoe komen we daar?

De eerstvolgende stap is om de herziening van de Wassenaar-lijst naar het Europees niveau te brengen. Ook wordt een update van de dual-use regelgeving op Europees niveau verwacht. Tegelijkertijd moeten we aan het werk om de definities helder te krijgen en om te zorgen dat de wetgeving als geheel effectiever werkt, bijvoorbeeld door de fragmentatie van de controle aan te pakken. Momenteel worden afspraken over export op Europees niveau gemaakt, maar is de uitvoering en controle in handen van lidstaten. Daardoor kunnen verschillen ontstaan, en dat is niet goed voor een gelijk speelveld en concurrentie in de Europese interne markt. Bedrijven hebben behoefte aan duidelijkheid. De Europese Commissie komt binnenkort met een voorstel. Ik zal daar zeer kritisch naar kijken en vanuit het Parlement blijven werken om het exportcontrolebeleid als geheel meer coherent en vooral relevant te maken.

In januari is aangekondigd dat een commissie onder voorzitterschap van de Zweedse minister van BuZa twee jaar lang onderzoek gaat doen naar de toekomst van het post-Snowden internet. U bent één van de 25 panelleden die het onderzoek uitvoeren. Wat is het doel van dit onderzoek, en wat zijn uw verwachtingen?

Het doel van deze Commissie is om voorstellen te doen over de toekomst van internet governance. De NSA-schandalen hebben het thema zichtbaarder gemaakt, maar ook daarvoor werden vragen over het bestuur van het internet steeds urgenter. Er is bijvoorbeeld behoefte aan een nieuwe invulling van het multi-stakeholder model, waarbij niet alleen regeringen, maar ook bedrijven en maatschappelijke organisaties een rol spelen. Daartegenover staan staten die juist zelf meer grip op internet willen afdwingen. Voor mij staat het behoud van een vrij en open internet en de rechten van gebruikers voorop. Ik hoop dat we een concretere invulling kunnen geven aan hoe we transparantie, efficiëntie en verantwoording binnen het multi-stakeholder model kunnen vergroten. Ook is het essentieel dat argumenten van nationale veiligheid niet misbruikt worden om vrijheid en fundamentele rechten in te perken.

In het panel zitten ook zwaargewichten die bovengemiddeld gecharmeerd zijn van surveillance, bijvoorbeeld het voormalige GCHQ-hoofd Sir David Omand, en de voormalige minister van Homeland Security en co-auteur van de Patriot Act Michael Chertoff. Is de andere stem, zoals die van u, binnen dat panel luid genoeg? Zal er eerlijk en kritisch worden gekeken naar het ‘waarom’ van massasurveillance?

Juist in zo een gezelschap is een tegengeluid essentieel. Ik denk dat het belangrijk is om ook met mensen waarmee ik het niet bij voorbaat eens ben, in gesprek te gaan. Bovendien zal de commissie worden ondersteund door een brede consultatie in het maatschappelijk veld en de private sector. Op die manier kunnen we een brede discussie aangaan met verschillende groepen mensen over het belang van digitale vrijheden, mijn primaire aandachtspunt in deze discussie. Overigens moet de eerste bijeenkomst van de Commissie nog plaats vinden. Ik hoop daar antwoorden te krijgen op de vele vragen die ik heb over het gezelschap en de agenda.

In Nederland is een debat gaande over vernieuwing van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten uit 2002 (Wiv2002). Eén van de voorstellen is de diensten de bevoegdheid te geven tot ongerichte interceptie van kabelgebonden communicatie . Het Europees Parlement heeft in maart een tekst aangenomen waarin de Nederlandse regering wordt aangedrongen om ‘af te zien van een zodanige uitbreiding van de bevoegdheden van de inlichtingendiensten dat een ongerichte en grootschalige surveillance van kabelgebonden communicatie van onschuldige burgers mogelijk zou worden’. Waarom moet Nederland afzien van deze uitbreiding? Is het niet mogelijk dat er overtuigende argumenten zijn vóór uitbreiding?

De basis voor elke bevoegdheid van elke inlichtingendienst moet zijn dat die slechts wordt gebruikt onder rechterlijke toetsing en met democratisch toezicht. We zien nu dat bestaande bevoegdheden, zoals satellietinterceptie nog niet voldoende gecontroleerd worden. Het is belangrijk dat we dat eerst goed regelen, voordat we beginnen aan het uitrollen van nieuwe bevoegdheden. Bovendien zijn er vragen te stellen bij de noodzaak om zo breed en ongebonden op de kabel communicatie van burgers te surveilleren. Bij elke maatregel moeten we ons afvragen of we de open samenleving die we willen beschermen daadwerkelijk verstevigen, of dat we bezig zijn haar kernwaarden van binnenuit uit te hollen onder het mom van nationale veiligheid en anti-terrorisme.

Het Nederlandse parlement is traditioneel weinig geïnteresseerd in inlichtingen- en veiligheidsdiensten. In Europa lijkt er meer te gebeuren: de LIBEcommissie. Hoe krijgen we dit onderwerp op de agenda van de Nederlandse politiek?

Ten eerste is dit niet een typisch Nederlands verschijnsel, in de meeste Europese lidstaten is de interesse hierin niet erg groot. Alleen in Duitsland wordt nu een parlementaire enquête gestart. D66 wil dat dat ook in Nederland gebeurt, maar daar was niet genoeg steun voor in de Tweede Kamer. Toch zien we dat Europese burgers wel degelijk maatregelen nemen, door bijvoorbeeld over te stappen op niet-Amerikaanse clouds of andere diensten. Amerikaanse bedrijven die zijn geïmpliceerd in de NSA-schandalen nemen dit heel serieus. Hier ligt misschien ook een rol voor het Europese bedrijfsleven om dit punt hoger op de politieke agenda te krijgen.

Dit artikel verscheen eerder in het eigen blad van Madison Gurkha.

Biografie Marietje Schaake

Marietje Schaake is Europarlementariër voor D66, in de ‘Alliance of Liberals and Democrats for Europe’ (ALDE). Marietje is lid van de parlementaire commissie voor Buitenlandse Zaken, waar zij zich richt op het EU nabuurschapsbeleid, met een focus op Turkije en Iran, en mensenrechten, in het bijzonder de vrijheid van meningsuiting en digitale- en media vrijheid. In de commissie voor Cultuur en Onderwijs werkt Marietje aan de Europese Digitale Agenda en de rol van cultuur en nieuwe media in de externe relaties van de EU. In de commissie voor Internationale Handel ligt de nadruk in haar werk op diensten en technologie, intellectueel eigendomsrecht, de vrije doorstroom van informatie, de trans-Atlantische handelsrelaties en de relatie tussen handel en het EU buitenland beleid.

Korting bij registratie

De kosten voor deelname aan de Black Hat Sessions bedragen 265 euro excl. btw per persoon. Documentatie, lunch en koffie zijn inbegrepen. Voor lezers van Computable geldt een korting van 10 procent. Zo betaal je dus 238,50 euro excl. btw per persoon. Via het inschrijfformulier kan de kortingscode BHS14-Computable worden opgeven en de korting wordt direct verrekend.

Tijdens de Black Hat Sessions Part XII op 17 juni a.s. in Ede verzorgt Marietje Schaake, Europarlementariër voor D66, een keynote lezing. Voorafgaand aan dit optreden legde Madison Gurkha - organisator van het inmiddels befaamde IT security congres – haar een aantal vragen voor over o.a. de campagne ‘Stop Digitale Wapenhandel’, de toekomst van het Post-Snowden internet en de vernieuwing van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten uit 2002 (Wiv2002).

Dit artikel is afkomstig van Computable.nl (https://www.computable.nl/artikel/5091633). © Jaarbeurs IT Media.

?


Lees meer over


 

Reacties

Misschien een hele goede eens af te wachten waar Ton Elias na zijn uitglijder mee gaat komen als aanbeveling. Eerder heb ik mijn grote zorg uitgesproken over het feit dat er summiere dan wel geen IT kennis aanwezig is bij de ICT commissie.

Vandaag werd pijnlijk duidelijk hoe voorspelbaar dat is.

Ik vrees dan met grote vreze voor de intentie van dit artikel.

Waarom zou je wet en regelgeving perse nodig hebben als je ook je gezond verstand kan gebruiken? Zoals winkels die mensen volgen in hun winkel dmv gezicht herkennende camera's maar dat niet vermelden aan hun klanten. Dat is niet netjes omdat het achterbaks over komt.
Moet daar dan een wet voor komen die dat speciaal vermeld of mag of niet? Of moeten klanten die dat niet wensen dan maar een niqaab dragen?

Of zoals de aanpassingen voor WiV2002 waarbij ze illegale handelingen die nu in de praktijk al veelvuldig toegepast worden wettelijk ook willen toestaan. Maar waarom moet die wet dan opgerekt worden als de bestaande wet toch niet goed wordt nageleefd?

Schaake mag dan positief overkomen maar wat deze belangrijke onderwerpen betreft zijn zij en vooral wij nog lang niet kritisch genoeg.

Vacatures

Stuur door

Stuur dit artikel door

Je naam ontbreekt
Je e-mailadres ontbreekt
De naam van de ontvanger ontbreekt
Het e-mailadres van de ontvanger ontbreekt

×
×