Alleen nabij de Eemshaven en in de gemeente Hollands Kroon mogen nieuwe megadatacenters komen. Het kabinet verbiedt andere gemeenten om in hun bestemmings- en omgevingsplannen grote datacenters toe te laten. Met het besluit hopen ze te voorkomen dat nieuwe hyperscale datacenters zich vestigen op ongewenste locaties. Het ontwerpbesluit gaat naar het parlement en wordt opengesteld voor internetconsultatie.
Het kabinet wil de vestiging van nieuwe megadatacenters verbieden, met uitzondering van twee gebieden. Dit zijn in de provincie Groningen een gedeelte van gemeente Het Hogeland en in de provincie Noord-Holland de gemeente Hollands Kroon. In beide gemeenten bevinden zich al grote datacentra van onder meer Microsoft en Google. Deze locaties bevinden zich aan de rand van Nederland waar voldoende ruimte is, aldus het kabinet. Ze liggen bovendien nabij aanlandplaatsen van windenergie op zee.
Er is de laatste tijd veel discussie over de komst van megadatacenters en vooral over de milieugevolgen die ermee samenhangen. De datacenters verbruiken veel water en energie en leveren relatief weinig op voor de lokale economie.
De discussie bereikte afgelopen voorjaar een hoogtepunt. Toen werd bekend dat Facebook verregaande plannen heeft voor een megadatacenter in gemeente Zeewolde. De gemeenteraad ging na veel gesoebat akkoord, maar het parlement en het Rijksvastgoedbedrijf, eigenaar van een deel van de grond, lagen dwars. Uiteindelijk legde Facebook het project stil.
Het kabinet benadrukt dat het vestigingsverbod in het nu genomen ontwerpbesluit niet van invloed is op de eventuele vestiging van het datacenter Facebook in Zeewolde. ‘De ruimtelijke procedures waren al gestart voor het voorbereidingsbesluit en de gemeenteraad had het bestemmingsplan al vastgesteld’, meldt het kabinet nu. ‘Tegelijkertijd is de komst van een hyperscale datacenter in Zeewolde geen gelopen race. De gemeente Zeewolde wil grond van het Rijk kopen voor de realisatie van een hyperscale datacenter. Het Rijk heeft voorwaarden gesteld aan deze verkoop.’
Volgens verantwoordelijk minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) is Nederland te klein en de schaarste te groot om slordig om te gaan met de ruimte of met energie. ‘En dus moeten we de juiste keuzes maken. Vestiging van hyperscale datacenters, die veel ruimte en energie vragen, worden daarom strikt gereguleerd en zijn slechts op enkele plekken nog mogelijk.’
‘Te simpel en eenzijdig’
Volgens brancheorganisatie Dutch Datacenter Association (DDA) wordt Nederland steeds vaker overgeslagen als vestigingsland voor datacenters. Dat komt door ongecoördineerd beleid vanuit verschillende overheidslagen. Vanuit de politiek en bestuurders wordt ‘te simpel en eenzijdig’ naar de impact van datacenters gekeken, vertelde DDA-directeur Stijn Grove recent nog.
De cijfers laten zien dat het aantal commerciële datacenters na enige jaren van daling stabiliseert op 185 locaties. De consolidatie van het aantal private datacenters blijft echter hard doorgaan naar 6570 locaties, een daling van 345 ten opzichte van 2021.
