Electronic Commerce Platform (ECP) Nederland heeft een nieuwe aanpak gepresenteerd voor de begeleiding van technische innovaties. Door vooraf beter naar betrokkenen te luisteren, is de inzet van nieuwe technische toepassingen te verbeteren en versnellen. Volgens de makers draagt hun Aanpak Begeleidingsethiek, waaraan twee jaar is gewerkt, bij aan een brede acceptatie van nieuwe tech-toepassingen.
ECP bestaat uit afgevaardigden uit het bedrijfsleven, de overheid en maatschappelijke organisaties die met het platform voor de informatiesamenleving de inzet van ict in de Nederlandse samenleving willen versterken. Het gaat om een in Nederland ontwikkelde aanpak om gericht in gesprek te gaan over de gevolgen van technische innovaties. Het model is inzetbaar in verschillende sectoren, van de zorg tot de overheid. De makers zien dat sinds de toeslagenaffaire het onderwerp ethiek volop in de belangstelling staat als het gaat om technische innovaties.
Hoe voorkom je een nieuwe toeslagenaffaire, terwijl je wel algoritmes wilt gebruiken? Mogen mensen naar wie een monteur onderweg is, op een kaartje zien waar het busje rijdt? En zo’n zorgrobot voor ouderen ziet er leuk uit, maar voorziet deze ook echt in hun zorgbehoeften? Volgens ECP zijn deze vragen constant aan de orde als het om technologische vernieuwing gaat, maar wordt er door makers onvoldoende geluisterd naar betrokkenen.
Er kunnen dilemma’s ontstaan die uitgroeien tot echte problemen als ze niet tijdig worden opgemerkt, schrijven ze.
Discussies
Volgens de makers helpt het model om de dialoog op gang te brengen tussen de mensen die de oplossing maken en de mensen de de technische toepassing gebruiken. Welke positieve en negatieve effecten heeft een innovatie in de praktijk? Welke waarden spelen een rol? Hoe kom je vanuit die waarden tot betere besluitvorming rondom de inzet en het gebruik van technologie? Dat zijn de kernvragen in de aanpak.
In de Aanpak Begeleidingsethiek, die wordt toegelicht in een video, worden doelgericht discussies opgezocht die leven onder gebruikers en andere betrokkenen. Vervolgens worden de knelpunten in kaart gebracht. Die vormen de basis van het uiteindelijke doel: handelingsperspectief bieden en opties geven om de problemen op te lossen.
De methodiek is in twee jaar tijd ontwikkeld. Daarvoor zijn ruim vijftig sessies gedaan in bijvoorbeeld de zorg, bij de politie, gemeenten en provincies. Inmiddels hebben twintig partijen, waaronder de Autoriteit Persoonsgegevens en de Nationale Politie een manifest ondertekend waarin ze aangeven de Aanpak Begeleidingsethiek te ondersteunen.
