Zeven Nederlandse banken verwerken sinds begin dit jaar transacties binnen vijf seconden. Een pilot met deze instant payments is ondertussen succesvol verlopen en vanaf de zomer worden geleidelijk alle klanten die internetbankieren of mobiel bankieren aangesloten. Welke impact gaat de invoering van instant payments hebben voor consumenten en bedrijven?
Instant payments verwijst naar het verwerken van digitaal betaalverkeer. Wanneer iemand geld overschrijft naar een rekeninghouder met een andere bank kon het voorheen een dag duren tot de betaling werd verwerkt. Zeven Nederlandse banken (ABN AMRO, ING, Rabobank, SNS, ASN Bank, RegioBank en Knab) hebben nu afgesproken gezamenlijk van hetzelfde platform en van dezelfde standaarden gebruik te gaan maken. Hierdoor kunnen betalingen direct (binnen vijf seconden) worden verwerkt.
Sneller en veiliger
Voor de consument is instant payments goed nieuws. Mensen hoeven niet meer te wachten tot er geld op de rekening staat. Iedereen kan sneller zakendoen en precies op het moment betalen dat goederen of diensten worden geleverd, voor alle bedragen, overal en altijd, en met ieder gewenst digital device. Daarnaast maakt instant payments betalingsverkeer veiliger. Met muntgeld en bankbiljetten blijf je kwetsbaarder voor diefstal.
Klanten merken in eerste instantie weinig van instant payments. Ze worden automatisch en ongemerkt aangesloten en betalen er niks extra’s voor. Instant payments gaan op den duur echter grote gevolgen hebben. Op de eerste plaats stimuleert het de afname van chartaal (fysiek) geld. In Zweden worden die effecten al waargenomen. Het land heeft zes jaar geleden al instant payments ingevoerd en er wordt nu nog nauwelijks met fysiek geld betaald. Zelfs in de Kerk worden de donaties niet meer met de nap opgehaald, maar maken mensen geld over via hun mobieltje.
Ook het bedrijfsleven profiteert van instant payments. Het direct verwerken van betalingen is goed nieuws voor alle bedrijven die digitale betalingen willen invoeren of faciliteren. E-commercebedrijven kunnen bijvoorbeeld straks voorzien in een betalen-aan-de-deur alternatief voor het afrekenen van webshopartikelen. De ontvanger betaalt alleen bij veilige ontvangst en de verzender kan direct zien of het bedrag is bijgeboekt.
Instant payments geldt binnen de Nederlandse landgrenzen, maar daar hoeft het zich niet tot te beperken. Voor internationale betalingen maken banken nu nog gebruik van de swift/bic-standaard om transacties te faciliteren. Instant payments zijn echter gebaseerd op de Europese SEPA-standaard voor betalingen, een relatief nieuwe standaard die barrières voor betalingen tussen EU-landen wegneemt. Iedere Europese bank die van SEPA gebruikmaakt kan daardoor de snelle transacties mogelijk maken, mits banken bereid zijn deze te faciliteren. Vooralsnog lijken veel banken in het buitenland instant payments geen prioriteit te geven.
2027
Instant payments is een volgende stap naar een samenleving die alleen nog maar werkt met virtueel geld. Dat proces zal waarschijnlijk geleidelijk gaan. Sinds februari dit jaar zijn er meer dan een miljoen instant payments verwerkt. Onderzoeksbureau Ovum verwacht dat in 2027 grofweg 725 miljoen euro aan winkeluitgaven verwerkt worden via instant payments. Betalingen met een kaart zullen afnemen van 40 naar 11 procent van de betalingen in 2027.
Instant payments worden waarschijnlijk vanzelf de nieuwe norm voor het betalingsverkeer. En wie weet.. misschien kunnen we straks ook, als we allemaal digitaal betalen, gaan experimenteren met andere technologie gedreven betaalsystemen. Ripple is bijvoorbeeld een blockchainalternatief voor het Swift-netwerk voor internationaal betalingsverkeer. IBM probeert iets soortgelijks met IBM Blockchain World Wire. En fintechbedrijf Transferwise werpt zich op als tussenpartij die geld direct en zonder commissies over kan boeken. De disruptieve startup haalde recent nog 292 miljoen dollar op. Hoewel het allemaal veelbelovende initiatieven zijn hebben ze echter nog altijd niet de volume om swift/bic als internationale betalingsstandaard te vervangen.
