‘We zoeken een ambitieuze topper op het gebied van financial control, business control die tegelijkertijd een kei is in data analyse’. Een zinnetje uit een vacaturetekst, waarbij vooral het woordje ‘tegelijkertijd’ me fascineert. Daarmee implicerend dat ze niet iets vanzelfsprekends vragen. Wat klopt, want er is een extreem tekort aan datakennis binnen Nederlandse bedrijven. Dat terwijl het vermogen om data te lezen, ermee te werken, te analyseren en het ook kunnen beargumenteren steeds belangrijker wordt in de analytische economie van vandaag.
We beseffen al lange tijd dat het vergroten van datageletterdheid een van de grote uitdagingen is voor ondernemingen. Het gaat al lang niet meer om de hoeveelheid data, maar om de inzichten die je eruit haalt: een transitie van big data naar big insights. Data is namelijk pas het nieuwe goud, als het tot nieuwe (business)inzichten leidt, het voor een brede groep toegankelijk is en als je niet wordt beperkt bij het maken van analyses. Slaag je daar als onderneming niet in, dan kan dat in de analytische economie van vandaag tot problemen leiden.
Datageletterd
Eerst maar eens die datageletterdheid. Qlik heeft onderzoek gedaan naar datageletterdheid. Daaruit blijkt dat minder dan één op de vijf (17,4 procent) werknemers vindt dat ze voldoende kennis van data en analyses heeft. Een opvallend feit in dat onderzoek is dat juist de jongeren (t/m 24 jaar) zich het minst bedreven voelen en dat medewerkers in de leeftijd van 45-54 jaar zich het meest datageletterd voelen. Dit weerspiegelt natuurlijk de persoonlijke mening, feitelijk is het lastig te vergelijken. Maar liefst negen op de tien werknemers denkt daarentegen dat data hen helpt om in hun huidige functie beter te presteren.
Gezien deze feiten is het niet zo raar dat onderzoeksbureau Gartner voorspelt dat tegen 2020 bedrijven massaal de hulp van softwarebedrijven gaan inroepen om met een gerichte aanpak en ontwikkelprogramma’s de datakennis te verbeteren. Datakennis gaat aan populariteit winnen en zal zelfs maatschappelijke prioriteit krijgen. Echter wie binnen organisaties aan de slag wil met data, heeft simpelweg nieuwe competenties nodig. Dit houdt in dat medewerkers bepaalde vaardigheden moeten aanleren om data te kunnen lezen, analyseren en verwerken, zodat ze keuzes ermee kunnen beargumenteren. Skills die steeds belangrijker worden, omdat door de digitalisering meer en meer banen, geen marktsegment uitgezonderd, afhankelijk zijn van data en statistieken.
Van star naar associatief
Een ander belangrijk issue: hoe haal je alle betrouwbare en objectieve informatie uit data, om deze te benutten voor de bedrijfsvoering? Met andere woorden, hoe krijg je die big insights? Je kunt medewerkers wel overspoelen met gegevens, maar dan moeten ze ook de juiste tools hebben om deze data te lezen, te analyseren en te beargumenteren. En ook de juistheid ervan kunnen afwegen.
Ik ken veel – grote – bedrijven die interne business intelligence oplossingen hebben gebouwd, waarbij het toevoegen van bijvoorbeeld nieuwe rapportages of analysemogelijkheden vrijwel ondoenlijk is. Daardoor is het niet mogelijk associatieve inzichten te verkrijgen, die ervoor zorgen dat alle relaties in data gevonden kunnen worden, zelfs relaties die er niet zijn. Via associatieve oplossingen worden analyses een stuk aangenamer en vooral beter, omdat op álle en harde feiten beslissingen genomen kunnen worden.
Nooit voorziene analyses
Servicemanagementleverancier Topdesk heeft dat laatst ook als persoonlijk doel betiteld bij de implementatie van een associatieve selfservice business intelligence oplossing: ‘Dat mensen echt beslissingen gaan nemen op basis van data in plaats van intuïtie.’ Een belangrijke functionaliteit daarbij is het selfservice aspect. Of zoals ze bij Topdesk zeiden: ‘In ons oude systeem was alles gedefinieerd. Nu kunnen onze mensen data vanuit alle mogelijke invalshoeken bekijken, wat ervoor zorgt dat onze medewerkers nu analyses maken die we nooit hadden voorzien. Daarnaast merk je ook dat we nu op weg zijn naar one single source of truth.’
Deze zogenoemde vrije vormverkenning is bijzonder waardevol omdat de inzichten voortkomen uit het daadwerkelijk begrijpen van gegevens die vanuit alle hoeken binnenkomen. Om dit in een organisatie te realiseren en alle medewerkers te empoweren, moet het niveau van datageletterdheid van alle gebruikers omhoog. Zodat ze kunnen profiteren van de ongekende economische kansen die beschikbaar zijn in de analytische economie. En er straks niet meer gevraagd moet worden of die ambitieuze topper op het gebied van financial control ook een kei is in data analyse.
Sandor Nieuwenhuijs, presales director Benelux, emerging markets en Rusland bij Qlik
