Softwarehuizen leveren nieuwe versies van GBA-systemen uit zonder die vooraf te laten ‘schouwen en toetsen’. Gemeenten implementeren systemen zonder er een acceptatietest op los te laten. Doen beide – elk op zich al afkeurenswaardige – fenomenen zich lang genoeg gelijktijdig voor, dan zijn twee voorwaarden vervuld om van de Gemeentelijke Basis Administratie een fiasco te maken.
Sprekers op een congres over de GBA-kwaliteit wilden geen onheilsprofeet zijn; daarom lieten ze nog slechts een waarschuwingsbel rinkelen. Ze maakten evenwel duidelijk dat het over een tijd best een noodklok kon worden.
Het is ook niet om vrolijk van te worden: de Belastingdienst ontvangt geen berichten die ze wel zou moeten ontvangen, bij de Sociale Verzekeringsbank gebeurt hetzelfde, het GAK ontvangt wel mutaties, maar met onjuiste gegevens, Entadministraties krijgen geen of te late meldingen van geboorten, berichten blijken onleesbaar, gemeenten maken bij het bijhouden van de GBA veel fouten en voeren geen kwaliteitscontroles uit, het ‘Systeem’ is zo ingewikkeld dat gemeenten er verschillende interpretaties op nahouden… Het is maar een greep.
Het GBA-projectbureau beklaagt zich erover dat gemeenten hun verantwoordelijkheid niet nemen. Ze leunen achterover en laten zich door leveranciers alles aansmeren. Intussen wordt dat bureau wel geacht de ondersteuning af te bouwen, nu overdracht van de ‘Administratie’ aan een nieuwe beheersorganisatie begin volgend jaar in het verschiet ligt. Dat voorspelt weinig goeds. Het is dan ook treurig dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken, de gemeente Den Haag en de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie er niet in zijn geslaagd een landelijk GBA-expertisecentrum van de grond te krijgen.
Van de GBA wordt regelmatig gezegd dat het onvoldoende op de politieke agenda staat. Straks bouwen naast zeshonderd gemeenten driehonderd afnemers er hun persoonsregistraties op. Het lijkt voor de politiek een uitgelezen moment om van wat meer interesse voor deze basisadministratie blijk te geven. Of is het wachten op de afnemer die een gemeente na het leveren van onjuiste gegevens aansprakelijk stelt voor de schade?
