Een netaansluiting die vol zit voelt als een gesloten deur, maar dat is het lang niet altijd. Terwijl half ondernemend Nederland wacht op netverzwaring die er maar niet aan zit te komen, zijn er bedrijven die ondertussen gewoon doorgroeien. Niet zozeer door meer vermogen aan te vragen, maar door slimmer te werken met wat ze hebben. Deze opties laten zien wat er mogelijk is.
Optie 1: haal meer uit de aansluiting die je al hebt
De meeste bedrijven zitten lang niet zo krap als hun aansluitwaarde doet vermoeden. Het probleem zit hem in de pieken. Een paar machines die tegelijk opstarten of een laadplein dat om vijf uur vollloopt, en je zit even tegen je maximum aan, terwijl je overdag misschien maar de helft van je capaciteit gebruikt. Een EMS systeem meet dat verbruik continu en schuift die pieken uit elkaar, bijvoorbeeld door een machine een kwartier later te laten draaien of laadpalen tijdelijk terug te regelen. Vaak blijkt er zo tientallen procenten meer ruimte op dezelfde aansluiting te zitten dan gedacht.
Optie 2: voeg een batterij toe
Een batterij van bijvoorbeeld 100 kW / 200 kWh vangt de pieken op die anders je aansluiting overbelasten. Overdag laad je op met eigen zonnestroom of tijdens goedkope uren, en zodra je verbruik omhoog schiet, springt de batterij bij. Dat scheelt een dure netverzwaring en verlaagt tegelijk je piektarief bij de netbeheerder. De uren dat de batterij niet nodig is voor je eigen verbruik, kan hij inkomsten opleveren op de energiemarkten. Denk aan de onbalansmarkt, waar je inspeelt op tekorten en overschotten op het net, of de day-ahead-markt, waar je koopt en verkoopt op basis van de stroomprijs per uur. Een systeem van deze omvang verdient zichzelf binnen enkele jaren terug.
Optie 3: breng alles samen in één slimme aansturing
De grootste stap zet je door je zonnepanelen, batterij, laadpalen en verbruik niet apart te bekijken maar als één geheel te beheren. Een EMS stuurt ze centraal aan op basis van de stroomprijs, je opwek, je verbruik en de beschikbare ruimte op je aansluiting. De batterij laadt met eigen zonnestroom in plaats van terug te leveren, de laadpalen regelen terug wanneer het net onder druk staat en energie-intensieve processen verschuiven naar de goedkopere uren.
Het EMS bepaalt continu waar de energie het beste heen kan: de batterij in, het net op of direct naar verbruik. Op die manier haal je uit dezelfde installatie een hoger rendement, zonder dat er iets aan je aansluiting verandert.
Optie 4: word zelf congestieverzachter
Je flexibiliteit is geld waard. Kun je op piekmomenten je verbruik terugschroeven of je batterij inzetten, dan help je het overbelaste net en word je daarvoor betaald. Dat loopt via GOPACS, het platform waarop netbeheerders flexibiliteit inkopen om lokale knelpunten op te lossen. Zelf rechtstreeks handelen kan echter niet: daarvoor heb je een Congestion Service Provider (CSP) nodig die flexibiliteit bundelt, aanbiedt op de markt en de aansturing verzorgt.
Emmett Green is zo’n partij. Dit onafhankelijke energietransitiebedrijf uit Delft werkt sinds 2018 aan slimme aansturing van energie en ontwikkelde daarvoor een eigen EMS dat batterijen, e-boilers, zonne- en windsystemen aanstuurt en verhandelt op de energiemarkten. Als CSP regelt Emmett Green zowel de techniek als de handel, zodat je inkomsten haalt uit capaciteit die op dat moment toch stilstaat.
Netcongestie als kans in plaats van blokkade
Een volle aansluiting hoeft je plannen niet stil te leggen. Met slimme aansturing haal je meer uit je bestaande capaciteit, vang je pieken op en verdien je zelfs aan de flexibiliteit die je overhoudt. Een vraagstuk waar veel bedrijven op vastlopen, wordt daarmee een kans om je energiehuishouding slimmer en rendabeler in te richten.
