De Nederlandse IT-industrie krijgt tussen nu en 2005 een heel ander aanzien. Slechts een beperkt aantal automatiseringsbedrijven zal kunnen uitgroeien tot strategische dienstverlener. De rest zal genoegen moeten nemen met de rol van toeleverancier van IT-producten en -diensten. Sommige bedrijven zullen deze verschuivingen niet overleven.
Dit komt naar voren uit het onderzoek Strategic Sourcing and Partnerships. Challenging Scenarios for IT Alliances in the Network Era van het Nolan Norton Institute, een onderzoeksorganisatie van Kpmg. Volgens Han van der Zee, directeur van Nolan Norton, zullen automatiseringsbedrijven de komende tijd positie moeten kiezen: of ze groeien uit tot een strategische partner voor IT-grootgebruikers, of ze worden aanbieders van IT-producten en -diensten. "Het wordt tijd dat IT-bedrijven erkennen dat ze niet alles aan kunnen. Het IT-spectrum is daarvoor te complex geworden. Ze moeten zich specialiseren in een of twee branches, of anders massa-producten aanbieden. Daarbij willen gebruikers ook af van de grote hoeveelheid leveranciers met wie ze zaken doen. Ze werken liever samen met een paar IT-partners die de verdere invulling van de automatisering kunnen orchestreren."
Jan en Alleman
Van der Zee denkt dat er in de IT-branche soortgelijke netwerken zullen komen als in de auto-industrie. "Daar zijn netwerken van clubs opgebouwd die complementaire diensten aanbieden. Ook voor de IT-industrie geldt dat klanten af willen van de fragmentatie van het leveranciersbestand. Ze willen niet met Jan En Alleman in aanraking komen. Er zal een gelaagde structuur ontstaan: voor de strategische zaken onderhouden opdrachtgevers relaties met een paar IT-bedrijven, die weer contacten onderhouden met de toeleveranciers."
Overigens relativeert Van der Zee de strategische rol die de IT-partners zullen spelen. "Dat gaat wel ver, maar het zal niet zo zijn dat automatiseerders over de bedrijfsstrategie gaan praten. Origin bijvoorbeeld, heeft veel verstand van Philips, maar het is de vraag of ze ook strategisch kunnen meepraten in andere marktsegmenten."
Uitwringen
"Grote bedrijven zullen steeds internationaler moeten werken. Dat betekent ook: nadenken over het gebruik van IT, standaards en leveranciers. Multinationals als Shell en Philips werken al zo, maar in veel sectoren bestaat er nog weinig ervaring mee. Zoals de financiële wereld: bij ING bijvoorbeeld werkt het interne, standaard communicatiesysteem nog steeds niet."
Uit het onderzoek blijkt verder dat niet alleen leveranciers zich anders moeten opstellen. Ook de afnemers dienen keuzes te moeten maken. Volgens de Nolan Norton-directeur handelt de inkoop-afdeling nog te vaak de contacten met IT-leveranciers af. "Daarbij worden de contracten uitgewrongen. Voor het profiteren van de kracht van de IT-partner zullen de gesprekken in de directiekamer gevoerd moeten worden."
Onbeheersbaar
Het onderzoek toont aan dat de grootgebruikers van IT de mate van globalisering en de al dan niet strategische rol van IT als meest onzekere factoren zien. Ze maken zich bovendien zorgen over de druk die er op hun organisaties ligt. Kostenbeheersing, klantgerichtheid en globalisering slokken veel aandacht op. Het op één lijn brengen van de zakelijke uitgangspunten en de IT wordt – na decennia van theorievorming – van cruciaal belang. Niemand overziet echter de IT-complexiteit binnen de organisaties. Indien op korte termijn niet wordt ingegrepen, dreigt bij de meeste gebruikers tot het jaar 2005 een onbeheersbare situatie te ontstaan, luidt de onheilspellende conclusie van de onderzoekers.
