De Nijmeegse gemeenteraad heeft zich niet onmiddellijk voor open standaarden en open source programmatuur uitgesproken. Het initiatiefvoorstel van Groenlinks was aanzienlijk specifieker geformuleerd. Nadat het college van B&W grote bezwaren had geuit, is voor een algemenere strekking gekozen om de kans op succes te vergroten.
Aanvankelijk wilde Groenlinks een onderzoek om een socialedienstsysteem volgens het open source principe te realiseren. De gemeente had, evenals Utrecht, GWS4all van Centric aangeschaft omdat dit bedrijf het onderhoud van het oude SZW+, nog ontwikkeld door K+V van Alphen, zou stoppen. "Feitelijk was er van een keuze geen sprake omdat Centric de enige leverancier was die een gebruiksklare applicatie kon leveren", aldus Groenlinks (dat deze vaststelling in het herziene voorstel handhaaft). Wethouder Lenie Scholten, ook Groenlinks, vindt echter een open source aanpak voor een complexe kernapplicatie als die voor de sociale dienst te risicovol. Daarom kreeg het voorstel een algemenere strekking, waarna het werd aangenomen.
Haags model
Centric-directeur Karim Henkens vindt niet dat gemeenten zich in een ‘lock in’-situatie bevinden. Voor sociale diensten is de keuze weliswaar beperkt, maar ook Pinkroccade biedt een systeem aan. Verder hebben enkele gemeenten een eigen systeem, waaronder Den Haag. "Ik weet dat Tilburg en Enschede in hun keuzetraject uitvoerig naar het Haagse systeem hebben gekeken. Dat was dus ook een alternatief." Overigens werd het toch Centric (Enschede) en Pinkroccade (Tilburg). Verder stelt Henkens dat de klanten al in 1998 zijn ingelicht over het plan het onderhoud op SZW+ per 1 januari 2003 te stoppen.
De Nijmeegse ict-wethouder Peter Lucassen (Socialistische Partij) bevestigt dat Pinkroccade in beginsel een optie was geweest, maar dat de hele informatievoorziening nu eenmaal op Centric-producten draait. Ook hij was tegen het eerste Groenlinks-voorstel en tegen het in het nieuwe stuk overgenomen punt. Open source roept nog te veel vragen op om er op die wijze in te investeren. "Het college deelt de analyse van Groenlinks. Er bestaat een te grote afhankelijkheid van leveranciers. We willen allemaal hetzelfde, alleen ben ik voorzichtiger. Krijg je met open source dezelfde kwaliteit? Werkt het goed samen met andere systemen? Hoe is de ondersteuning? Is de continuïteit gegarandeerd?" Lucassen wil dus eerst een veilige strategie uitzetten. Nijmegen wil als grote gemeente best een actieve rol spelen in samenwerking voor een breder draagvlak. Lucassen gaat zich dan ook meteen aanmelden als bij Ictu binnenkort een speciaal programma start voor open standaarden en open source software.
‘Software open u!’
Andere gemeenten buigen zich inmiddels ook over de materie. Het is een lokaal vervolg op een initiatief van de Tweede-Kamerfractie van Groenlinks. In november lanceerde deze het plan ‘Software open u!’, ondersteund met een bijna kamerbreed onderschreven motie. Die roept de regering op ervoor te zorgen dat de publieke sector per 2006 alleen nog op open standaarden gebaseerde programmatuur aanwendt. Ook moet zij ontwikkeling en verspreiding van open source software bevorderen. Na Nijmegen kwam Utrecht met een initiatief. Een raadscommissie heeft het dinsdag besproken. Dit jaar wil Groenlinks duidelijkheid over welke open standaarden moeten worden toegepast. Per 2006 moeten overheden alleen nog systemen aanschaffen die daaraan voldoen. Bij aanbestedingen verdienen open source systemen voorkeur. In haar ‘Tegenbegroting 2003’ pleitte de Groenlinks-fractie al voor Linux.
Peter Mom
