Verslaglegging bedrijfsleven over maatschappelijke effecten bedroevend

De maatschappelijke verslaglegging blijft bij Nederlandse ondernemers onder de maat. Ook ict-bedrijven lopen er niet warm voor. Beterschap is beloofd.

Computerkerkhof op het regionale overslagstation in het Gelderse Ermelo. Er worden pallets vol afgedankte pc’s, printers, monitoren, kopieermachines, faxen en randapparatuur klaargezet voor vervoer naar een afvalverwerker.

Tweederde van de top 175 van het Nederlandse bedrijfsleven loopt achter bij het helder rapporteren over de effecten van hun activiteiten op mens en milieu. Dat blijkt uit het onderzoek naar de transparantie van de maatschappelijke jaarverslaggeving. Deze ‘Transparantiebenchmark 2004’ is uitgevoerd door adviesbureau Berenschot en Universiteit Nyenrode, in opdracht van het ministerie van Economische Zaken.
Maatschappelijke jaarverslaggeving is in Nederland niet verplicht. Uit het onderzoek onder de 175 firma’s blijkt dat het gros jaarverslagen publiceert die onvoldoende inzicht bieden in de maatschappelijke consequenties van hun bedrijfsvoering. Zo geven vrijwel alle onderzochte jaarverslagen wel informatie over milieu- en personeelszaken,

Rapport Van de ict-bedrijven scoorden Philips (‘voorhoede’), Océ (‘subtopper’) en KPN, Asml, Imtech en Pinkroccade (‘kanshebbers’) goed. Tot de groep ‘zoekers’ behoren Getronics, Neways Electronics, Twentsche Kabel, Logica CMG, Draka, Ordina, Copaco, Simac en Unit4 Agresso. Hekkensluiters zijn Asmi, Versatel Telecom, New Skies en Exact. De bezemwagen bleef vrij van ict. Het rapport ‘Transparantiebenchmark 2004’ is terug te vinden op http://www.minez.nl.

maar amper over het aspect mensenrechten. Dit terwijl het overgrote deel in ontwikkelingslanden opereert. Ook discussies met consumentenorganisaties of de milieubeweging worden nauwelijks weergegeven. Verder ontbreken simpele gegevens, zoals eigendomsverhoudingen of het adres. Staatssecretaris Van Gennip tekent hierbij aan dat diverse ondernemers weldegelijk maatschappelijk verantwoord ondernemen, alleen verzuimen daarover verslag uit te brengen.

Staartgroep

De onderzoekers hanteren vijf categorieën waarover de 175 ondernemingen zijn verdeeld: voorhoede, subtoppers, kanshebbers, zoekers en hekkensluiters. Vooraan lopen multinationals als ABN Amro, Unilever, Shell, ING en Philips. “Logisch”, vindt Erik van Keimpema van Exact, “Dit zijn wereldwijd toppers die op alle fronten innovatief willen zijn.” De softwaremaker is zelf onder de hekkensluiters geschaard. Van Keimpema zegt dat Exact in zijn sector internationaal ook toonaangevend wil zijn en belooft volgend jaar een betere maatschappelijke verslaglegging. “Wij vinden het een goed initiatief, maar hebben er eenvoudigweg geen tijd voor gehad. Onze focus lag eerst op de invoering van de code Tabaksblat.”
Ook de zegsvrouw van Versatel Telecom – eveneens een hekkensluiter – beroept zich op tijdgebrek. “Wij verkeren niet in de luxe-positie, zoals multinationals, dat we een afdeling kunnen vrijmaken voor dit soort zaken. Wij zijn een jong bedrijf en hebben net een turbulente periode afgesloten. Het onderwerp heeft nog niet onze prioriteit.” De ‘hekkensluiters’ en ‘bezemswagens’ ontvangen binnenkort een aanschrijven van de EZ-bewindsvrouw met aanbevelingen. De Versatel-woordvoerster zegt toe volgend jaar het jaarverslag te verbeteren.
Financieel directeur Edwin van Leeuwen kan een glimlach niet onderdrukken als hij hoort dat zijn bedrijf Unit4 Agresso bij de categorie zoekers is ondergebracht. “Van het EZ-agentschap Senter kregen we onlangs juist een certificaat voor onze transparante verslaglegging.” Hij meent dat de maatschappelijke gevolgen bij productiebedrijven groter zijn dan voor ict-firma’s. Desondanks zal zijn bedrijf de richtlijnen beter in de gaten houden, met als aanleiding wellicht de order van het Ethiopisch nutsbedrijf die Unit 4 Agresso vorige maand in de wacht sleepte.< BR>