“In principe is het spookuurprobleem spookhandel”, stelt Jacob van Steenselen. Een aspect wat wel meer en meer speelt is de tijdzone waarin de server staat.
Bestaat het spookuurprobleem of is het een marketingstunt, vraagt ‘Is het spookuur spookhandel?’ (Computable, 5 augustus 2005). Het spookuurprobleem speelt volgens sommige deskundigen bij programma’s die datum en tijd afzonderlijk ophalen. Daardoor zouden verwerkingsfouten kunnen ontstaan; de verwerking lijkt dan 24 uur eerder of later te zijn uitgevoerd dan hij is gedaan.
Na even op http://www.ghost-hour.com/ gekeken te hebben is mijn vermoeden bevestigd dat het probleem zich alleen voordoet bij programmatuur die de datum opslaat als karakters, bijvoorbeeld Cobol. 23:59:59 wordt ook opgeslagen als 235959. Andere programmeertalen (en databases) slaan de datum en tijd op als de tijd die verstreken is sinds een gekozen moment, bijvoorbeeld sinds 31-12-1899 (een bedenksel van Intel en Microsoft). Je kunt dan alleen maar datum en tijd tegelijk ophalen. Dat maakt rekenen met twee data ook veel eenvoudiger. Het probleem zal zich dus vooral op niet-Intel-platformen voordoen.
Verwaarloosbaar
Veelal zullen datums in administratieve systemen met de hand ingevoerd worden (of de systeemdatum en -tijd van invoer). Als er al met een automatisch gegenereerde datum wordt gewerkt, is de kans dat het separaat opvragen van datum en tijd over een datumgrens valt via kansberekening uit te rekenen. De kans is afhankelijk van de prestaties van de computer, maar zal zeker in de orde van één op meerdere miljarden liggen.
Als het exacte moment van datum en tijd belangrijk is, bijvoorbeeld in een tijdregistratiesysteem, wordt de tijd niet uit de systeemtijd van de computer gehaald, maar uit een atoomklok.
Een aspect wat niet belicht wordt, maar wel steeds meer speelt, is de tijdzone waarin een server staat. Steeds meer servers staan immers niet in Nederland, maar bijvoorbeeld in Engeland, de VS of India.
De site van Cornerstone spreekt over ‘meerdere processen die om middernacht actief zijn’. Dit duidt op batchverwerking. Hierbij is het verwerkingsmoment niet relevant.
Het is in elk systeem en elke applicatie nuttig om na te denken over mogelijke lekken. De kans dat het spookuur zich voordoet lijkt me verwaarloosbaar klein. Een marketingstunt ligt meer voor de hand; het is in ieder geval goed voor de naamsbekendheid.
Jacob van Steenselen, Atimo Personeelstechniek (tijdregistratie en planningssystemen)
