De Nederlandse strijdmacht wordt minder afhankelijk van Palantir, de Amerikaanse leverancier van software voor informatieverwerking en operationele aansturing. Staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie) denkt voor eind 2028 te kunnen beschikken over een Europees alternatief op de omstreden softwareleverancier.
Samen met partijen in Nederland en andere EU-lidstaten werkt Defensie aan een eigen, soevereine aanpak. Palantir, dat een zeer breed spectrum kent, wordt niet 1:1 vervangen. Het is de bedoeling dat voor alle bouwblokken Europese oplossingen komen.
Staatssecretaris Boswijk, die al eerder aangaf een alternatief te willen zoeken, is hard bezig daarvoor leveranciers in binnen- en buitenland aan te zoeken. Zo bleek afgelopen dinsdag tijdens een vergadering in de Tweede Kamer over Defensie en it. De staatssecretaris zei dat het geen ‘walk in the park’ wordt. De uitdagingen zijn groot. Hij heeft wel leveranciers op het oog die stukken van Palantir kunnen vervangen, maar dan is er nog geen goed werkend geheel. Vooral de integratie zal tijd kosten.
Nieuw platform
Boswijk kon ook niet zeggen of het nieuw te bouwen platform beter gaat presteren dan dat van Palantir. Een vergelijking valt niet te maken omdat de (tech)wereld over twee jaar, wanneer het Europese alternatief klaar moet zijn, er totaal anders uit kan zien.
Palantir speelt een sleutelrol bij de verdediging van Oekraïne tegen de Russische agressie. Meer omstreden is zijn rol in Gaza waar het Israëlische leger de software gebruikt bij operaties. Ook de Amerikaanse ‘immigratiepolitie’ is grote klant van de spyware van Palantir.
Voortgang GrIT
Verder vroeg de Tweede Kamer naar de voortgang van het GrIT-project bij Defensie (Grensverleggende IT). Eerder bleek dat GrIT zeker drie jaar vertraging oploopt en nog eens zo’n 360 miljoen euro extra kost. Dat bedrag komt boven op de overschrijding van één miljard euro sinds 2021. In totaal is al drie miljard euro gestoken in GrIT. De Kamer vreest dat dit bedrag oploopt tot vijf miljard euro. Twee blokken van de 42 GrIT-blokken zijn klaar, namelijk het twin datacenter en de vernieuwing van de hardware met het oog op het op afstand werken. Maar twee jaar geleden meldde de toenmalige staatssecretaris Gijs Tuinman precies hetzelfde. GrIT blijft een hoofdpijndossier: afgelopen april bleek ook nog eens dat de ontwikkeling van het Private Cloud Platform (PCP) flink is vertraagd.
Boswijk zei dat het ministerie voor het beheer minder afhankelijk is geworden van externe krachten. 60 procent van het beheer wordt nu zelf gedaan. En dat percentage moet zo spoedig mogelijk omhoog. De staatssecretaris noemde Defensie de meest soevereine organisatie in Nederland. En GrIT zal eind 2030 klaar zijn. Defensie telt nu zevenduizend full time krachten in de it, waarvan een kwart inhuur, beweert de bewindsman.
