Een vervelend probleem waar veel ondernemers mee te maken hebben is een niet-betalende klant. Goederen en diensten zijn al geleverd, maar de klant weigert te betalen. In de praktijk krijg ik veel vragen over wat de leverancier dan concreet kan doen. Daarom zal ik hier kort schetsen wat de mogelijkheden zijn.
Het verdient aanbeveling om in algemene voorwaarden op te nemen dat goederen worden geleverd onder ‘eigendomsvoorbehoud’. Mocht een klant niet betalen, dan kunt u de geleverde goederen opvorderen als zijnde uw eigendom (revindicatie). Dat is ook handig als uw klant onverhoopt failliet gaat.
Het is daarnaast belangrijk goed af te spreken wanneer welk bedrag moet worden betaald en wat de gevolgen zijn als er niet of te laat betaald wordt. Zo kunt u in de overeenkomst een boete opnemen of een bepaald rentepercentage. Ook kunt u afspreken dat eventuele juridische kosten om betaling te verkrijgen voor rekening van uw klant komen.
Betaling blijft uit
Als de klant ondanks vastgelegde afspraken niet (op tijd) betaalt, moet u in actie komen. Het beste is om de termijnen goed in de gaten te houden en direct te bellen als de betaling niet binnen is. Als de klant dan nog steeds niet betaalt, is het verstandig om eerst nog een laatste aanmaning te versturen met daarin een termijn waarbinnen de opdrachtgever moet betalen (bijvoorbeeld acht dagen). Na deze acht dagen blijft de klant ‘in gebreke’; wat hij overigens al was toen hij niet op het afgesproken tijdstip betaalde.
Als u geen uiterste betalingsdatum hebt afgesproken – een zogeheten ‘fatale termijn’ – zult u altijd een aanmaning moeten versturen met daarin een redelijke termijn (bijvoorbeeld drie weken) om te betalen. Als deze termijn verstrijkt en de klant heeft niet betaald, blijft hij in gebreke.
Rechtsmaatregelen
Als de klant ‘in gebreke’ gebleven is, kunt u rechtsmaatregelen nemen. Erg effectief is vaak het leggen van conservatoir derdenbeslag op de bankrekening(en) van uw klant. Daarvoor heeft u verlof van de voorzieningenrechter nodig en om verlof te vragen zult u een advocaat moeten inschakelen. Uiteindelijk heeft u, om betaling te verkrijgen, altijd een vonnis van de rechtbank nodig.
Het inschakelen van een incassobureau of deurwaarder heeft alleen zin als u het gevoel heeft dat uw klant door het dreigende briefpapier zal worden geïmponeerd. Vaak is dit niet het geval en wordt de vordering zelfs – om wat voor reden dan ook – door uw klant betwist. Het verdient dan aanbeveling een jurist of advocaat in te schakelen. Voor vorderingen tot 5000 euro hebt u formeel geen advocaat nodig.
Naast de hierboven genoemde acties kunt u uw eigen prestatie opschorten totdat de wederpartij aan zijn verplichtingen voldoet. Een voorbeeld. U hebt afgesproken een volledig ingerichte serverruimte af te leveren tegen betaling van 45.000 euro, te betalen in drie gelijke termijnen. Als de betaling van de eerste termijn uitblijft, kunt u het inrichten van de serverruimte opschorten totdat de eerste termijn is betaald. Dit klinkt misschien logisch, maar wordt in de praktijk nogal eens vergeten.
Als er bij werkzaamheden aan een roerende zaak (bijvoorbeeld een systeem voor het maken van back-ups) niet betaald wordt, kunt u op grond van het retentierecht de roerende zaak onder u houden totdat de klant heeft betaald. Indien u een langlopende relatie met een klant hebt met wederzijdse rechten en verplichtingen en de klant betaalt steeds niet, kan het raadzaam zijn de overeenkomst te ontbinden. Als u niet schadeplichtig wilt worden door deze ontbinding, hebt u echter wel een reden nodig die ontbinding van de overeenkomst rechtvaardigt. Ook dan verdient het aanbeveling contact op te nemen met een jurist.
Zelf doen
Het is van belang bij wanbetalers niet onmiddellijk aan juridische stappen of incassobureaus te denken. Vaak zijn juridische procedures en incassobureaus tijdrovend, duur en niet effectief. Veel kunt u zelf doen. Het is belangrijk boven op wanbetalers te zitten door ze te veel te bellen. Eventueel kan een betalingsregeling worden voorgesteld. U moet echter te allen tijde voorkomen dat er in het geheel geen actie wordt ondernomen.
Quirijn Meijnen, Van Rossem Advocaten
q.meijnen@channelweb.nl
